فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
دیدن چند تار مو روی بالش یا شانه کودک همیشه نشانه مشکلی خاص نیست، اما بعضی الگوهای ریزش به بررسی بیشتری نیاز دارند. ریزش مو در کودکان میتواند بخشی طبیعی از چرخه رشد مو باشد؛ مانند ریزش موی نوزاد در ماههای اول یا افزایش ریزش چند ماه پس از تب و بیماری. اما ریزش مو در کودکان تا چه حد طبیعی است؟ باید گفت زمانی که ریزش منتشر باشد و پوست سر سالم بماند، معمولا جای نگرانی کمتری دارد. در مقابل، خالی شدن ناحیهای از سر، پوستهریزی یا شکستن غیرعادی موها نیاز به بررسی دارد. شناخت شکل ریزش، وضعیت پوست سر و علائم همراه به والدین کمک میکند زمان مراجعه را بهتر تشخیص دهند. در ادامه این مطلب از دکترتو با محدوده طبیعی ریزش مو در کودکان، نشانههای ریزش غیرطبیعی و اقدامات لازم آشنا میشوید.
کودکان روزانه چند تار مو از دست میدهند؟
برای بزرگسالان ریزش حدود ۵۰ تا ۱۰۰ تار مو در روز طبیعی محسوب میشود، اما برای کودکان عدد دقیق و ثابتی تعریف نشده است. در کودک سالم، ریزش مو معمولا خفیف و منتشر است و تا وقتی حجم کلی مو ثابت مانده و پوست سر از لابهلای موها دیده نمیشود، معمولا جای نگرانی وجود ندارد.
شمردن تعداد تارهای مو در خانه راهنمای دقیقی نیست، چون تعداد آن با شستن، شانه کردن و فصل تغییر میکند. تغییر ظاهر مو و روند ریزش مو راهنمای بهتری برای والدین است. تا وقتی موهای کودک هنگام بستن یا شانه کردن همان حجم قبلی را دارد و پوست سر لای موها دیده نمیشود، ریزش در محدوده طبیعی است. وقتی فرق سر پهنتر شده، دم اسبی نازکتر بسته میشود یا یک نقطه از سر با بقیه فرق دارد، ریزش از محدوده طبیعی خارج شده است.
کاشت مو
پیشنهاد بهترین مراکز کاشت مو با مشاوره رایگان
مشاوره حضوری و آنلاین
مشاهده همه
کدام ریزشهای مو در کودکان طبیعی و موقتی هستند؟
بسیاری از ریزشهای موقت مو در کودکان، اگر علت محرک آنها برطرف شود، ظرف چند ماه تا حد زیادی بهتر میشوند، اما مدت و میزان برگشت به علت زمینهای و وضعیت عمومی کودک بستگی دارد. اگر ریزش یا کاهش حجم مو بیش از چند ماه ادامه پیدا کند یا بهخوبی جبران نشود، نیاز به ارزیابی پزشک وجود دارد.
ریزش مو در نوزادی که در سه ماهگی موهای تولدش را از دست میدهد یا کودکی که چند هفته بعد از یک تب شدید موی بیشتری روی بالش از دست میدهد، طبیعی است و والدین نباید نگران این موضوع شوند. حالتهایی که در گروه ریزشهای طبیعی قرار میگیرند عبارتاند از:
- ریزش موی نوزادی تا ۶ ماهگی
- ریزش پشت سر از سایش با تشک
- ریزش بعد از تب و بیماری
- ریزش بعد از استرس عاطفی
۱. ریزش موی نوزادی تا شش ماهگی
ریزش موی نوزادی در چند ماه اول زندگی بسیار شایع و در بیشتر موارد طبیعی است و اگر پوست سر سالم باشد، معمولا نیاز به آزمایش یا داروی خاصی ندارد. بیشتر نوزادان در طول ماههای بعد موهای جدیدی در میآورند اما اگر تا حدود یکسالگی رشد مجدد مو شروع نشود یا علائم غیرعادی روی پوست سر دیده شود، باید به متخصص اطفال مراجعه کرد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت healthychildren
Most newborns and very young infants will lose hair after birth, so there’s usually no need to see a doctor beyond regular checkups for this.
ترجمه فارسی:
بیشتر نوزادان و شیرخواران کمسن بعد از تولد مو از دست میدهند، بنابراین معمولا برای این موضوع نیازی به مراجعه به پزشک، جز معاینههای معمول، نیست.
۲. ریزش پشت سر از سایش با تشک
در نوزادان ۳ تا ۶ ماهه، ریزش پشت سر معمولا به دلیل سایش مکرر با تشک دیده میشود و میتواند یک ناحیه کممو یا خالی دقیقا در محل تماس سر با تشک، صندلی ماشین یا کالسکه ایجاد کند. این نوع ریزش به سلامت مو یا پوست آسیب نمیزند و بخشی از الگوی طبیعی ریزش مو در این سن است. بنابراین، ریزش مو در کودکان تا چه حد طبیعی است؟ در نوزادان، ریزش محدود پشت سر همراه با پوست سالم معمولا طبیعی است. با کاهش فشار و سایش روی این ناحیه، موها بهتدریج دوباره رشد میکنند و تغییر مرتب جهت خواباندن نوزاد هم میتواند به کاهش سایش کمک کند.
۳. ریزش بعد از تب و بیماری
ریزش مو بعد از تب و بیماری در کودکان معمولا ۲ تا ۳ ماه بعد از یک تب بالا، بستری شدن، جراحی یا عفونت شدید شروع میشود و والدین به همین دلیل آن را به بیماری ربط نمیدهند. بدن کودک در بیماری، ساختن مو را متوقف میکند و تعداد زیادی از موها را همزمان به استراحت میفرستد. موهای به استراحت رفته بعد از چند ماه با هم میریزند و والدین کودکی که کاملا خوب شده، ناگهان موی زیادی روی بالش و در حمام مشاهده میکنند. این نوع ریزش منتشر است، پوست سر سالم است و بدون هیچ درمانی ظرف چند ماه متوقف میشود. پرسش درست والدین بعد از چنین ریزشی «سه ماه پیش چه اتفاقی افتاد؟» است.
۴. ریزش بعد از استرس عاطفی
ریزش بعد از استرس عاطفی همان سازوکار ریزش بعد از تب را دارد، با این تفاوت که محرک آن مرگ یکی از نزدیکان، جدایی والدین، جابهجایی خانه یا شروع مدرسهای تازه است. کودک ممکن است در ظاهر با اتفاق کنار آمده باشد، اما بدن او با تاخیر ۲ تا ۳ ماهه واکنش نشان میدهد. ریزش بعد از استرس هم منتشر و موقتی است. تنها نکتهای که باید مراقبش بود، تفاوت آن با کندن مو است. کودکی که در استرس موهایش را میپیچاند و میکند، لکههایی با موهای شکسته و کوتاه میسازد که دیگر در محدوده طبیعی نیست.
چه زمانی ریزش مو در کودکان دیگر طبیعی نیست؟
ریزش مو در کودکان وقتی طبیعی نیست که شکل آن به جای منتشر، موضعی باشد، پوست سر تغییر کرده باشد یا ریزش با نشانه دیگری در بدن کودک همراه شود. در کودک بالای یک سال، هر ریزشی که بیش از چند هفته ادامه دارد و حجم مو را به چشم کم میکند نیز از محدوده طبیعی خارج است.
الگوی ریزش موی لکه در بیشتر موارد بیش از هر چیز دیگری علت ریزش مو را لو میدهد. لکه گرد و کاملا صاف با پوست سالم، مشخصه ریزش سکهای یا آلوپسی آره آتا است که یک واکنش خودایمنی است و واگیر ندارد. لکه پوستهدار با موهای شکسته، نشانه قارچ پوست سر است که در کودکان دبستانی شایع است، از راه شانه و کلاه مشترک منتقل میشود. موهای شکسته با طول نامساوی معمولا نتیجه کندن یا پیچاندن مو توسط خود کودک است. مقایسه الگوهای لکه و ریزش به والدین کمک میکند بفهمند مراجعه فوری لازم است یا نوبت معمولی کافی است. نشانههایی که به بررسی پزشکی نیاز دارند عبارتاند از:
- یک یا چند لکه گرد و صاف که پوست آن کاملا خالی است
- لکهای با پوسته، قرمزی، خارش و موهای شکسته و کوتاه در سطح آن
- موهای شکسته با طول نامساوی، بهویژه در سمتی که کودک با دست به آن میرسد
- نازک شدن مو در خط رویش و شقیقهها در کودکی که موهایش سفت بسته میشود
- نازک شدن منتشر که پوست سر را لای موها نمایان کرده است
- ریزش ابرو یا مژه همراه با موی سر
- ریزش همراه با رنگپریدگی، خستگی، کندی رشد یا ناخنهای شکننده
| الگوی ریزش مو در کودک | سن شایع | شکل آن روی سر | کار والد |
|---|---|---|---|
| ریزش نوزادی | تولد تا ۶ ماهگی | منتشر، پوست سالم | صبر، بدون درمان |
| سایش با تشک | ۳ تا ۶ ماهگی | ناحیه کممو پشت سر | تغییر برای خواب، صبر |
| بعد از تب یا استرس | هر سنی | منتشر، ۲ تا ۳ ماه بعد از اتفاق | صبر، بررسی اگر بیش از ۶ ماه شد |
| ریزش سکهای | هر سنی، بیشتر دبستان | لکه گرد و صاف با پوست سالم | نوبت پزشک طی چند هفته |
| قارچ پوست سر | ۳ تا ۱۰ سال | لکه پوستهدار با موی شکسته | مراجعه زود، واگیر دارد |
| کندن مو | دبستان و نوجوانی | موهای شکسته با طول نامساوی | مشاوره کودک، بدون سرزنش |
| بافت سفت | دختران دبستانی | نازک شدن خط رویش و شقیقه | شل کردن مدل مو |
آیا ریزش مو در کودکان خطرناک است؟
ریزش مو در کودکان به خودی خود خطرناک نیست و تقریبا همه علتهای آن یا خودبهخود برمیگردند یا به درمان ساده پاسخ میدهند. آنچه مهم است، بیماریای است که گاهی پشت ریزش پنهان میشود و بهموقع تشخیص داده نمیشود. نشانههای کمبود آهن، کمکاری تیروئید و کمبود روی در کودکان ابتدا در مو دیده میشوند و اگر بررسی نشوند، روی رشد، تمرکز و انرژی کودک اثر میگذارند.
قارچ پوست سر اگر درمان نشود، میتواند به آبسه و ریزش دائمی در همان ناحیه برسد و به بقیه بچههای خانه و مدرسه هم منتقل شود. آگاهی از علت ریزش مو در کودکان بر اساس سن، از ۵ تا ۱۰ سالگی، به والدین کمک میکند بدانند در هر سن کدام علت شایعتر است.
ریزش مو در کودک ارتباطی به سرطان ندارد و این نگرانی رایج والدین پایهای ندارد. ریزش مو در بیماران سرطانی نتیجه شیمیدرمانی است و در کودکی که درمانی دریافت نمیکند، چنین ریزشی معنا ندارد. اولین ایستگاه بررسی ریزش موی کودک، پزشک کودکان است که با معاینه پوست سر و چند آزمایش ساده علتهای شایع را جدا میکند و در صورت نیاز کودک را به متخصص پوست ارجاع میدهد. برای معاینه پوست سر کودک میتوانید از بهترین دکتر کودکان و اطفال ایران نوبت بگیرید.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت healthline
But if your baby’s hair hasn’t started to regrow by their first birthday, or if you notice anything odd — such as bare patches, rashes, or excessive scaliness on the scalp — bring your child to their pediatrician for evaluation.
ترجمه فارسی:
اگر موی نوزادتان تا اولین سالگرد تولدش شروع به رشد دوباره نکرده، یا مورد غیرعادی مانند لکههای خالی، بثورات یا پوستهریزی شدید روی پوست سر میبینید، کودک را برای بررسی نزد پزشک کودکان ببرید.
برای ریزش مو کودک چه کار کنیم؟
اولین کار برای ریزش مو کودک تشخیص الگو است و دومین کار، پرهیز از انجانم هر نوع درمانی است که برای بزرگسالان ساخته شدهاند. اگر ریزش مو منتشر است و کودک در ۳ ماه گذشته تب، بیماری یا اتفاق پرتنشی داشته، فقط صبر کنید و موها را ملایم بشویید و شانه کنید.
در صورتی که میان موهای کودک لکه، پوسته یا موی شکسته دیدید به متخصص مراجعه کنید و تا آن زمان شانه و کلاه کودک را از بقیه جدا کنید. ریزش منتشر بدون هیچ محرک قابل یادآوری، به بررسی آزمایش خون شامل شمارش کامل خون، فریتین، تیروئید و روی نیاز دارد تا کمبودها پیدا شوند. پاسخ به این پرسش که کمبود کدام ویتامین باعث ریزش مو میشود فقط با آزمایش مشخص میشود و مکمل دادن بدون آزمایش به کودک اشتباه است.
محلول ماینوکسیدیل، شامپوهای ضد ریزش بزرگسالان و قرصهای تقویت مو برای کودکان ساخته نشدهاند و مناسب کودکان نیستند و نباید بدون تجویز پزشک استفاده شوند. مکمل آهن یا روی را فقط وقتی بدهید که آزمایش کمبود را نشان داده و پزشک دوز را بر اساس وزن کودک تعیین کرده باشد. مصرف خودسرانه آهن در کودک خطرناک است. برای برنامه درمانی که با سن و الگوی ریزش کودک هماهنگ باشد، میتوانید از بهترین دکتر درمان ریزش مو ایران نوبت بگیرید.
موی ریخته کودک چه زمانی برمیگردد؟
موهای ریخته کودک در ریزشهای طبیعی طی ۳ تا ۶ ماه بعد از توقف ریزش برمیگردد و در ریزشهایی که به دلیل بیماری است، چند ماه بعد از درمان علت بهبود مییابد. موی نوزاد تا یک سالگی، ناحیه سایش تا نشستن کامل و موی ریخته بعد از تب حدود شش ماه بعد از بیماری پر میشود.
در قارچ پوست سر، رویش بعد از پایان دوره چند هفتهای داروی خوراکی شروع میشود و در ریزش سکهای، بیشتر کودکان ظرف یک سال رویش دوباره را میبینند، هرچند لکه ممکن است دوباره پیدا شود. تنها حالتی که موها دوباره رشد نمیکنند، آسیب دیدن دائمی فولیکول در قارچی است که درماننشده و یا کشیدن طولانی مو است و به همین دلیل، همان چند هفته تاخیر در مراجعه فرق بین رویش کامل و یک لکه دائمی را میسازد.
نتیجه گیری
ریزش مو در کودکان تا جایی طبیعی است که منتشر باشد، پوست سر سالم بماند و علتی گذرا مانند ریزش نوزادی، سایش با تشک، تب یا استرس پشت آن باشد. در پاسخ به این سوال که ریزش مو در کودکان تا چه حد طبیعی است، باید گفت مقدار کمی ریزش روزانه در صورت حفظ تراکم کلی موها و نبود علائم پوستی معمولا نگرانکننده نیست. نکته مهم، توجه به شکل ریزش و وضعیت پوست سر است. لکههای صاف و خالی، پوستهریزی، خارش، موهای شکسته یا کاهش محسوس حجم مو از الگوی طبیعی فاصله دارند و نیاز به بررسی دارند.
اگر ریزش مو الگوی غیرمعمول دارد یا همراه با علائم دیگری است، ارزیابی پزشک بهجای مصرف خودسرانه مکمل و محصولات ضدریزش، مسیر مطمئنتری برای کودک است. الگوی ریزش کودک را با فهرست بالا مقایسه کنید و اگر لکه یا پوسته میبینید، به جای شامپو و مکمل، همین هفته نوبت پزشک کودکان بگیرید.
دکترتو مراقب سلامت شماست!