توافق برجام جایگاه خاصی در نظام بین‌المللی دارد. اگرچه آمریکا با آمدن دونالد ترامپ می‌گوید ایران از امکان دسترسی به توان هسته‌ای محروم شود؛ برای همین، مسئله موشکی ایران را با برجام ارتباط می‌دهند و اینکه ایران از دخالت در کشورهای منطقه، به‌ویژه یمن خودداری کند. از نظر اینها هر سه گزاره را باید ایران رعایت کند، اما به نظر می‌رسد حتی اگر ایران مذاکره در موضوع موشکی را بپذیرد، نمی‌خواهد در سیاست‌های منطقه‌ای خود تغییری ایجاد کند. آمریکا از ابزار تحریم استفاده خواهد کرد؛ تحریم‌هایی که یک‌جانبه و مضاعف است. برای همین اروپایی‌ها با اینکه برجام را قبول دارند، ولی در چارچوبی مثلا با برجام2 می‌خواهند فضای جدیدی ایجاد شود. اگر ایران این درخواست‌ها را نپذیرد، شاید برجام با مشکل مواجه شود. استدلال این بود که پنج عضو جامعه بین‌المللی با آلمان ایران را از دسترسی به برنامه هسته‌ای بازدارند و اگر آمریکا این را مخدوش کند، کسی که ضرر می‌کند جامعه آمریکاست. اگر آمریکا بار دیگر پایبندی ایران به توافق برجام را تأیید نکند و ایران شرط اروپا را برای مذاکره درباره توان موشکی خود نپذیرد، ممکن است مسائلی دیگری پیش بیاید. اروپا می‌خواهد راه درست را به آمریکا نشان دهد و آثار مخرب این نگاه را به ایران و آمریکا درباره برجام توضیح دهد؛ اما اگر در نهایت آمریکا به راه خود برود و ایران به راه خود، در نهایت همسویی اروپا با آمریکا بیشتر است و احتمال اینکه پرونده موشکی ایران به شورای امنیت ارسال شود، وجود دارد. ممکن است شورای امنیت تحریم جدیدی درباره سیستم موشکی ایران تصویب کند و در کنار آن تحریم یک‌جانبه آمریکا جدا از تحریم شورای امنیت ادامه خواهد داشت. روسیه و چین هم دنبال منافع خود هستند؛ موضع آنها به شرایط و نحوه برخورد آنها با موضوع و دنیای غرب بستگی دارد؛ برای مثال دلیل حضور روسیه در سوریه برای این بود که سوریه را سکوی پرتاب خود قرار دهد تا بتواند تحریم‌هایی را که با مسئله اوکراین به آنها تحمیل شده، دور بزند و به میز مذاکره با اروپا بازگردد. مثل دفعه قبل که در پرونده هسته‌ای ایران روسیه همسو با غرب بود، این‌بار نیز چنین موضعی خواهد گرفت.
*تحلیلگر مسائل بین‌الملل
