فهم علم قرآن برای غیر عرب
معجزه بودن قرآن
قرآن در تمام ابعادش معجزه است، حتّی در الفاظش. همانگونه که قرآن تمام جن و انسان را دعوت میکند که مثل قرآن را بیاورید.[1] و در جای دیگر به آوردن ده سوره همانند قرآن.[2] و در مورد دیگر، به آوردن یک سوره مثل سورههای قرآن دعوت بعمل آورده است. [3] این معجزة جاویدان همچنانکه جهانیان را بسوی خود میخواند و تمام محافل علمی دنیا را به مبارزه میطلبد، نه تنها از نظر فصاحت و بلاغت (یعنی شیرینی و جذابیّت عبارات، و رسائی مفاهیم) بلکه از جهت محتوا و علومی که آن زمان از نظر انسانها پنهان بود، قوانین و مقرراتی که ضامن سعادت و نجات بشریت است؛ بیاناتی خالی ازهرگونه تناقض و پراکنده گوئی، تاریخ های خالی از هرگونه خرافات و گزافه گوئی، خبرها علمی و غیبی و قصهگوئی های واقعی برای پند گیری و ... در تمام جهات دارای اعجاز است.[4] که اگر از ناحیة غیر خدا بود، اختلافات فراوانی در آن مییافتند.[5] این یعنی قرآن در یک حدّی برای عموم قابل درک است(ولو با مراجعه به ترجمه، یا کسانی که اهل زبان میباشند).
بنابراین در فهم اعجاز قرآن ابهامی وجود ندارد، چون اعجاز را از طریق مراجعه به اهل زبان و تفسیرهایی که از قرآن به زبان فارسی می باشد، میتوان فهمید. هیچ کسی ادعا نکرده که هر عوام بی سواد عجم، میتواند قرآن را بفهمد؛ و اعجاز قرآن را درک کند، بعلاوه تحدّی شامل آوردن کتابی مثل قرآن به زبان غیر عربی را نیز شامل میشود.
قرآن علاوه بر فصاحت و بلاغت، دارای ابعاد مختلفی از اعجاز است که برای غیر عرب هاهم قابل درک است. مانند:
1 ـ درس نخوانده بودن پیامبر اسلام – صلی الله علیه و آله وسلم –
در اینکه خداوند متعال قرآن را برقلب یک نفر آدم درس نخوانده نازل شده است، میتواند برساند که قرآن معجزه است و از طرف خداوند نازل شده است. [6] و این را همه میفهمد که یک آدم درس نخوانده، نمیتواند یک کتاب علمی و پیشترفته از خود بیاورد.
2ـ نبود تناقض گویی در عین فشرده گویی
درمفاهیم قرآن اختلاف و تناقضی وجود ندارد.[7] و همچنین فشرده گوئی آمیخته با وسعت و عمق معنی یکی دیگر از امتیازهای قرآن کریم می باشدکه به عنوان نمونه به یک آیة اشاره میشود:«خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِلِین[8] ؛ با آنها مدارا کن و عذرشان را بپذیر، و به نیکىها دعوت نما، و از جاهلان روى بگردان .»
امام صادق فرمود: «در مسائل اخلاقی آیهای جامع تر از این آیه نیست.»[9]
زیرا اصول فضائل اخلاقی بر طبق اصول قوای انسانی که عقل، غضب و شهوت باشند، در این آیه تنظیم میشود
الف ) فضایل عقلی در أمر به نیکی ها « وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ »
ب ) شهوت در امر به بخشش« خُذِ الْعَفْوَ »
ج ) تسلط بر نفس در برابر قوة غضبیه درروی گردانی و ستیز نکردن با نا آگاهان « وَأَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِلِین ».[10]
بنابراین می توان گفت که کعجزه بودن قرآن کریم برای همه قابل فهم است و هر کس اندک تفکری در آیات آن داشته باشد به این نتیجه خواهد رسید.
3 - پیشگوئیهای قرآن
الف) خبر از پیروزی پیامبر اسلام –صلی الله علیه و آله وسلم - در فتح مکه، 7 سال قبل از وقوع ؛ [11] ب ) خبر شکست رومیان و پیروزی مجدّد آنها؛ [12]
ج ) خبر از شکست مشرکین مکه؛ [13]
د ) خبر از توطئة یهودیان؛ [14]
ه ) خبر از شکست اهل کتاب و نداشتن توانایی ضرر رساندن آنها به مسلمین؛ [15]
و)پیوستن دشمنان به مسلمین؛[16]
ز) شکست یهودیان؛[17]
ح ) و ... .
4 - معجزات علمی قرآن
الف ) در مورد مسائل کشتیها و دریاها و کوه ها؛[18]
ب ) فشرده بودن هوا در اطراف کرة زمین، و دقیق بودن آن در بالا؛[19]
ج ) زوجیّت گیاهان؛[20]
د ) وجود ستارگان که باعث زینت زمین است؛[21]
ه) سوگند یاد نمودن به ستارههایی که کشف نشده بود؛[22]
و ) فرود آمدن باران و شکافته شدن زمین؛[23]
ز) همچنین عمل کربن گیری درختان سبز وده ها مورد دیگر.
آیا اینها را عجمها و غیر عرب نمیتوانند درک کنند، که این همه قانول علمی پیشرفته را قرآن در آن محیط عقب ماندة عربستان توسط یک شخص درس نخوانده، بیان نموده است.
5 - اعتراف های دانشمندان غیر عربی در اعجاز و عظمت قرآن
الف) کارلایل: اگر یک بار به این کتاب مقدس (قرآن) نظر کنیم، حقایق برجسته و خصائص اسرار وجود طوری در مضامین جوهرة آن پرورش یافته که عظمت و حقیقت قرآن به خوبی از آنها نمایان میگردد؛ و این خود مزیت بزرگی است که فقط به قرآن اختصاص یافته و در هیچ کتاب علمی و سیاسی و اقتصادی دیگر دیده نمیشود؛[24]
ب ) جان دیون پورت: قرآن به اندازهای از نقائص مبرا و منزه است، که نیازمند کوچک ترین اصلاحی نیست؛ و ممکن است از اوّل تا به آخر آن خواند شود، بدون آنکه انسان کمترین ملالتی از آن احساس کند؛[25]
ج) گوته: قرآن اثری است که بواسطة سنگینی عبارت آن، خواننده در ابتدا رمیده میشود و سپس مفتون جاذبة آن میگردد و بالاخره بیاختیار مجذوب زیبایی های فراوان آن میشود؛[26]
د) ویل دورانت: قرآن در مسلمانان، آن چنان عزت نفس و عدالت و تقوایی بوجود آورده که در هیچ یک از مناطق جهان شبیه و نظیر نداشته است؛[27]
ه) ژول لابوم: دانش و علم برای جهانیان از سوی مسلمانان بدست آمد و مسلمین علوم را از قرآنی که دریای دانش است، گرفتند؛ و نهرها از آن برای بشریت، در جهان جاری ساختند»؛[28]
و)نیورت: واجب است اعتراف کنیم که علوم طبیعی،فلکی، فلسفه و ریاضیات که در اروپا رواج گرفت، عموماً از برکت تعلیمات قرآنی است و ما مدیون مسلمانانیم؛ بلکه اروپا از این جهت شهری از اسلام است.[29]
با توجّه به این
اولاً: معجزات و مفاهیم قرآن از راه ترجمه و تفسیرهای غیر عربی توسط کارشناسان قرآنی قابل درک است.
و ثانیاً: ابعاد معجزات قرآن، آن قدر گسترده است که خیلی از آنها مانند خبرهای غیبی، اعجازهای علمی، و ... قابل درک است. پس برای همه حجت میباشد.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ علوم قرآنی، محمد هادی معرفت، فصل هشتم، اعجاز قرآن.
2ـ اولین دانشگاه و آخرین پیامبر ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ ، رضانژاد.
3ـ اعجاز نور، سعید رضائی، با تقریض آیت الله معرفت.
4ـ قرآن شناسی، محمد تقی مصباح، فصل سوّم، معجزه بودن قرآن.
پی نوشت ها:
[1] . اسراء/ 88 .
[2] . هود/ 13.
[3] . بقره/ 23.
[4] . ر.ک: مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ یازدهم، 1370، ج 9، ص 42 و 293.
[5] . نساء/ 82.
[6] . ر.ک: دستغیب شیرازی، داستانهای شگفت، بخش زندگانی مشتی کاظم سادوقی.
[7] . حشر/ 192 ـ 197.
[8] . اعراف/ 199.
[9] . تفسیر نمونه، همان، ج 7، ص 64.
[10] . همان.
[11] . آل عمران/ 12.
[12] . روم/ 1.
[13] . قمر/ 45.
[14] . آل عمران/ 73 ـ 72.
[15] . آل عمران/ 112 ـ 111.
[16] . توبه/ 13.
[17] . توبه/ 14.
[18] . نحل/ 16 ـ 14.
[19] . انعام/ 125.
[20] . رعد/ 3، و لقمان/ 10.
[21] . صافات/ 6.
[22] . واقعه/ 75.
[23] . عبس/ 26 ـ 25.
[24]. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ یازدهم، 1370 هـ ش، ج1، ص 136.
[25]. همان.
[26]. همان.
[27]. همان.
[28]. همان.
[29] . همان.
منبع: اندیشه قم
با توجّه به اینکه اعجاز قرآن برای غیر عربها مبهم است، چطور قرآن می تواند برای آنها حجّت باشد؟
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :
تاریخ : دوشنبه 1396/09/13 ساعت 13:34

قرآن در تمام ابعادش معجزه است، حتّی در الفاظش. همانگونه که قرآن تمام جن و انسان را دعوت میکند که مثل قرآن را بیاورید.[1] و در جای دیگر به آوردن ده سوره همانند قرآن.[2] و در مورد دیگر، به آوردن یک سوره مثل سورههای قرآن دعوت بعمل آورده است. [3] این معجزة جاویدان همچنانکه جهانیان را بسوی خود میخواند و تمام محافل علمی دنیا را به مبارزه میطلبد، نه تنها از نظر فصاحت و بلاغت (یعنی شیرینی و جذابیّت عبارات، و رسائی مفاهیم) بلکه از جهت محتوا و علومی که آن زمان از نظر انسانها پنهان بود، قوانین و مقرراتی که ضامن سعادت و نجات بشریت است؛ بیاناتی خالی ازهرگونه تناقض و پراکنده گوئی، تاریخ های خالی از هرگونه خرافات و گزافه گوئی، خبرها علمی و غیبی و قصهگوئی های واقعی برای پند گیری و ... در تمام جهات دارای اعجاز است.[4] که اگر از ناحیة غیر خدا بود، اختلافات فراوانی در آن مییافتند.[5] این یعنی قرآن در یک حدّی برای عموم قابل درک است(ولو با مراجعه به ترجمه، یا کسانی که اهل زبان میباشند).
بنابراین در فهم اعجاز قرآن ابهامی وجود ندارد، چون اعجاز را از طریق مراجعه به اهل زبان و تفسیرهایی که از قرآن به زبان فارسی می باشد، میتوان فهمید. هیچ کسی ادعا نکرده که هر عوام بی سواد عجم، میتواند قرآن را بفهمد؛ و اعجاز قرآن را درک کند، بعلاوه تحدّی شامل آوردن کتابی مثل قرآن به زبان غیر عربی را نیز شامل میشود.
قرآن علاوه بر فصاحت و بلاغت، دارای ابعاد مختلفی از اعجاز است که برای غیر عرب هاهم قابل درک است. مانند:
1 ـ درس نخوانده بودن پیامبر اسلام – صلی الله علیه و آله وسلم –
در اینکه خداوند متعال قرآن را برقلب یک نفر آدم درس نخوانده نازل شده است، میتواند برساند که قرآن معجزه است و از طرف خداوند نازل شده است. [6] و این را همه میفهمد که یک آدم درس نخوانده، نمیتواند یک کتاب علمی و پیشترفته از خود بیاورد.
2ـ نبود تناقض گویی در عین فشرده گویی
درمفاهیم قرآن اختلاف و تناقضی وجود ندارد.[7] و همچنین فشرده گوئی آمیخته با وسعت و عمق معنی یکی دیگر از امتیازهای قرآن کریم می باشدکه به عنوان نمونه به یک آیة اشاره میشود:«خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِلِین[8] ؛ با آنها مدارا کن و عذرشان را بپذیر، و به نیکىها دعوت نما، و از جاهلان روى بگردان .»
امام صادق فرمود: «در مسائل اخلاقی آیهای جامع تر از این آیه نیست.»[9]
زیرا اصول فضائل اخلاقی بر طبق اصول قوای انسانی که عقل، غضب و شهوت باشند، در این آیه تنظیم میشود
الف ) فضایل عقلی در أمر به نیکی ها « وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ »
ب ) شهوت در امر به بخشش« خُذِ الْعَفْوَ »
ج ) تسلط بر نفس در برابر قوة غضبیه درروی گردانی و ستیز نکردن با نا آگاهان « وَأَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِلِین ».[10]
بنابراین می توان گفت که کعجزه بودن قرآن کریم برای همه قابل فهم است و هر کس اندک تفکری در آیات آن داشته باشد به این نتیجه خواهد رسید.
3 - پیشگوئیهای قرآن
الف) خبر از پیروزی پیامبر اسلام –صلی الله علیه و آله وسلم - در فتح مکه، 7 سال قبل از وقوع ؛ [11] ب ) خبر شکست رومیان و پیروزی مجدّد آنها؛ [12]
ج ) خبر از شکست مشرکین مکه؛ [13]
د ) خبر از توطئة یهودیان؛ [14]
ه ) خبر از شکست اهل کتاب و نداشتن توانایی ضرر رساندن آنها به مسلمین؛ [15]
و)پیوستن دشمنان به مسلمین؛[16]
ز) شکست یهودیان؛[17]
ح ) و ... .
4 - معجزات علمی قرآن
الف ) در مورد مسائل کشتیها و دریاها و کوه ها؛[18]
ب ) فشرده بودن هوا در اطراف کرة زمین، و دقیق بودن آن در بالا؛[19]
ج ) زوجیّت گیاهان؛[20]
د ) وجود ستارگان که باعث زینت زمین است؛[21]
ه) سوگند یاد نمودن به ستارههایی که کشف نشده بود؛[22]
و ) فرود آمدن باران و شکافته شدن زمین؛[23]
ز) همچنین عمل کربن گیری درختان سبز وده ها مورد دیگر.
آیا اینها را عجمها و غیر عرب نمیتوانند درک کنند، که این همه قانول علمی پیشرفته را قرآن در آن محیط عقب ماندة عربستان توسط یک شخص درس نخوانده، بیان نموده است.
5 - اعتراف های دانشمندان غیر عربی در اعجاز و عظمت قرآن
الف) کارلایل: اگر یک بار به این کتاب مقدس (قرآن) نظر کنیم، حقایق برجسته و خصائص اسرار وجود طوری در مضامین جوهرة آن پرورش یافته که عظمت و حقیقت قرآن به خوبی از آنها نمایان میگردد؛ و این خود مزیت بزرگی است که فقط به قرآن اختصاص یافته و در هیچ کتاب علمی و سیاسی و اقتصادی دیگر دیده نمیشود؛[24]
ب ) جان دیون پورت: قرآن به اندازهای از نقائص مبرا و منزه است، که نیازمند کوچک ترین اصلاحی نیست؛ و ممکن است از اوّل تا به آخر آن خواند شود، بدون آنکه انسان کمترین ملالتی از آن احساس کند؛[25]
ج) گوته: قرآن اثری است که بواسطة سنگینی عبارت آن، خواننده در ابتدا رمیده میشود و سپس مفتون جاذبة آن میگردد و بالاخره بیاختیار مجذوب زیبایی های فراوان آن میشود؛[26]
د) ویل دورانت: قرآن در مسلمانان، آن چنان عزت نفس و عدالت و تقوایی بوجود آورده که در هیچ یک از مناطق جهان شبیه و نظیر نداشته است؛[27]
ه) ژول لابوم: دانش و علم برای جهانیان از سوی مسلمانان بدست آمد و مسلمین علوم را از قرآنی که دریای دانش است، گرفتند؛ و نهرها از آن برای بشریت، در جهان جاری ساختند»؛[28]
و)نیورت: واجب است اعتراف کنیم که علوم طبیعی،فلکی، فلسفه و ریاضیات که در اروپا رواج گرفت، عموماً از برکت تعلیمات قرآنی است و ما مدیون مسلمانانیم؛ بلکه اروپا از این جهت شهری از اسلام است.[29]
با توجّه به این
اولاً: معجزات و مفاهیم قرآن از راه ترجمه و تفسیرهای غیر عربی توسط کارشناسان قرآنی قابل درک است.
و ثانیاً: ابعاد معجزات قرآن، آن قدر گسترده است که خیلی از آنها مانند خبرهای غیبی، اعجازهای علمی، و ... قابل درک است. پس برای همه حجت میباشد.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ علوم قرآنی، محمد هادی معرفت، فصل هشتم، اعجاز قرآن.
2ـ اولین دانشگاه و آخرین پیامبر ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ ، رضانژاد.
3ـ اعجاز نور، سعید رضائی، با تقریض آیت الله معرفت.
4ـ قرآن شناسی، محمد تقی مصباح، فصل سوّم، معجزه بودن قرآن.
پی نوشت ها:
[1] . اسراء/ 88 .
[2] . هود/ 13.
[3] . بقره/ 23.
[4] . ر.ک: مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ یازدهم، 1370، ج 9، ص 42 و 293.
[5] . نساء/ 82.
[6] . ر.ک: دستغیب شیرازی، داستانهای شگفت، بخش زندگانی مشتی کاظم سادوقی.
[7] . حشر/ 192 ـ 197.
[8] . اعراف/ 199.
[9] . تفسیر نمونه، همان، ج 7، ص 64.
[10] . همان.
[11] . آل عمران/ 12.
[12] . روم/ 1.
[13] . قمر/ 45.
[14] . آل عمران/ 73 ـ 72.
[15] . آل عمران/ 112 ـ 111.
[16] . توبه/ 13.
[17] . توبه/ 14.
[18] . نحل/ 16 ـ 14.
[19] . انعام/ 125.
[20] . رعد/ 3، و لقمان/ 10.
[21] . صافات/ 6.
[22] . واقعه/ 75.
[23] . عبس/ 26 ـ 25.
[24]. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ یازدهم، 1370 هـ ش، ج1، ص 136.
[25]. همان.
[26]. همان.
[27]. همان.
[28]. همان.
[29] . همان.
منبع: اندیشه قم