به گزارش گروه اندیشه خبرگزاری شبستان، به مناسبت فرا رسیدن ایام حج و حضور زائران بیت الله الحرام در سرزمین وحی و بروز اعتقاداتی همچون توسل، تبرک و تعظیم شعائر در رفتار و مناسک شیعیان و پیروان دیگر مذاهب که با انکار و حکم شرک و کفر از سوی وهابیت مواجه می شود، درصددیم تا ریشه این اعتقادات و پاسخ متقن به شبهات وهابیت در این باره را مطرح کنیم.
وهابیت و تبرک
یکى از امور بدیهى در نزد تمامى مسلمانان تبرک به آثار انبیا و اولیاى الهى به ویژه رسول گرامى اسلام(ص) است. روایاتى که در تبرک جستن به آثار آن حضرت(ص) در زمان حیات و پس از رحلت وارد شده در حد تواتر معنوى است و سیره مسلمانان بر تبرک جستن به آن حضرت(ص) بوده است. اما وهابیان تنها فرقه‌اى هستند که با این کار مخالفت نموده و آن را بدعت مى‌شمرند.
فتاواى وهابیان
با مراجعه به قرآن و روایات و تاریخ پى می بریم موضوع تبرک به آثار اولیا امرى مسلم بوده ولى مشاهده می شود وهابیان شدیداً با آن مخالفت کرده اند.
1. ابن عثیمین از مفتیان وهابى مى‌گوید: «التبرک بثوب به من البدع...» 1؛ «تبرک به پارچه کعبه و دست کشیدن به آن از جمله بدعت‌هاست...».
2. گروه دائمى فتواى وهابیان مى‌گویند: ... توجّه الناس إلى هذه المساجد و تمسحهم بجدارها و محاریبها و التبرک بها بدعة و نوع من انواع الشرک، شبیه بعمل الکفار فی الجاهلیة الأولی بأصنامهم... 2 ...توجه دادن مردم به این مساجد و دست کشیدن آنها به دیوار و محراب‌ها و تبرک به آنها بدعت و نوعى از انواع شرک بوده و شبیه به عمل کفار در عصر جاهلیت اولى است که نسبت به بت‌هاى خود انجام مى‌دادند...
3. ابن عثیمین مى‌گوید: حکم وضع المصحف فی السیارة دفعاً للعین أو توقیّاً للخطر بدعة؛ فانّ الصحابة لم یکونوا یحملون المصحف دفعاً للخطر أو للعین... 3 حُکمِ قرار دادن قرآن در ماشین به جهت دفع چشم زدن یا محافظت از خطر بدعت است؛ زیرا صحابه چنین نمى‌کردند...
4. شیخ بن باز مى‌نویسد: ... وضع المصحف فی السیارة للتبرک بذلک لیس له أصل و لیس بمشروع. 4 ... قرار دادن قرآن در ماشین به جهت تبرک به آن، اصل و اساسى ندارد و مشروع نمى‌باشد.
توحید در برکت
یکى از اقسام توحید افعالى توحید در برکت است یعنى اعتقاد به اینکه برکت و زیادتى و تأثیر، بالاستقلال و بالاصاله از آن خداوند متعال است و اگر کسى یا چیزى برکت دارد به جهت قرب معنوى به خداست که به اذن او داراى برکت شده و اِعمال مى‌کند. و نیز خداوند متعال است که در برخى اشیاء برکت قرار داده است.
و لذا خداوند متعال درباره حضرت عیسى(ع) مى‌فرماید: «وَ جَعَلَنِی مُبٰارَکاً أَیْنَ مٰا کُنْتُ؛ و مرا –هر جا که باشم- وجودى پربرکت قرار داده». (مریم: 31).
«تبرک» در قرآن کریم
کلمه «برکت» و مشتقات آن 34 مرتبه در 32 آیه و بر 8 صیغه (بارک، بارکنا، بورک، تبارک، برکات، برکاته، مبارک و مبارکه) به کار رفته و به معناى کثرت و زیادى خیر آمده است. و این با معناى لغوى (نماء و زیادى) سازگارى دارد.
خداوند متعال مى‌فرماید: «إِنَّ أَوَّلَ بَیْتٍ وُضِعَ لِلنّاسِ لَلَّذِی بِبَکَّةَ مُبارَکاً»(آل عمران: 96) «نخستین خانه‌اى که براى مردم (و نیایش خداوند) قرار داده شد، همان است که در سرزمین مکّه و پربرکت است.»
و نیز مى‌فرماید: «رَحْمَتُ اللّهِ وَ بَرَکاتُهُ عَلَیْکُمْ أَهْلَ الْبَیْتِ؛ این رحمت خدا وبرکاتش بر شما خانواده است». (هود: 73)
همچنین مى‌فرماید: «وَ هذا ذِکْرٌ مُبارَکٌ أَنْزَلْناهُ» (انبیاء: 50) «و این (قرآن) ذکر مبارکى است که (بر شما) نازل کردیم».
اصل برکت از جانب خداست
از آیات قرآن استفاده مى‌شود که برکت بالأصاله از آنِ خداوند متعال است؛ خداوند مى‌فرماید: «قِیلَ یا نُوحُ اهْبِطْ بِسَلامٍ مِنّا وَ بَرَکاتٍ عَلَیْکَ؛ گفته شد: اى نوح! با سلامت و برکاتى از ناحیه ما بر تو فرود آى». (هود: 48)
/mahdipour/zarih/ya%20majid03.jpg)
برکت در رسول خدا(ص)
خداوند متعال مى‌فرماید: «وَ ما أَرْسَلْناکَ إِلاّ رَحْمَةً لِلْعالَمِینَ؛ ما تو را جز براى رحمت جهانیان نفرستادیم». (انبیاء: 107)
برکت در اهل‌بیت پیامبر(ص)
خداوند متعال مى‌فرماید: «فَمَنْ حَاجَّکَ فِیهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَکُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَکُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللّهِ عَلَى الْکاذِبِینَ ) (آل عمران: 61)
«هر گاه بعد از علم و دانشى که (درباره مسیح) به تو رسیده، (باز) کسانى با تو به محاجّه و ستیز برخیزند، به آنها بگو: بیایید ما فرزندان خود را دعوت کنیم، شما هم فرزندان خود را؛ ما زنان خویش را دعوت نماییم، شما هم زنان خود را؛ ما از نفوس خود دعوت کنیم، شما هم از نفوس خود؛ آن‌گاه مباهله کنیم؛ و لعنت خدا را بر دروغ‌گویان قرار دهیم.»
پی نوشت ها:
1) . مجله الدعوة، ص 37، شماره 1612.
2) . فتاوى اللجنة الدائمة للبحوث العلمیة و الافتاء، فتواى 3019.
3) . السؤال على الهاتف، شیخ ابن عثیمین، البدع و المحدثات، ص 259.
4). فتاوى اسلامیة، ج 4، ص 29.
*برگرفته از «وهابیت و تبرک»، نوشته علی اصغر رضوانی
پایان پیام/9
