شفقنا- احمد جلالی سفیر ایران در یونسکو که از جمله شاگردان تربیت یافته در نزد حجت الاسلام و المسلمین دکتر احمد احمدی است، استاد خود را بار برداری بردبار نامید و نوشت: دکتر احمدی هرگز باری بر دوش خلق خدا نبود، اما بارهای بسیاری را به قصد خدمت به خلق و قربت به خالق بر دوش کشید.
متن یادداشت احمد جلالی که در اختیار شفقنا قرار داده را می خوانید:
خبر غیر منتظره ای بود. استادی وارسته و خدوم، دوست و برادری بزرگتر، و مشاوری غمخوار و خیرخواه را از دست دادیم؛ دکتر احمد احمدی را.
غرض از این نوشته کوتاه، شرح خدمات و زحمات او نیست بلکه عرض احترام و ادای دینی است از برای حق صحبت سال ها.
بی ریا مردی بود او. بی ریا نوشته ای بادا این:
هم عامل دین بود و هم استاد دانشگاه و هم صاحب سمت های ممتاز در نهادهای شاخص در حکومت، اما نهایتاً همان روحانی مرد پاک طینت و پاکدست و متواضع ملایری باقی ماند که درد مردم داشت و دین را دستمایه خدمت می دانست. استادی شریف و ایران دوست که با همهوجود به امر آموزش و اصلاح رفتارها و کارها در جامعه در حد توان اهتمام ورزید.
این شخصیت بزرگوار و خوش محضر را در سال های نیمه اول دهه ۵۰ در قم شناختم، چه شب ها که در منزلش در قم، مهمان این میزبان گشاده روی و فهیم بودم. از قضا، علامه طباطبایی را اولین بار در جلسه ای در شب جمعه ای در منزل ایشان زیارت کردم. او شیفته علامه بود. بنده در حد اصحاب آن محفل شب های جمعه با حضرت علامه نبودم، ولی در معیّت استادم شهید مطهری آن توفیق دست داده بود. رسم آن جلسات در آن ایام که علامه توان جسمی گذشته را نداشت این بود که ایشان حدیثی یا نکته ای را مطرح می فرمود و به آن می پرداخت و وقتی خسته می شد جلسه را ترک می کرد و فضلای حاضر بحث را ادامه می دادند. آن شب، پس از رفتن حضرت علامه، بنده هم به رسم شور و حال و بی باکی ایام جوانی – که البته مطلوب استاد مطهری هم بود – مباحثی چالشی را با بعضی فضلای حاضر در میان نهادم و به اندازه توان خود با آنان در پیچیدم و دکتر احمدی هم با خوشرویی و تواضع پذیرای آن روحیه و علایق چالشی بود. این رویه و رویکرد همچنان در ایشان تا به آخر ادامه یافت. در سال های دانشجویی ام در فوق لیسانس فلسفه در دانشگاه تهران در خدمتشان شاگردی کردم. در سال های بعد، بسیار اتفاق افتاد که وقتی به قم می رفتم، شب را در منزلشان می ماندم و ساعت ها با این مرد خوش قلب و پر حوصله به بحث می گذشت و بهره ها می رسید. حیف که در این سال ها، کارم در غربت از این توفیق کاست. دلم برای آن روزها و آن حال و هوا بسیار تنگ است. امروز دیگر نه فقط آن روزها که خود دکتر احمدی هم رفته است. این غافله عمر عجب می گذرد!
او در آموختن بسیار زحمتکش و با پشتکار و مقاوم بود، یک روحانی عیال وار و فعال در قم که برای امرار معاش هم کار می کرد، توانست دوره های دانشگاهی را نیز تا دکتری طی کند، و در کنار تسلط بر زبان عربی، زبان انگلیسی و آلمانی را هم به خوبی چنان بیاموزد که بتواند متون انگلیسی فلسفی را درس دهد، یا به این زبان متن جدی بنویسد، یا متون فلسفی را به آلمانی بخواند و ترجمه کند و در این میان با زبان فرانسه هم آشنا شود. کسب این توانایی ها در موقعیت زندگی و امکانات کسی مانند او آسان نیست و پشتکاری فوق العاده می خواهد. ناگفته نماند که سابقه انس و ممارست و علاقه اش به ادبیات فارسی و متون کلاسیک ما به خصوص شاهنامه فردوسی به دوران نوجوانی اش باز می گشت.
نه فقط در آموختن که در آموزگاری و شاگرد پروری هم بسیار صبور و با انرژی و متعهد بود. اما از همه اینها مهم تر و دشوارتر اینکه از دو رویی و تملق و تظاهر و دنیا طلبی به دور بود. با آنکه هم موقعیت دانشگاهی و هم مناصب حکومتی داشت، از جهت مردم داری و رسیدن به درد و داد مردم همچنان در زی یک روحانی ساده و بی غل و غش باقی ماند.
تکبر در وجودش راهی نداشت و زرق و برق های محیط در او تأثیری نگذاشت. من که سال ها او را می شناختم از او حتی ترک اولای اخلاقی ندیدم. انسان بود و به کرامت انسان باور داشت. محک خلوص او همان تجربه زندگی اش بود:
در خلوص منت ار هست شکی تجربه کن کس عیار زر خالص نشناسد چو محک
این احول و اوصاف که عرض کردم فقط گفتنش آسان است. اما بنده به رسم تعارفات عرض نکردم. او واقعا اینطور بود. و چه کمند اینان.
می دانم که همه معاشرین دکتر احمدی با من هم داستان هستند که از شیرینی های محضر او، عبرت ها و حکمت هایی بود که در قالب امثال و حکم یا حکایاتی از خطه با صفای ملایر به تناسب بحث عنوان می کرد که معمولاً با این جمله آغاز می شد: در ملایر ما ….!
اگر بخواهیم از زبان روایات معصومین(ع) استفاده کنم، همان توصیف مجمل اما جامع و فاخری را برمی گزینم که حضرت علی(ع) در وصف یکی از یارانش فرمود: وَ أَنْتَ یَرْحَمُکَ اَللَّهُ فَلَقَدْ کُنْتَ خَفِیفَ اَلْمَئُونَهِ کَثِیرَ اَلْمَعُونَهِ
خدا تو را رحمت کند که هزینه تو برای جامعه کم بود، اما فایده ات بسیار. دکتر احمدی هرگز باری بر دوش خلق خدا نبود، اما بارهای بسیاری را به قصد خدمت به خلق و قربت به خالق بر دوش کشید.
بار برداری بردبار یَرْحَمُکَ اَللَّهُ
فقدان این دانشمند پاک و خدوم را به خانواده محترم و همکاران و دوستان و شاگردان ایشان از صمیم دل تسلیت عرض می کنم و به راستی خود را در اندوه آنان شریک می دانم. یادش همواره زنده و گرامی باد.
