نینیبان: تشنگی در کودکان موضوع عجیبی نیست؛ بازی و فعالیت زیاد، هوای گرم، تعریق، تب یا مصرف غذاهای شور میتواند باعث شود کودک بیشتر از معمول آب بخواهد. اما اگر کودک برای مدت طولانی مدام تشنه است و حتی بعد از نوشیدن آب باز هم درخواست نوشیدنی میکند، بهتر است این تغییر را نادیده نگیرید.
تشنگی مداوم میتواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ از کمآبی بدن گرفته تا بعضی مشکلات پزشکی. یکی از مهمترین مواردی که پزشکان در چنین شرایطی بررسی میکنند، دیابت است.
تشنگی زیاد همیشه به معنی بیماری نیست
اگر کودک بعد از ورزش، بازی در فضای گرم یا یک روز گرم تابستانی آب بیشتری میخواهد، معمولاً جای نگرانی نیست. تب، استفراغ و اسهال نیز میتوانند باعث از دست رفتن آب بدن و افزایش تشنگی شوند.
خشکی دهان، ادرار تیره و کاهش دفعات ادرار، خستگی و در موارد شدیدتر گود رفتن چشمها از نشانههایی هستند که میتوانند با کمآبی بدن همراه باشند. کودکان در مقایسه با بزرگسالان بیشتر در معرض کمآبی قرار دارند.
بنابراین مهم است والدین به شرایطی که تشنگی در آن ایجاد شده توجه کنند.
وقتی تشنگی با ادرار زیاد همراه میشود
یکی از مهمترین نشانههایی که باید در کنار تشنگی زیاد بررسی شود، افزایش دفعات یا حجم ادرار است.
در دیابت، افزایش قند خون میتواند باعث شود بدن مقدار بیشتری گلوکز را از طریق ادرار دفع کند و در نتیجه آب بیشتری از دست برود. به همین دلیل، کودک ممکن است هم بیشتر تشنه شود و هم بیشتر به دستشویی برود.
اگر کودکی که قبلاً شبها رختخوابش را خیس نمیکرد، ناگهان دوباره شبادراری پیدا کند یا تعداد دفعات ادرارش به شکل محسوسی افزایش یابد، همراه شدن این علامت با تشنگی زیاد نیازمند توجه است.
کاهش وزن و خستگی را جدی بگیرید
تشنگی زیاد زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که همراه با تغییرات دیگری مانند کاهش وزن بدون دلیل، خستگی غیرعادی یا کاهش انرژی کودک باشد.
در دیابت نوع یک که اغلب در دوران کودکی تشخیص داده میشود، علائمی مانند تشنگی زیاد، ادرار کردن بیشتر از معمول، خستگی و کاهش وزن ممکن است نسبتاً سریع ظاهر شوند.
البته وجود این علائم بهتنهایی به معنی ابتلای کودک به دیابت نیست، اما ترکیب آنها دلیل خوبی برای ارزیابی پزشکی است.
چه علائم دیگری ممکن است همراه تشنگی دیده شود؟
اگر کودک علاوه بر تشنگی زیاد، بیشتر از قبل به دستشویی میرود، شبها برای ادرار کردن بیدار میشود، وزن کم کرده یا نسبت به گذشته بیحالتر شده است، بهتر است با پزشک مشورت شود.
برخی کودکان ممکن است تغییرات دیگری مانند تاری دید یا عفونتهای مکرر نیز داشته باشند. در دیابت نوع یک، تهوع، استفراغ و درد شکم نیز ممکن است ظاهر شود.
یک بیماری نادر دیگر به نام «دیابت بیمزه» نیز میتواند باعث تشنگی شدید و دفع مقدار زیادی ادرار شود. این بیماری با دیابت قندی تفاوت دارد و به اختلال در تنظیم آب بدن مربوط است.
چه زمانی باید سریعتر اقدام کرد؟
اگر تشنگی و ادرار زیاد کودک همراه با کاهش وزن یا خستگی قابل توجه است، بهتر است ارزیابی پزشکی به تعویق نیفتد.
همچنین اگر کودک همراه با این علائم دچار استفراغ، درد شکم، خوابآلودگی یا گیجی، یا تنفس سریع و عمیق شود، شرایط میتواند جدیتر باشد و نیاز به ارزیابی فوری دارد. این علائم در کنار تشنگی و ادرار زیاد میتوانند با کتواسیدوز دیابتی، یکی از عوارض جدی دیابت، مرتبط باشند.
والدین چه کاری انجام دهند؟
اولین کار این است که الگوی تشنگی کودک را زیر نظر بگیرید. آیا فقط در روزهای گرم یا بعد از فعالیت زیاد آب بیشتری میخواهد یا حتی در حالت استراحت نیز مرتب درخواست آب میکند؟
همچنین تغییرات در تعداد دفعات ادرار، شبادراری، وزن، اشتها و سطح انرژی کودک را بررسی کنید. اگر تشنگی برای چند روز ادامه پیدا کرد یا با علائم دیگری همراه شد، بهتر است موضوع با پزشک کودک مطرح شود. در صورت شک به دیابت، پزشک میتواند با بررسی قند خون و آزمایشهای لازم علت علائم را مشخص کند.
در نهایت، تشنگی زیاد بهتنهایی نشانه یک بیماری خاص نیست؛ اما تشنگی مداوم، بهخصوص زمانی که همراه با ادرار زیاد، کاهش وزن و خستگی باشد، علامتی است که نباید ساده از کنار آن گذشت.