این آخرین فرصت آنهاست
این امکان که ایالات متحده از توافق هستهای که در سال 2015 با ایران امضا کرده خارج شود، یکی از هدفهای مطرحشده در مبارزات انتخاباتی دونالد ترامپ بوده است. از زمانی که او به ریاستجمهوری آمریکا رسیده، بارها تأکید کرده این امکان وجود دارد که خود را از برجام بیرون بکشد. مایک پنس، معاون رئیسجمهوری آمریکا در سخنرانیاش در اجلاس سالانه سیاستگذاری ایپک، گفته «هیچ اشتباه نکنید؛ این آخرین فرصت آنهاست مگر اینکه توافق هستهای با ایران در ماههای آتی تصحیح شود. در غیر این صورت ایالات متحده آمریکا بلافاصله از توافق هستهای خارج میشود». مایک پنس در سخنرانی خود همچنین ایران را متهم به توسعه موشکهای بالستیک و حمایت از سازمانهای تروریستی کرده است. او با اشاره به واقعه اخیر ورود پهپاد ایرانی به فضای هوایی اسرائیل از سوریه بار دیگر تکرار کرده که ایالات متحده به حمایت از اسرائیل متعهد است. پنس تأکید کرده «هر توافقی نیاز به سازش دارد اما ما هرگز بر سر امنیت و سلامت اسرائیل سازش نخواهیم کرد». در اوایل سال 2018 ترامپ از کشورهای اروپایی خواست تا برای فرمولهکردن مجدد برجام، توافقی که در سال 2015 با ایران امضا شده، به آمریکا بپیوندند اما خواسته ترامپ با عکسالعمل تندی در ایران مواجه شد و ظریف اروپا را مورد انتقاد قرار داد. ایران به نوبه خود گفته شرط اولیه برای مذاکرات بینالمللی در مورد موشکهای ایران، نابودی سلاحهای هستهای و موشکهای دوربردی است که ایالات متحده و کشورهای اروپایی دارند. توافق هستهای برنامه موشکی ایران را دربر نمیگیرد.
مذاکره پرتنش در تهران
ایران تقاضای ژان ایو لودریان، وزیر خارجه فرانسه برای محدودسازی برنامه موشکیاش را پس از یک روز مذاکرات پرتنش در تهران در روز دوشنبه که هدفش حفظ توافق هستهای تاریخی ایران با قدرتهای جهانی بوده، رد کرد. لودریان پس از دیدار با مقامات عالیرتبه ایران گفته: «هنوز کارهای زیادی در مورد برنامه موشکی ایران باید انجام شود». ظریف گفته: «اروپا باید نقش سازندهتری برای حفظ توافق هستهای ایفا کند». طبق یک پست توییتری ظریف تصریح کرده «نباید به آمریکا اجازه داد تا تقاضاهای غیرمنطقی و غیرقانونی را مطرح کند. این دیدار در شرایطی رخ داده که کشورهای اروپایی پس از اینکه دونالد ترامپ تهدید کرد که از توافق خارج میشود، در تلاشاند تا توافق هستهای سال 2015 را حفظ کنند». روحانی پس از دیدار با لودریان بیانیهای صادر کرد و گفت: «حفظ توافق هستهای به جهانیان ثابت خواهد کرد که مذاکره و دیپلماسی بهترین انتخاب برای حل مشکلات است و نابودی آن نشان خواهد داد که مذاکرات سیاسی وقتتلفکردن است». لودریان تأکید کرده: «مأمور ترامپ نیست» اما موضعی محکم در مورد برنامه موشکی ایران و دخالتهای منطقهایاش که مایه نگرانی واشنگتن است اتخاذ کرده است. لودریان در آستانه دیدارش از تهران به یکی از رسانههای فرانسه گفته: «برنامههایی برای تولید موشکهایی با برد چندین هزار کیلومتر وجود دارد که در تطابق با قطعنامههای شورای امنیت نیست و در ورای نیازهای ایران برای حفظ مرزهایش قرار میگیرد». لودریان گفته: «ایران در خطر اعمال تحریمهای جدید است مگر اینکه برنامه موشکیاش را محدود کند، برد موشکهای ایران در حال حاضر به دو هزار کیلومتر میرسد». بیانات لودریان در ایران مورد استقبال گرم واقع نشده است. مثلا روزنامه جوان با تیتر «مزدور پاریسی ترامپ در تهران» به لودریان خوشامد گفته است. لودریان همچنین ایران را در مورد فعالیتهای همپیمانش، دولت سوریه در بمبارانهای جاری در غوطه شرقی در نزدیکی دمشق تحت فشار قرار داده است. لودریان به گزارشگران گفته: «مقامات ایرانی در مورد نگرانیهای شدیدشان از وضعیت انسانی در سوریه و آرزویشان برای خاتمهیافتن این فاجعه با من سخن گفتهاند». حسن روحانی بار دیگر بر موضع ایران مبنی بر اینکه تنها راهحل بحران سوریه «حمایت از حکومت مرکزی» است، تأکید کرده است. مسئله اصلی مورد تأکید، مهلت آخر 120روزه مطرحشده از سوی ترامپ در ماه ژانویه برای قانونگذاران و همپیمانان اروپایی به منظور تصحیح «توافق هستهای، حذف بندهای غروب» که به معنای لغو اعتبار توافق هستهای در سال 2026 است و گنجاندن مسئله برنامه موشکهای ایران و فعالیتهای منطقهایاش بوده است. ایران هرگونه مذاکره مجدد و افزودن عبارات اضافی به توافق هستهای را رد کرده و استدلال کرده که ایالات متحده تا همین جا هم در اجرای تعهداتش براساس توافق موجود کوتاهی کرده است. فرانسه با وجود مذاکرات سختگیرانه لودریان در مورد موشکهای ایرانی قاطعانه از توافق هستهای 2015 با ایران حمایت میکند.