سرم‌ها جزو مواد دارویی هستند که دارای ترکیبات متفاوتی بوده و هر کدام از آن‌ها برای بیماری خاصی مورد استفاده قرار می‌گیرند. سرم‌های قندی یا قندی-نمکی یکی از پرکابردترین محلول‌های تزریقی در اورژانس‌ها و بیمارستان‌ها می‌باشند. این سرم‌ها با درصدهای مختلفی تولید شده که هرکدام برای موارد خاص خود تجویز می‌شود. سرم دکستروز از سرم‌های قندی است که در افرادی که با کاهش مایعات بدن مواجه شده‌اند مورد استفاده قرار می‌گیرد. درصد قند در این نوع سرم‌ها متفاوت بوده و در افراد دیابتی باید با احتیاط مصرف شود. در ادامه با این محلول دارویی بیشتر آشنا می‌شویم.
سرم دکستروز چیست؟
دکستروز (Dextrose) از سرم‌هایی است که در زمان‌هایی که بدن بیمار با کم آبی مواجه شده است تجویز می‌شود. این سرم آب و الکترولیت مورد نیاز بدن را تامین کرده و بیشتر در مواردی که بیمار به دلیل داشتن اسهال و استفراغ آب زیادی را از دست داده باشد مورد استفاده قرار می‌گیرد. در واقع زمانی که انسان نمی‌تواند به صورت خوراکی مایعات دریافت کند یا دچار افت قند خون است استفاده از این سرم توصیه می‌شود.
سرم دکستروز با درصدهای مختلفی وجود دارد که هرکدام برای کاربرد خاصی تجویز می‌شود. دکستروز ۵ درصد حاوی ۵% قند و ۹۵% آب می‌باشد و به دفع مواد زاید از کلیه‌ها کمک می‌کند. جهت تامین نیازهای کالری بدن از دکستروزهای غلیظ استفاده می‌شود.
نام‌های دیگر، موارد مصرف، عوارض و تداخل دارویی
| نام های دیگر | - |
| موارد مصرف | تامین آب و کالری مورد نیاز بدن |
| عوارض | واکنش‌های تب‌زا، عفونت در محل تزریق، نکروز بافتی، ترومبوز وریدی با فلبیت، اغتشاش شعور یا عدم هوشیاری و تحریک ورید |
| تداخل دارویی | خون کامل، آمپی سیلین، اریترومایسین، وارفارین، امولسین چربی، بی‌کربنات سدیم، دیلانتین |
مقدار و نحوه مصرف سرم دکستروز
میزان مورد استفاده این محلول در بیماران مختلف متفاوت بوده و حتما باید توسط پزشک تعیین گردد.
نکاتی که در ارتباط با مصرف سرم دکستروز باید بدانید
در افراد با بیماری‌های کبدی، قلبی یا کلیوی و همچنین بیمارانی که دچار انسداد مجاری ادراری هستند بهتر است این محلول با احتیاط و طبق نظر پزشک مصرف شود. در صورتی که سطح گلوکز خون در بیمار بالا باشد (بیماران مبتلا به دیابت) مصرف این دارو باید با احتیاط صورت گیرد. مصرف این سرم در دوران باداری و شیردهی مانعی ندارد. دکستروز در نوزادان مادران مبتلا به دیابت، باید با احتیاط مصرف شود. بهتر است در صدمات مغزی بلافاصله پس از عمل جراحی این محلول استفاده نشود.
توصیه‌ها و اقدامات پرستاری
چنانچه تجمع بیش از حد مایع یا محلول در طول درمان رخ داد، باید وضعیت بیمار را ارزیابی کرد و در صورت نیاز یک درمان مناسب تصحیح‌کننده انجام داد. جذب، دفع و وزن بدن را در بیماران با اختلال فعالیت کلیوی باید تحت نظر قرار داد. در صورتیکه مصرف این سرم باعث کاهش تولید و ترشح انسولین از پانکراس گردد ممکن است بیمار نیاز به اضافه کردن انسولین از راه انفوزیون داشته باشد. محلول دکستروز را باید طوری تزریق نمود که دارو به بافت‌های اطراف رگ نشت نکند. تزریق دکستروز ۵۰% درمدت ۵ دقیقه می‌تواند کرامپ عضلانی بیماران همودیالیزی و اورمیک را رفع کند. محلول‌های غلیظ دکستروز باید به آهستگی انفوزیون شوند. برای تزریق محلول‌های قندی غلیظ از رگ‌های بزرگ استفاده می‌شود.امیدواریم از این مطلب استفاده کافی را برده باشید. خواهشمندیم در صورتیکه تجربه مصرف این دارو را داشته و دیدگاهی در این باره دارید با دیگر خوانندگان مجله "ستاره" در قسمت نظرات به اشتراک بگذارید
