سفر ژان ایو لودریان، وزیر امور خارجه و توسعه بین‌المللی فرانسه، به تهران در برهه‌ای حساس و زمانی خاص صورت می‌گیرد. برهه‌ای حساس و تعیین‌کننده که در آن فرانسه و اروپا باید به انتخابی تاریخی دست بزنند؛ انتخاب میان گزینه استقلال رأی، آزادی عمل، تحکیم همبستگی و تثبیت موقعیت خود در نظام بین‌الملل در برابر گزینه وابستگی، سلطه‌پذیری و ایفای نقش تبعی در جهان پرتلاطم کنونی. مناسبات ایران و فرانسه، رابطه‌ای به قدمت عصر نوین روابط بین‌الملل است و کوله‌باری از سه قرن سابقه تعامل و تجربه همکاری و اندوخته فکری را یدک می‌کشد. فرانسه، در پس‌زمینه ذهنی و فکری ایرانیان، به دلایل مختلف تاریخی به‌ویژه نبود سابقه حضور استعماری و ایفای نقش بالنسبه مستقل از قدرت‌های هر عصر (روسیه و انگلیس در عصر استعمار و آمریکا و شوروی در دوره امپریالیسم)، از جایگاهی مثبت و پذیرفتنی برخوردار است. هرچند رویکرد و اقدامات و مواضع نه‌چندان قابل دفاع فرانسه در تحولات دهه نخست انقلاب به‌ویژه در میزبانی از رهبران و سرکردگان گروهک تروریستی منافقین و همدستی و همکاری با رژیم جنایتکار صدام در جریان جنگ تحمیلی و نقش مؤثر این کشور در جنگ نابرابر و غیرانسانی رژیم صدام علیه مردم بی‌دفاع (موسوم به جنگ شهرها) به‌ویژه نقش تأثیرگذار جنگ‌افزارهای فرانسوی از جمله جنگنده‌های میراژ و سوپراتاندارد با موشک‌های اگزوسه در معادلات جنگ، سابقه پذیرفتنی گذشته را به تلخکامی بدل کرد. با‌این‌حال ملت آزاده، با گذشت و دریادل ایران، با پایان جنگ تحمیلی یک بار دیگر دست دوستی به سمت همه کشورهای غیرمتخاصم دنیا از جمله اروپا دراز کرد تا بر فراز ویرانه‌های جنگ، بنای رفیع صلح، دوستی و همکاری را بنا کند. اینک با گذشت نزدیک به سه دهه از آن دوران و با وجود همه فراز و فرودها، بدعهدی‌ها و خلف وعده‌ها، قبض و بسط‌ها و تحدید و تحریم‌ها، اروپا و فرانسه هنوز هم ظرفیت لازم را برای ترمیم و توسعه مناسبات با جمهوری اسلامی ایران دارند. اروپا و دو موتور محرک سیاسی و اقتصادی آن یعنی فرانسه و آلمان که بدون تردید بخشی از توفیقات خود در عرصه همگرایی و همبستگی این قاره در ربع قرن اخیر را وامدار و مدیون جمهوری اسلامی ایران هستند و با توجه به نقش فرانسه در کنار آلمان در نیل به توافق هسته‌ای، اکنون باید بیش از همه وظیفه صیانت و حراست از برجام را بر دوش بکشند.
بدون تردید اثبات کارآمدی و کاردانی و عقلانیت سیاسی اروپا، از جمله دو قدرت اصلی آن یعنی فرانسه و آلمان، درگرو هوشمندی و فراست آنان در برابر یکجانبه‌گرایی، زیاده‌خواهی و عهدشکنی آمریکا است. به‌نظر می‌رسد بزرگ‌ترین چالش فراروی روابط ایران و فرانسه، چگونگی تعامل سازنده برای مقابله مؤثر با تشنج‌آفرینی‌ها و بحران‌سازی‌های تصنعی ِآمریکای ترامپ است. برجام هم‌زمان هم فرصتی مغتنم و تاریخی برای اثبات کارآمدی عقلانیت و منطق ِگفت‌وگو در حل‌وفصل بحران‌ها و اختلافات بین‌المللی است و هم درصورت نبود درایت و هوشمندی، می‌تواند تبدیل به تهدیدی برای نظام بین‌الملل شود و منطق جنگ‌طلبی آمریکا و هم‌پیمانان منطقه‌ای‌اش را بر منطق گفت‌وگو و مفاهمه غالب کند. چالش دشوار دیگر فراروی ایران و فرانسه، ورود بی‌محابا و نسنجیده به گردابی است که آمریکایی‌ها با زیاده‌خواهی و پیونددادن موضوعات بی‌ارتباط با برجام، درصدد ایجاد آن هستند تا هم‌زمان ایران و کشورهای بزرگ اروپایی مانند فرانسه را درگیر و گرفتار کنند و به‌این‌ترتیب آثار مثبت و مفید برجام برای جامعه جهانی به‌ویژه کشورهای اروپایی و البته کشورمان را بلااثر سازند.دیگر چالش فراروی دو طرف، تداوم روند محافظه‌کاری و احتیاط بی‌دلیل نهادهای مالی، بانک‌های بزرگ، محافل و شرکت‌های عمده فرانسوی در کار اقتصادی با کشورمان است. اتفاقا منافع اساسی و راهبردی فرانسه، اروپا و کل جامعه جهانی ایجاب می‌کند تا با قدرت و قوت هرچه تمام‌تر در مقابل یکجانبه‌گرایی و زورگویی و تحمیل تحریم‌های ثانویه از سوی آمریکا ایستادگی کنند؛ مشابه ایستادگی‌ای که اروپا در سال 1996 در مقابل تحمیل تحریم‌های ظالمانه آمریکا به‌واسطه قانون داماتو کرد و زیر بار تحریم‌های فرامرزی آمریکا نرفت. از سوی دیگر، فرصت‌های فراوانی در عرصه‌ها و حوزه‌های مختلف مناسبات بین ایران و فرانسه قرار دارد. مبارزه و مقابله همه‌جانبه و بدون تبعیض با تروریسم به‌ویژه تروریسم تکفیری – وهابی، هماهنگی، هم‌فکری و همکاری عملی در مقابله با بحران‌های انسانی، تشریک مساعی و هم‌فکری برای یافتن راه‌حل‌های سیاسی برای بحران‌های منطقه‌ای، از دیگر فرصت‌ها و امکانات برای تعامل و همکاری دو کشور است. امیدواریم فرانسوی‌ها نیز ارزش اقدامات و جانفشانی‌های ایران در مقابله با تروریسم تکفیری به‌ویژه داعش را بدانند و قدردان آن باشند.
