فرزانه نکواصل: سوسن اصلانی، آهنگساز، مدرس و نوازنده سنتور، دارای نشان درجه یک هنری است، او نزد برجستهترین استادان موسیقی دوران تحصیل خود را گذرانده و بهرهها گرفته. ایشان همسر استاد بزرگ موسیقی حسین دهلوی است. از سال 1341 آموزش موسیقی را با ساز تخصصی سنتور در هنرستان موسیقی آغاز کرد. ایشان اکنون به فعالیت هنری خود ادامه میدهند و مشغول آموزش، آهنگسازی، نوازندگی و سرپرستی گروه خود «خجسته» است و کنسرتهای متعددی در داخل و خارج از کشور برگزار میکند.
به تاریخ و وقایع موسیقی سرزمینم علاقهمندم و پیگیر آن هستم و از آن بیشتر به بانوان خطشکنی علاقه دارم که بدون ترس از قضاوت، بر تابوها و نگاه سنتزده اجتماع و گاها زنستیز میتازند و این مجال را به تاریخ و نسلهای آتی میدهند که نظارهگر آنها باشند و با دیدی روشنتر از گذشتگان به نقد و تفسیرشان بپردازند.
کاش آنان را که هستند و معاصرشان هستیم، ارج بنهیم و قدردانشان باشیم. چندی پیش در رسانههای اجتماعی و خبرگزاریها شنیدم از بانوی بزرگوار نزهت امیری بهعنوان اولین زنی که رهبری ارکستر را عهدهدار بودند نام برده میشود، ضمن احترام به ایشان و اینکه جزء افتخارات موسیقی ما هستند و به وجودشان میبالیم، کنجکاو شدم و خواستم نقبی بزنم به گذشتههای دور و حاصل این جستوجو من را رساند به نام سوسن اصلانی.
در تاریخ 9/12/1396 با استاد سوسن اصلانی تماس گرفتم تا از خود ایشان ماجرا را جویا شوم. ایشان در ابتدا نخواستند خیلی وارد موضوع شوند و گفتند تا حالا هم سکوت کرده بودند؛ اما با اصرار من و اینکه این اتفاقات در جریان موسیقی ما تاریخ موسیقی این سرزمین است و موضوع شما نیستید، راضی به گفتوگو شدند که حاصل این گفتوگو را از زبان ایشان میشنویم.
ایشان در ابتدا به نیکی از بانو امیری یاد کرده و از زحمات ایشان تقدیر کردند.
ایده تشکیل ارکستر بزرگ چگونه مطرح شد؟
سالها بود که در هنرستان موسیقی تدریس میکردم و در آنجا گروهنوازی داشتیم. سالهای آغاز دهه 70، پیشنهاد داده شد یک ارکستر بزرگ شبیه ارکستر ملی که هم سازهای کلاسیک داشته باشد، هم اصیل، درست کنیم؛ البته گروهی داشتیم که فقط از سازهای اصیل استفاده میکردند. همراه با ارکستر بزرگ، قطعاتی از استادان بزرگ دهلوی، خالقی، صبا و... را اجرا کردم و این ارکستر یک گروه کُر داشت که بچهها آواز دستهجمعی میخواندند. حدود 10 سال این ارکستر فعالیت داشت و من رهبری آن را عهدهدار بودم و اجراهای متعددی داشتیم؛ یک هفته در فرهنگسرای نیاوران و چند شب در فرهنگسرای بهمن. پس از آن پیشنهاد دادند چون ارکستر صدادهندگی خوبی دارد، بلیت بفروشید و اجرا داشته باشید؛ چراکه در زمان اجرا شلوغ میشد؛ اما هنرستان قبول نکرد و من با این شیوه سالها کار کردم. به یاد دارم یکی از هنرمندان که الان نامش یادم نیست، گفته بود این خانم رهبر چه کسی است که پا در کفش ما کرده!
در آن سالها مشکلی نداشتید؟
نه خوشبختانه؛ ما با پوشش کامل اسلامی بودیم و مشکل خاصی نداشتیم. اعضای گروه همه دختر بودند. فقط سالها بعد اجرایی در هنرستان پسران داشتیم که از همان زمان سنگاندازیها شروع شد و لازم است بگویم تمام این اجراها به صورت تصویری ضبط شده است.
خانمهایی که بعد از شما رهبری ارکستر را عهدهدار بودند، چه کسانی بودند؟
خانم گلنوش خالقی آمد که البته به صورت صحنهای اجرا نداشت و آمدند ایران کارهای پدرشان را در صداوسیما اجرا و ضبط کردند و پس از آن رفتند. بعد از ایشان نیز خانم آذر هاشمی به استخدام صداوسیما درآمدند و ارکستری درست کردند برای خانمها که خودشان آن را رهبری میکردند و بعد از ایشان نیز خانم نزهت امیری آمدند که اولین کاری که کردند، تشکیل ارکستر مضرابی بود. در واقع این ارکستر همان ارکستر مضرابیای بود که دهلوی تشکیل داده بود و 72 نوازنده داشت. ایشان خواستند کار دهلوی را مجدد روی صحنه ببرند که زحمتشان شایان تقدیر و ایدهشان بسیار خوب است. الان هم گویا میخواهند این کار را با ارکستر ملی انجام بدهند.
شاید چون ایشان برنامه رسمی داشتند، این تصور شد که اولین زن رهبر ارکستر بوده است.
بله ایشان در تالار وحدت برنامه اجرا کردند و به قول شما حالت رسمی داشت. ما در شرایط دیگری برنامه داشتیم؛ اما من این را با جرئت میگویم که تا آن زمان، هیچ خانمی نبود و من اولین زن رهبر ارکستر بودم.
نخستین زن رهبر ارکستر\
دستهبندی: گوناگون
تاریخ انتشار: ۱۳۹۶ اسفند ۱۴, دوشنبه ساعت ۳:۳۰۰ رأیبدون امتیاز
فرزانه نکواصل: سوسن اصلانی، آهنگساز، مدرس و نوازنده سنتور، دارای نشان درجه یک هنری است، او نزد برجستهترین استادان موسیقی دوران تحصیل خود را گذرانده و بهرهها گرفته. ایشان همسر استاد بزرگ موسیقی حسین دهلوی است. از سال 1341 آموزش موسیقی را با ساز...
این مطلب برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود کیفیت مطالب کمک میکند.
در حال بررسی رأی شما...