آشنایی با اصطلاح اصولی تعارض عرف و لغت

تعارض عرف و لغت یعنی تنافی معنای عرفی با معنای لغوی است.

تعریف:
تعارض عرف و لغت، به معنای تنافی میان معنای عرفی و لغوی است.

← مثال:
مثل این که کسی سوگند یاد کند آبی ننوشد و بعد آب نمک بنوشد؛ در این جا از یک سو، عرف می‌گوید: آب به غیر آب نمک انصراف دارد، پس او با قسم خود مخالفت نکرده است.

نظر اهل لغت درتعارض:
و از سوی دیگر، اهل لغت می‌گویند: اطلاق لفظ آب، شامل آب نمک نیز می‌شود، پس حنث قسم صورت گرفته است.

عقیده اصولیون عامه در تعارض عرف و لغت:
در تعارض عرف و لغت، برخی از اصولی‌های اهل سنت عرف را مقدم می‌دارند، زیرا حجیت قول لغوی به اثبات نرسیده است، در حالی که عرف از طرف شارع مورد خطاب قرار گرفته و خطابات با توجه به فهم عرف صادر شده است، پس عرف مقدم می‌گردد. [۱] [۲] [۳]

ــــــــــــــ
پانویس
۱. ↑ نظریة العرف ودورها فی عملیة الاستنباط، منصوری، خلیل رضا، ص۷۴.
۲. ↑ بدایع الافکار، رشتی، حبیب الله بن محمد علی، ص۱۱۵.
۳. ↑ التعارض و الترجیح بین الادلة الشرعیة، عزیز برزنجی، عبداللطیف عبدالله، ج۲، ص۸۳.

منبع: پایگاه اینترنتی ویکی فقه