در زمان پیامبر (ص) خواندن نماز عید فطر واجب بود یا مستحب؟
سنت نماز عید فطر از سال اول هجری آغاز گردید و سنت موکده میباشد به طوریکه پیامبر صلی الله علیه و سلم پیوسته آن را انجام داده و به مردان و زنان میفرمود که برای ادای آن از شهر بیرون روند.
خواندن نماز عید فطر در زمان پیامبر اکرم (ص) بر همه مسلمانان واجب بود. به طور کلی نماز عیدنمازی است که مسلمانان در دو عید مذهبی فطر و قربان می خوانند. این نماز در سال اول هجرت بر حضرت محمد (ص) واجب شد و مسلمانان در زمان ایشان، به جماعت در این نماز شرکت میکردند.
در زمان امامان معصوم (ع) خواندن نماز عید فطر واجب بود یا مستحب؟
خواندن نماز عید سعید فطر، در زمان حضور ائمه معصوم نیز واجب بوده است. بعد از فوت پیامبر (ص) و امامان معصوم خواندن نماز عید فطر، برای مسلمانان سنت موکده دانسته میشود. خطبه پس از نماز عید و شنیدن آن نیز در ادامه همین سنت است.
در زمان غیبت خواندن نماز عید فطر واجب است یا مستحب؟
خواندن نماز عید فطر در زمان غیبت حضرت ولی عصر (علیه السلام) مستحب است و احتیاط این است که همانند همه نمازهای مستحبی آن را به صورت فرادا بخوانند، لیکن خواندن نماز عید فطر به صورت جماعت به قصد رجا و امید ثواب اشکالی ندارد. همچنین در زمان غیبت اگر ولی فقیه (مرجع تقلید) یا مأذون وی از طرف او اقامه جماعت نماید، خواندن آن به جماعت اشکال ندارد.

خواندن نماز عید فطر بر چه افرادی واجب است و چه کسانی میتوانند این نماز را بخوانند؟
خواندن نماز عید فطر بر کسانی واجب است که سایر نمازهای واجب بر آنها واجب بوده و همچنین بر خواندن نماز جمعه نیز قادر هستند. یعنی مردان بالغ، عاقل، باهوش، مقیم، آزاد و سالم میتوانند این نماز را بخوانند. همچنین مردان، زنان و بچگان مقیم باشند یا مسافر، بصورت جماعت یا انفرادی، در خانه یا در مسجد یا در نمازگاه خارج شهر، میتوانند نماز عید فطر را بخوانند و نمازشان صحیح است. لازم به توضیح است، اگرکسی به نماز جماعت نرسید، میتواند به صورت انفرادی دو رکعت بخواند.
چرا خواندن نماز عید فطر در زمان غیبت مستحب است؟
به نظر میرسد واجب نبودن نماز عیر فطر و همچنین نماز عید قربان و خوان نماز جمعه همگی روزنه ای است بر فلسفه غیبت و انتظار و تامل در این مطلب که امام زمان علیه السلام ستون و محور اصلی این عبادت اجتماعی هستند و غیبت ایشان مصیبت عظمایی برای مسلمانان است و بر مومنان است تا با فراهم آوردن زمینه های حضور، خود را لایق بخش عظیمی از عبادات که مشروط به حضور امام عج الله تعالی فرجه الشریف است گردانند.
حکمت دیگری که برای وجوب نماز جمعه، نماز عید فطر و عید قربان در زمان حضور ذکر میشود، پشتیبانی عمیق و موثر از دولت کریمه زمان حضور است. این ملطب این گونه بیان میگردد که با توجه به عدم وجوب این نمازها، بسیاری از مسلمانان در این نماز شرکت نمی کنند. حال در نظر بگیرید که امام زمان علیه السلام ظهور کنند. در زمان ظهور و خصوصا در ابتدای آن پیشبرد اهداف قیام حضرت نیازمند همراهی و پشتیبانی مسلمانان جهان است؛ در این شرایط و با وجود آنکه بیش از 1200 سال است نماز جمعه و عیدین واجب نبوده و در بسیاری از کشورهای اسلامی اصلا اقامه نمیگردد، تصور کنید در ابتدای ظهور حضرت یک قانون و حکم جدید (مبنی بر وجوب این نمازها) آمده ومتعاقب آن در اولین جمعه ظهور حضرت حجت و هر هفته مسلمانان به تبعیت از حضرت در نماز حضور یابند.
شاید یکی دیگر از حکمتهای استحباب نماز عید فطر در زمان غیبت، تخفیف و سهل گیری برای مومنین باشد و می توان آنرا از احکام امتنانی اسلام برشمرد .
