شفقنا- پیش همایش کنگره بین المللی علامه شیخ محمد حسین کاشف الغطاء با حضور شخصیتهای حوزه و دانشگاه در سالن پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی دفتر تبلیغات حوزه علمیه قم برگزار شد.
به گزارش شفقنا، این همایش با موضوع بررسی اندیشه های کلامی با حضور شخصیت های برجسته حوزه و دانشگاه در سالن پژوهشگاه علوم وفرهنگ اسلامی دفتر تبلیغات حوزه علمیه قم آغاز شد.
پس از پخش پیام تصویری حضرت آیت الله جوادی آملی، استاد عابدی و حجج اسلام والمسلمین لک زایی رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، محمدتقی سبحانی و اسدعلیزاده رئیس مرکز احیای آثار سخنرانی کردند.
در پایان این همایش با حضور حجج اسلام والمسلمین واعظی، خسروپناه، جوادی آملی و آیت الله استادی از موسوعه ۱۴ جلدی کلامی مرحوم محمدحسین کاشف الغطاء رونمایی شد.
علامه کاشف الغطاء جامع میان مشهود و منقول و معقول بوده است
حضرت آیت‌الله العظمی جوادی آملی در پیامی تصویری به همایش بررسی اندیشه‌های کلامی علامه محمدحسین کاشف الغطاء اظهار داشت: علامه کاشف الغطاء همانند برخی از علمای بزرگ گذشته، قطب فرهنگی دین را عقل می‌دانست و بنا بر سفارش دین، هم به علوم عقلی و هم به علوم نقلی پرداخت.
مرحوم کلینی از پیامبر(ص) نقل کرده است که علم سه چیز است؛ اعتقادات، احکام شرعی و مسائل اخلاقی و مرحوم کاشف الغطاء در هر سه این علوم صاحب اثر و اندیشه بوده است؛ ایشان آثار فراوانی در این باب نوشته است و به تبیین اعتقاداتی مانند توحید و نبوت پرداخت و در زمینه فقهی نیز فقیه برجسته‌ای بود و خاندان کاشف الغطاء، قطب فرهنگی یک ملت را عقل می‌دانست.
مرحوم کلینی در آخرین خط از مقدمه کتاب خویش آورده است که عقل محور احتجاج و ثواب و عقاب و مانند آن است و مرحوم کاشف الغطاء نیز قسمت مهمی از مسائلی را که از او سؤال شده و یا به عنوان شبهات مطرح بوده است در مدار مسائل کلامی بوده است و وی با علوم عقلی به آن پاسخ داده است. از جمله از مرحوم کاشف الغطاء در مورد برتر بودن قرآن و اهل بیت(ع) نسبت به یکدیگر پرسش کردند و ایشان با بیان کلامی خود استدلال کرده است که هیچکدام افضل از دیگری نیست. هر چه در قرآن است ائمه می‌دانند و حاضر بودند برای حفظ آن جان خود را فدا کنند کما اینکه برخی از ائمه چنین کردند.
صاحب جواهر الکلام در مورد او گفته من فردی به حدت ذهن کاشف‌الغطاء ندیدم و این سخن وی در حالی است که صاحب جواهر خودش از افراد برجسته در سخن و در حدت ذهن است؛ کاشف الغطاء بحثی در مورد افضلیت قرآن و ائمه دارد و به این نتیجه رسیده که هیچکدام بر دیگری افضل نیست و هر چه در قرآن است ائمه آن را می‌دانند و عمل می‌کنند.
از ویژگی‌های علامه کاشف الغطاء این بوده که عرفان را با علوم عقلی و نقلی همراه کرده است، ایشان در آثار خود دارد که وجود پیامبر و عترت، کعبه را تقدیس می‌کردند و حجر را می‌بوسیدند و برای حرم، حرمت ویژه قائل بودند ولی به معنای افضلیت حجر و حرم نیست؛ این‌ها موظفند به دستور خدا شعائر را گرامی بدارند ولی مسلماً قرآن از امام و امام از قرآن افضل نیست.
تفکر عرفانی این حکیم از دیگر وجوه شخصیت ایشان است؛ البته کلام شیعه با عرفان و شهود همراه بوده است ولی علامه کاشف الغطاء، جامع میان مشهود و منقول و معقول بوده است و مسائل عرفانی و وحدت وجود را به خوبی و بدون اینکه وارد دور و شبهه شود بیان کرده است.
موسوعه فقهی مرحوم کاشف الغطاء در دست تدوین است
حجت الاسلام والمسلمین نجف لکزایی در پیش همایش کنگره بین المللی علامه شیخ محمد حسین کاشف الغطاء، اظهار داشت: مرحوم محمدحسین کاشف الغطاء از خاندان با برکت و دارای نگاه راهبردی بود که همه عمر خود را صرف دین و ترویج اسلام کرد.
او از علامه کاشف الغطاء به عنوان مصلح اجتماعی یاد کرد و گفت: یکی از فعالیتهای محمدحسین کاشف الغطاء سفر به نقاط مختلف به منظور پاسخ به شبهات دینی است که نمونه آن حضور سه ساله در مصر و فلسطین است.
رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، وحدت امت اسلامی را از دغدغه های علامه کاشف الغطاء عنوان کرد و بیان داشت: مرحوم کاشف الغطاء در صدد بود تا این مشکل را از طریق کلامی حل کند.
او فصاحت و بلاغت را ویژگی دیگر مرحوم کاشف الغطاء برشمرد و عنوان کرد: علامه با فصاحت و بلاغت، کل اسلام را درموضوعات مختلف به دنیا معرفی می کرد و در مقام علم و عمل دارای جامعیت بود.
لک زایی گفت: آن مرحوم، متفکر، اندیمشند، پیشگام وحدت، احیاگر علم کلام و پیشگام کلام جدید و دارای جامعیت علمی و عملی در همه مبانی بود.
رئیس پژوهشگاه علوم وفرهنگ اسلامی عنوان کرد: موسوعه فقهی علامه کاشف الغطاء نیز در ۲۰ جلد در دست تدوین است که اوایل سال آینده آماده نشر می شود.
او با اشاره به تدوین و نشر آثار علمایی چون علامه شرف الدین، شهید اول، شهید ثانی و علامه بلاغی در مرکز احیای آثار اسلامی تصریح کرد: مجموعه آثار شیخ بهایی نیز در ۲۰ جلد در حال آماده سازی است که اوایل سال آینده آماده و در اختیار علاقمندان قرار خواهد گرفت.
علامه کاشف الغطاء عالم فرامنطقه ای است
در ادامه، حجت الاسلام والمسلمین محمد تقی سبحانی با بیان اینکه مرحوم کاشف الغطاء شخصیتی نجفی و عراقی نیست، عنوان کرد: آن مرحوم شخصیتی است که زبان،قوم و منطقه را درنوردیده است و خود را به عنوان عالم فرا منطقه ای معرفی کرده و در همه محیط ها و مناطق،اهل تعامل بوده است.
او از مرحوم کاشف الغطاء به عنوان فردی کلامی و متکلم و احیاء گر سنت امامیه یاد کرد و افزود:متکلمان در تاریخ اسلام یا اندیشه اندیش یا دغدغه اندیش بودند که شیعه مدیون هر دو گروه است، در عین حال معتقدم متکلمان دغدغه اندیش آثار کاربردی ارائه کرده و موثرتر بودند.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم وفرهنگ اسلامی به معرفی زمانه علامه محمدحسین کاشف الغطاء پرداخت و خاطرنشان کرد: عصر کاشف الغطاء از پرمخاطره ترین مسائل و تفکر الحادی است به گونه ای که جوانان در امتداد و ذخیره انواع تفکرات مارکسیست قرار داشتند.
او افزود: علامه کاشف الغطاء شخصیتی جهانی است که با همه صاحبان اهل علم و ادیان مختلف نشست و برخاست می کرد و در عین حال از نظرات آنها استفاده و در مواردی نقد می نمود.
سبحانی، تاسیس کلام جدید را از دیگر خصوصیات مرحوم کاشف الغطاء ذکر کرد و گفت: محور دیگر رویکرد کلامی علامه، تمدن گرایی است به این صورت که از هر نکته اخلاقی و دینی در آثار خود تفسیر تمدنی ارائه کرده و در مسئله عقل معتقد است بنیادهای اندیشه بر عقل و اختیار است.
مدیر بنیاد فرهنگی امامت، رودیکر دیگر مرحوم کاشف الغطاء را رویکرد کلامی – تربیتی دانست و ادامه داد: این عالم بزرگ شیعی در مقدمه الدین، به مبانی تربیتی اشاره می کند و می گوید یکی از آثار معارف عقلی، تربیت نفوس است.
او ادامه داد: محور دیگر کلامی ایشان بهره گیری از همه ظرفیت های میراث برای تبیین اندیشه کلامی است. زمانی که کتابهای علامه را می خوانیم متوجه جامعیت علمی در مسائل مختلف می شویم.
سبحانی گفت: علامه کاشف الغطاء فردی فعال در صحنه مباحثات و گفتگو های معرفتی است و آثار ایشان، واقع گرایانه و کاربردی است.
او ادامه داد: ایشان به عنوان متکلم در دایره خود نمی ماند و به همه جا می رود تا بتواند پاسخگو باشد. در بسیاری از بخش ها به عبارت پردازی و تبیین ادبی اشاره می کند. در واقع قلم ادبی ایشان بر متن غلبه دارد.
استاد حوزه علمیه با ذکر این مساله که در آثاری ممکن است به این مسائل برخوریم که مباحث ایشان در مواردی قانع کننده نباشد، گفت: مرحوم کاشف الغطاء در شرایط بسیار سخت مرجع فقهی و علمی بود و از تمام دنیا برایشان سوال می آمد و پاسخ می داد.
علامه کاشف الغطاء، مسیحیت و بودا را واحد نمی داند
در ادامه، حجت الاسلام والمسلمین احمد عابدی طی سخنانی به تصحیح آثار علامه کاشف الغطاء که توسط احیای آثار اسلامی وابسته به پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی صورت گرفته، اشاره کرد و اظهار داشت: اگرچه کار عالمانه ای صورت گرفته، ولی نیاز به دقت بیشتری در تصحیح دارد و یا در بعضی جاها با توجه به ادیب و عالمانه بودن ایشان، کمتر فهم این عالم مورد توجه قرار گرفته است.
او اظهار داشت: این مواردی که مورد تصحیح قرار گرفته همه آثار کلامی نیست؛ بلکه آمیخته از مسائل مختلف است و آثار غیر کلامی هم در آن دیده می شود.
استاد حوزه علمیه قم نقد عالمانه به مباحث شیخیه و بابیت را ویژگی علمی مرحوم کاشف الغطاء عنوان کرد و افزود: علامه کاشف الغطاء،نظرات متفکرانه ای ارائه می دهد و به همین دلیل این آثار می تواند قابل استفاده برای اهل علم باشد.
او توجه زیاد به مسیحیت و گروه های تبشیری را از ویژگی های آثار علامه محمدحسین کاشف الغطاء ذکر کرد و افزود: مقایسه انجیل رسمی و غیر رسمی و مقایسه بین مسحیت و عدم واحد بودن مسیحیت و دین بودا از دیگر خصوصیات آثار آن مرحوم است که به صورت عالمانه مورد بحث قرار دگرفته است.
عابدی اظهار داشت: علامه کشف الغطاء در مورد معاد جسمانی بحث کرده و در همین مسئله تهمت هایی هم به ایشان زده شده و جالب است با وجود این همه جامعیت علمی و رساله های زیادی در مورد معاد، مورد تهمت هم قرار می گیرد.
او افزود: از دیگر خصوصیات ایشان نداشتن استاد در مورد مباحث کلامی و ارائه مباحث جدید درمورد اشراق و عقول عشره است.
مدیر مدرسه علمیه حضرت ابوالفضل(ع) عنوان کرد: ایشان در مورد عینیت ذات خدا، معتقد است که بعضی قائل به اتحاد مفهومی بین اسماء ذات هستند و همین موضوع را به صورت نوع و بکر مطرح می کند.
او با تاکید بر اینکه مباحث کلامی مستقل و اختصاصی در مورد نبوت بیان کرده، افزود: یکی از مباحث کلامی مرحوم کاشف الغطاء در مورد فلسطین است. او برای دفاع از دین به فلسطین رفت و به کمترین مناسبت از مردم فلسطین دفاع می کند و اسرائیل را خطر بزرگ می داند.
حجت الاسلام والمسلمین اکبر اسد علیزاده هم با بیان اینکه علامه برای پیشرفت اسلام تلاش می کرد و سخنرانی کم نظیر برای نفوذ در دلها بود، عنوان کرد: مرحوم کاشف الغطاء خود را مسئول دین می دانست و از این طریق از دین دفاع می کرد.
او افزود: علامه کاشف الغطاء، برای دفاع از دین، بارها به خارج کشور و عراق سفر کرد و همین مسئله باعث ارتباط گسترده ایشان با جوانان و دانشجویان و مراکز علمی شد.
رئیس مرکز احیاء آثار اسلامی دفتر تبلیغات حوزه علمیه قم عنوان کرد: او از نویسندگانی بود که برای دفاع از دین آثار مختلفی از فقه، اصول و ادبیات به یادگار گذاشته است.
او ادامه داد: در سال ۸۴ مرکز احیای آثار با همکاری خاندان ایشان، اقدام به جمع آوری آثار علمی کرده و این مرکز در سال ۸۷ موفق شد کتاب تصحیح و تحقیق علامه را جمع آوری و چاپ کند.
اسدعلیزاده افزود: علامه در سال ۱۳۲۷ شروع به نگارش «شقی الشومی» در عراق کرد و درسال ۲۸ هجری کتاب الدین و الاسلام را در دو جلد در شهرهای عراق و دمشق نوشت.
رئیس مرکز احیاء آثار اسلامی دفتر تبلیغات حوزه علمیه عنوان کرد: این کتاب مجموعه ای از نقدها و نظرات و مقالات بر تفکرات اندیشمندان عصر خود مانندجرجی زیدان است.
او بیان داشت: فردوس اعلی کتاب دیگر ایشان است که در سن ۷۰ سالگی در مورد پیامبر اکرم(ص) آن را به رشته تحریر درآورده است.
اسد علیزاده عنوان کرد: کتاب دیگر جنته الماوی حاوی سخنرانی و مقالات درمورد ۱۴ معصوم است که توسط قاضی طباطبایی جمع آوری و دریک جلد چاپ شد.
