آشنایی با اصطلاح اصولی بیان فعلی 
بیان فعلی
فعل رافعِ ابهام یا اجمال یک شیء را بیان فعلی گویند.
تعریف
[بیان فعلی یامبین فعلی]، به عمل فاعلی گفته می شود که بیان‌کننده مجملی می‌باشد.
مثال
مانند آن که به مجرد نزول آیه " و اقیموا الصلوة " پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله) به عملی که در بردارنده قیام، قعود، رکوع و سجود باشد، مبادرت ورزید؛ این عمل نزد حاضران در مجلس نزول وحی که به اقامه نماز آشنایی نداشتند مبین فعلی برای آیه بود؛ همان گونه که حج رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله) مبین فعلی برای آیه " و لله علی الناس حج البیت مَن استطاع الیه سبیلاً بود.
مستند
در کتاب " معالم الدین " آمده است:" و الفعل من الرسول (صلی‌الله‌علیه‌وآله)کصلاته فانها بیان لقوله تعالی:" و اقیموا الصلاة " و کحجه فانه بیان لقوله تعالی:" و لله علی الناس حجّ البیت ". [۱]
طرق شناخت بیان فعلی
بیان فعلی از سه راه شناخته می شود.
قصد فاعل
دانسته شود که قصد فاعل بیان مجمل است. [۲]
تصریح فاعل
خود فاعل تصریح کند که فعل او برای بیان مجمل است. [۳]
برای مثال، پیامبر(ص) فرمود:" صلّوا کما رأیتمونی أصلّی "، یا درباره مناسک حج فرمود:" خذوا عنّی مناسککم ".
دلیل عقلی
به دلیل عقلی فهمیده شود که فعل فاعل برای بیان مجمل است. [۴]
مثل این که در وقت حاجت، مجملی بیان شود و سپس فاعل، فعلی را که برای بیان بودن صلاحیت دارد، انجام دهد و فعل دیگری در آن زمان انجام نشود؛ در این صورت، عقل حکم می کند آن فعل، بیان برای مجمل است، زیرا در غیر این صورت، تأخیر بیان از وقت حاجت لازم می آید. [۵] [۶] [۷] [۸] [۹]
ـــــــــــــــ
پانویس
۱. ↑ صاحب معالم، حسن بن زین الدین، معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ص۱۵۷.
۲. ↑ حلی، جعفر بن حسن، معارج الاصول، ص۱۰۹.
۳. ↑ حلی، جعفر بن حسن، معارج الاصول، ص۱۰۹.
۴. ↑ حلی، جعفر بن حسن، معارج الاصول، ص۱۰۹.
۵. ↑ میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن، قوانین الاصول، ج۱، ص۳۴۰ - ۳۴۱.
۶. ↑ مشکینی، علی، تحریر المعالم، ص۱۴۰.
۷. ↑ زحیلی، وهبه، اصول الفقه الاسلامی، ج۱، ص۳۲۸.
۸. ↑ سجادی، جعفر، فرهنگ معارف اسلامی، ج۳، ص۱۶۷۴.
۹. ↑ اصفهانی، محمدحسین، الفصول الغرویة فی الاصول الفقهیة، ص۲۲۶.
منبع: پایگاه اینترنتی ویکی فقه
[بیان فعلی یامبین فعلی]، به عمل فاعلی گفته می شود که بیان‌کننده مجملی می‌باشد.
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :
تاریخ : شنبه 1396/10/16 ساعت 13:10
فعل رافعِ ابهام یا اجمال یک شیء را بیان فعلی گویند.
تعریف
[بیان فعلی یامبین فعلی]، به عمل فاعلی گفته می شود که بیان‌کننده مجملی می‌باشد.
مثال
مانند آن که به مجرد نزول آیه " و اقیموا الصلوة " پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله) به عملی که در بردارنده قیام، قعود، رکوع و سجود باشد، مبادرت ورزید؛ این عمل نزد حاضران در مجلس نزول وحی که به اقامه نماز آشنایی نداشتند مبین فعلی برای آیه بود؛ همان گونه که حج رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله) مبین فعلی برای آیه " و لله علی الناس حج البیت مَن استطاع الیه سبیلاً بود.
مستند
در کتاب " معالم الدین " آمده است:" و الفعل من الرسول (صلی‌الله‌علیه‌وآله)کصلاته فانها بیان لقوله تعالی:" و اقیموا الصلاة " و کحجه فانه بیان لقوله تعالی:" و لله علی الناس حجّ البیت ". [۱]
طرق شناخت بیان فعلی
بیان فعلی از سه راه شناخته می شود.
قصد فاعل
دانسته شود که قصد فاعل بیان مجمل است. [۲]
تصریح فاعل
خود فاعل تصریح کند که فعل او برای بیان مجمل است. [۳]
برای مثال، پیامبر(ص) فرمود:" صلّوا کما رأیتمونی أصلّی "، یا درباره مناسک حج فرمود:" خذوا عنّی مناسککم ".
دلیل عقلی
به دلیل عقلی فهمیده شود که فعل فاعل برای بیان مجمل است. [۴]
مثل این که در وقت حاجت، مجملی بیان شود و سپس فاعل، فعلی را که برای بیان بودن صلاحیت دارد، انجام دهد و فعل دیگری در آن زمان انجام نشود؛ در این صورت، عقل حکم می کند آن فعل، بیان برای مجمل است، زیرا در غیر این صورت، تأخیر بیان از وقت حاجت لازم می آید. [۵] [۶] [۷] [۸] [۹]
ـــــــــــــــ
پانویس
۱. ↑ صاحب معالم، حسن بن زین الدین، معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ص۱۵۷.
۲. ↑ حلی، جعفر بن حسن، معارج الاصول، ص۱۰۹.
۳. ↑ حلی، جعفر بن حسن، معارج الاصول، ص۱۰۹.
۴. ↑ حلی، جعفر بن حسن، معارج الاصول، ص۱۰۹.
۵. ↑ میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن، قوانین الاصول، ج۱، ص۳۴۰ - ۳۴۱.
۶. ↑ مشکینی، علی، تحریر المعالم، ص۱۴۰.
۷. ↑ زحیلی، وهبه، اصول الفقه الاسلامی، ج۱، ص۳۲۸.
۸. ↑ سجادی، جعفر، فرهنگ معارف اسلامی، ج۳، ص۱۶۷۴.
۹. ↑ اصفهانی، محمدحسین، الفصول الغرویة فی الاصول الفقهیة، ص۲۲۶.
منبع: پایگاه اینترنتی ویکی فقه
