قصه ظهر پنجشنبه

زهرهخانم دوست مامان بود. از آن رفاقتهای حسادتکردنی داشتند.
از کلاس سوم ابتدایی خانهیکی بودند و حالا که 32سال از آن روزها میگذرد، دوستیشان هنوزتر و تازه است. زهرهخانم نوک زبانی حرف میزد و صورت گردی داشت. کارمند یک دفتر تحقیقاتی درباره جنگ بود و وقتی مرخصی میگرفت یکراست میآمد خانه ما. به عشق مامان میآمد و وقتی میآمد، میرفتند یک گوشه و مشغول پچپچ میشدند و خندیدن و گریهکردن. نه فامیل بود، نه از خانواده نزدیک اما او را بیشتر از فامیلها و آشناهای دیگر میدیدیم. انگار یک خاله تنی بود. آنقدر خودمانی که وقتی میآمد و دست مامان بند بود، استکانها را میشست، چای درست میکرد، به قابلمههای خورش سر میزد و غذا میکشید.
زهرهخانم بدون اینکه بخواهد خودش را در دل همه جا میکرد و آنقدر به پنجشنبه آمدنهای او عادت کرده بودیم که ناخودآگاه لحظهشماری میکردیم زنگ بزند. وقتی با مامان مینشستند به صحبتکردن، از معمولیترین اتفاقات زندگی حرف میزدند ولی انگار جذابترین و دراماتیکترین اتفاقات عالم را برای هم گزارش میکنند. وقتی برمیگشتیم یا از خنده ریسه رفته بودند یا با گوشه روسری اشکهایشان را پاک میکردند. جذابترین و داغترین حرفهای زهرهخانم به جنگ برمیگشت. به سندهایی که این هفته به دستش رسیده بود و باید آنها را تایپ و اسکن و دستهبندی میکرد.
میگفت هنوز مادرهایی را میشناسد که وقتی از خانه بیرون میزنند، کلید خانه را به همسایه کناری میدهند که اگر پسر رزمندهشان بعد از سیو چند سال برگشت، برود داخل خانه تا مادرش از نانوایی برگردد. میگفت زنهایی را میشناسد که بعد از مفقودشدن شوهرشان، با وجود اینکه فقط بیستوچند سال سن داشتهاند، به ازدواج دوباره تن ندادهاند. میگفت مادرهای زیادی را میشناسد که خانهشان را عوض نمیکنند که مبادا پسرشان وقتی برمیگردد، او را پیدا نکند. یکبار برای ما قصه زنی را تعریف میکرد که بارها به دفتر آنها مراجعه کرده بود که صدای ضبطشده دوستان پسرش را بگیرد که در خاطراتشان گفته بودند پسر آن زن را آخرین بار زنده دیده بودند و احتمال میدادند اسیر باشد. میگفت زن میخواست کپی فایلهای صدا از آنها بگیرد تا به مسئولان بنیاد شهید و شهرداری اثبات کند پسرش شهید نشده و نگذارد اسم پسرش را بگذارند روی کوچهای که زن در آن زندگی میکند. چشمهای زهرهخانم همیشه پر اشک میشد وقتی این قصهها را برای مامان و ما تعریف میکرد.
یک روز که زهرهخانم به خانه ما آمده بود، گفت امروز حیدری شهید شد. آن روزها، روزهای ترورهای دانشمندان هستهای بود و همه ما فکر میکردیم حیدری یکی از آنهاست. پرسیدیم معروف بود؟ گفت: « جوان خیلی شوخ و شنگی بود که هر روز در جلسه ستاد کلی شیطنت میکرد. امروز که حسن باقری آمد جلسه را شروع کند، گفت یک صلواتی بفرستید، امروز مسعود حیدری هم شهید شد.» تازه دوزاریمان افتاد که زهرهخانم این روزها مشغول پیادهکردن نوارهای جلسههای زمان جنگ است و حیدری یکی از آن آدمهایی است که صدایش را در جلسههای 30سال پیش گوش میکند. آن روز وقتی زهرهخانم رفت، مامان گفت برادرش در 21سالگی رفته است خرمشهر و هنوز خبر ندارند جنازهاش بین شهدای گمنامی که تا حالا برگشته، بوده یا نه. میگفت زهرهخانم میگوید امیر حتما زنده است.