نکات قابل توجه در مبتلایان به تیروئید چشمی
گفتنی است که توجه به چند نکته از جانب پزشکان و چه از جانب بیماران بسیار حایز اهمیت است:
1- این بیماری توسط یک پزشک با هر نوع تخصص قابل کنترل نیست، قطعاً باید دو یا سه پزشک بیمار را تحت کنترل داشته باشند، یک متخصص غدد، از لحظه شروع بیماری نیز بایستی یک پزشک متخصص چشم که در زمینه تیروئید کار میکند باید بیمار را کنترل کند. گاهی اوقات از نظر روانی، به یک متخصص روانپزشکی نیاز است.
2- با توجه به اینکه بیماران تیروئیدی از نظر عمومی و سیستمیک دچار هیجان و اضطراب هستند. داروهایی که مصرف میکنند، از نوعی است که باعث تشدید این نوع هیجانات میشود. بنابراین ایجاد یک محیط روانی سالم در خانواده برای این افراد (که باعث کاهش سیر بیماری میشود) امری کاملاً ضروری است. لذا به خانوادهها توصیه میشود بیماران تیروئیدی خصوصاً مبتلایان به تیروئید چشمی را بسیار تحت نظر داشته باشند.
3- همکاران محترم و بیماران توجه داشته باشند به هیچ عنوان منتظر بروز علایم تیروئید چشمی و شدت علایم نباشند تا پس از بروز علایم بیمار را ارجاع دهند. بلکه در مراحل اولیه بیماری، خصوصا بلافاصله پس از تشخیص بیماری پرکاری تیروئید، ابتدا معاینه اولیه چشم انجام گیرد تا در صورت بروز تغییرات چشمی در آینده، چشم پزشک از درصد تغییرات ایجاد شده اطلاع کافی داشته باشد.
4- باید توجه داشت که بیماران خصوصا مبتلایان به پرکاری تیروئید، در مراحلی از بیماری، علایم چشمی شدت پیدا میکند. آن هم زمانی است که بیماران کاندید انجام عمل جراحی است، بنابراین بایستی برای پیشگیری از شدت یافتن بیماری باید بیمار تحت نظر چشم پزشکی که در این زمینه کار میکند باشد.
5- نکته مهم دیگر مربوط به جراحی این بیماران است، با توجه به اینکه بیماران به پزشک معالج خود اصرار دارند، از نظر ظاهری با کمک عمل جراحی هر چه سریعتر به حالت عادی برگردند، وجود مشکلات ظاهری مانند: پف پلکها، بیرون زدگی چشم و … برای آنها آزار دهنده است. ولی باید به این نکته توجه داشت که عمل جراحی در بیماران مبتلا به تیروئید چشمی، به دو قسمت تقسیم میشود:
در مواردی که عصب تحت فشار قرار گرفته است و دوبینی شدید ایجاد شده و مانع از زندگی روزمره بیمار میشود، یا در مواردی که به علت باز ماندن چشمها، قرنیه دچار خشکی میشود، انجام عمل جراحی به صورت اورژانسی ضروری است.
ولی در غیر از این موارد، اعمال جراحی که به منظور زیبایی و برای برگردان کره چشم به داخل و رفع دوبینی، برطرف کردن پف پلکها و برای باز بودن پلکها انجام میگیرد، اعمال جراحی زمانی باید انجام گیرد که طی معاینات استاندارد تیروئید چشمی ظرف 9- 6 ماه، ثابت بودن علایم بیماری، برای پزشک مسجل شده باشد، در واقع زمانی که تیروئید پر کار است انجام عمل جراحی به منظور زیبایی امکان پذیر نیست.
انجام عمل جراحی زیبایی در تیروئید چشمی
در این موارد، ابتدا بایستی بیماری با دارو، ید رادیواکتیو یا جراحی کنترل شود و ثابت بودن بیماری برای مدت 6 ماه برای پزشک اثبات شود، پس از این مدت میتوان اقدام به انجام عمل جراحی زیبایی چشم نمود.
نکته
اقدامات جراحی زیبایی طی یک مرحله انجام نمیگیرد، بلکه در اکثر این بیماران، انجام سه نوع عمل ضرورت دارد، یک عمل در اربیت تا حفره استخوانی انجام میگیرد که از طریق کره چشم به قسمت داخل برمیگردد.
عمل دیگر، عمل Decompration است که از این طریق بالانس کردن عضلات برای از بین بردن دوبینی انجام میشود و در نهایت انجام عمل در ناحیه پلکها، ابروها و جهت باز بودن چشم میباشد. بنابراین پروسه این اعمال جراحی گاهی بین یک تا دو سال به طول میانجامد، تا مرحله به مرحله اعمال جراحی و تنظیمات لازم انجام گیرد.
درمان تیروئید چشمی
نکتهای که در مورد تجویز دارو در این بیماران بایستی مورد توجه قرار گیرد این است که: علیرغم اینکه درمان اصلی این بیماران تجویز کورتن است ولی متاسفانه گاهی اوقات به صورت بیرویه و طولانی مدت برای بیماران کورتن تجویز میشود.
با توجه به اینکه کورتن مانند شمشیر دو لبه عمل میکند یعنی باعث کنترل بیماری و از جهتی باعث ایجاد عوارض جبران ناپذیری خواهد شد. بنابراین بایستی تجویز کورتن تحت یک ضابطه خاص انجام گیرد، به گونهای که علاوه بر کنترل بیماری از بروز عوارض دارو، ممانعت به عمل آید.
بیماران هرگز نبایستی خودسرانه کورتن مصرف کنند.گاه تجویز داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی جهت پیشگیری از عوارض کورتن ضرورت دارد. تمامی این موارد مستلزم این است که بیمار تحت نظر بوده و با رعایت حال بیمار بایستی صورت گیرد تا بیمار از درمان خسته نشده و از ادامه درمان منصرف نشود (گاه بیماران اظهار میدارند با چندین سال به پزشک مراجعه میکنیم ولی از درمان نتیجهای نگرفتیم).
باید توجه داشت با توجه به مزمن بودن این بیماری، درمان بیماری بین 7- 5 سال به طول میکشد، بنابراین به بیمار توصیه میشود تحمل زیادی برای کامل شدن دوره درمان داشته باشد.
بخش اول این مقاله را دنبال کنید: تیروئید چشمی چیست؟ (1)