اولین بارچه کسی برای امام حسین مرقدساخت وچه کسی خراب کرد؟
اولین آرامگاه برقبر امام حسین رامختار بن ابوعبید ثقفی در سال ۶۵ قمری ساخت که بعدها خلفای عباسی (منصور، هارون و متوکل) این بارگاه را تخریب کرده‌اند.
اولین تخریب قبرامام حسین
منصور دوانیقی، دومین خلیفه عباسی، در سال ۱۴۶ قمری این مرقد را تخریب کرد. شعری در این مورد گفته : بنای محکم ساختند بر قبر حسین، که بر آن قبه‌ای بود و دارای سقف بود تا پناهگاه جماعت شود، سپس منصور را کینه دیرین وادار کرد پس از نتیجه همان کینه‌ها آن بنا را تخریب کند (مدرس، محمدباقر، شهر حسین علیه‌السلام، قم، دارالعلم، ۱۳۸۰ش ، ص۱۹۱).
تخریب دوم، به دستور هارون الرشید (دوره حکومت: ۱۷۰ تا ۱۹۳)، درخت سدری که بر مرقد سایه افکنده بود، از ریشه کنده شد، بنای قبر تخریب شد و زمین آن شخم زده شد (شیخ طوسی، محمد بن حسن، الامالی، قم، دارالثقافه، ۱۴۱۴ق. ص ۳۲۵).
سومین بار متوکل عباسی (دوره حکومت: ۲۳۲ تا ۲۴۷) مرقد امام حسین را در سال ۲۳۶ قمری تخریب کامل کرد.
متوکل در ویران‌سازی قبر کاری کرد که در آینده هیچ کس قادر به طرح هیچ ادعایی درباره وجود قبر امام حسین نباشد. پس از تخریب، زمین را کاملاً شخم زد و آب زیادی بر آن جاری ساخت که همه چیز را با خود برد (مدرس، محمدباقر، شهر حسین علیه‌السلام، قم، دارالعلم، ۱۳۸۰ش ، صص ۲۰۷- ۲۰۶).
متوکل سپس در آن زمین‌ها زراعت کرد تا هیچ اثری از آن باقی نماند ( اخبار الدولهْ العباسیه، ترجمه عبدالعزیز دوری، ص ۳۶۵). جلال‌الدین سیوطی می‌نویسد:
متوکل در سال ۲۳۶ هجری دستور تخریب قبر حسین و بناهای اطرافش را صادر کرد و دستور داد تا همه زمین را شخم بزنند و بذر بکارند (جلال‌الدین سیوطی، تاریخ الخلفاء، ص ۳۴۷).
مجلسی شعری در این مورد نقل کرده است: به خدا قسم اگر بنی امیه پسر دختر پیامبر خدا را در حالی که مظلوم بود به قتل رسانیدند. پسران پدر او (یعنی بنی عباس) نظیر آن عمل را انجام دادند و به جان تو قسم که قبر امام حسین را خراب کردند. بنی عباس متأسف بودند که چرا در قتل امام حسین مشایعت از بنی امیه نکردند به جستجوی استخوان‌های آن حضرت رفتند (مجلسی، محمد باقر، زندگی حضرت امام حسین علیه‌السلام، ترجمه جلد۴۵ بحارالانوار، مترجم محمدجوادنجفی، تهران، اسلامیه، چاپ سوم، ۱۳۶۴ش. ص ۳۸۷).
مُتَوکِّل عَبّاسی، ابوالفضل جعفر بن معتصم (۲۰۶-۲۴۷ق)، دهمین خلیفه عباسی و دشمن سرسخت اهل بیت رسول الله(ص)بود. او ۱۵ سال حکومت کرد.
جعفر بن معتصم، در سال ۲۰۶ قمری در فم الصلح نزدیک واسط عراق متولد شد.
پس از درگذشت برادرش-واثق- در سال ۲۳۲ قمری، جعفر بن معتصم از سوی سرداران ترک و بزرگان دولت عباسی به خلافت برگزیده شد و به پیشنهاد احمد بن ابی داود، المتوکل علی الله خوانده شد. این اولین بار در تاریخ اسلام بود که ترکان در تعیین خلیفه دخالت کردند و موفق شدند شخص مورد نظر خود را خلیفه کنند.
متوکل عباسی سه فرزندش، محمد(منتصر)، ابوعبدالله و ابراهیم را ولیعهد کرد و بخش‌هایی از سرزمین‌های اسلامی را به آنها سپرد. محمد با لقب منتصر، ولیعهد خلیفه عباسی شد، ابوعبدالله با لقب معتز، ولیعهد منتصر و ابراهیم با لقب مؤید، ولیعهد معتز شد.
حکومت مصر و مغرب به منتصر، خراسان و عراق عجم به معتز و شامات و ارمنستان و آذربایجان به مؤید سپرده شد. با این حال این سه در سامرا ساکن بودند و نمایندگانی از سوی متوکل برای اداره سرزمین‌های اسلامی فرستاده شدند
ابن اثیر نوشته است: «گفته اند منتصر در کشتن پدرش با جماعتی از فقیهان مشورت کرد و آنان را از مذهب وی و کارهای زشت او آگاه ساخت و آنان کشتن او را تجویز کردند.»
چگونگی قتل متوکل
متوکل، شبى که در بزم شراب در کاخ حکومت به مستى فرو رفته بود، با نقشه قبلى فرزندش «منتصر» و با همکارى ترکان، همراه وزیرش «فتح بن خاقان» کشته شد (شوال ۲۴۷) و منتصر به خلافترسید. (۱)
ماجراى قتل متوکل بدین ترتیب بود که وى ندیمى داشت بنام «عباده مخنّث». عباده در مجلس متوکل متکّایى روى شکم خود زیر لباسش مى بست و سر خود را که موهایش ریخته بود، برهنه مى کرد و در برابر متوکل به رقص مى پرداخت و آوازه خوانان همصدا چنین مى خواندند: «این مرد طاسِ شکم گنده آمده تا خلیفه مسلمانان شود» و مقصودشان از این جمله «على»(ع بود. متوکل نیز شراب مى خورد و خنده مستانه سر مى داد. در یکى از روزها که عباده طبق معمول به همین کیفیت مسخرگى مى کرد، منتصر در مجلس حاضر بود. وى از دیدن این منظره ناراحت شد و با اشاره، عباده را تهدید کرد.
عباده از ترس ساکت شد. متوکل پرسید: چه شده؟ عباده برخاست و علت را بیان کرد. در این هنگام منتصر بپا خاست و گفت: اى امیر المومنین! آن کسى که این شخص اداى او را در مى آورد و مردم مى خندند، پسر عموى تو و بزرگ خاندان تو است و مایه افتخار تو محسوب مى شود. اگر خود مى خواهى گوشت او را بخورى بخور، ولى اجازه نده این سگ و امثال او از آن بخورند. متوکل با تمسخر، به آوازه خوانان دستور داد که همصدا این شعر را بخوانند:
«غار الفتى لابن عمّه … راس الفتى فى حِرِ امّه»
( این جوان به خاطر پسر عمویش به غیرت در آمد.
سر این جوان در… مادرش باد!) (۲)
به دنبال این قضیه بود که منتصر با نقشه قبلى با همکارى ترکان پدر را به قتل رساند. (۳)
منابع:۱۴۲۶۱۳۹۷۰۵۱۰
پی نوشت: (۱). مسعودى، همان کتاب، ج ۴، ص ۲۸؛ حاج شیخ عباس قمى، تتمه المنتهى، ص ۲۳۸.
(۲). ابن اثیر، الکامل فى التاریخ، ج۷، ص ۵ - ۶؛ امام هادى ، ص ۶۳.
مدت خلافت متوکل ۱۴ سال و ۱۰ ماه بود که درسن ۴۱ سالگی مُرد
خلافت منتصر
فردای آن روز که متوکل را کشتند(۲۴۷ق) احمد بن خصیب نامه ای بر فرماندهان و سپاهیان و نویسندگان خواند که از جانب منتصر نوشته شده بود. مضمون نامه این که «فتح بن خاقان متوکل را کشت و من به جرم قتل او، وی را کشتم.» حاضران با منتصر بیعت کردند (شوال دویست و چهل و هفت). وی بر خلاف متوکل، رفتاری نیکو داشته است. آنان را امان داد. فدک را به فرزندان امام حسن و امام حسین (ع) برگرداند. مردم را به زیارت قبر سیدالشهدا و علی (ع) امر کرد.
بازسازی قبرامام حسین(ع)بعداز۱۱سال تخریب
منتصر عباسی، در دوران خلافتش مرقد جدیدی برای امام حسین ساخت.
منتصر ترکان را دشمن می داشت و می گفت اینان کشندگان خلفایند. ترکان چون چنین دیدند قصد کشتن او کردند و سی هزار دینار به ابن طیفور پزشک دادند تا او را با ابزاری زهرآلود کشت. مرگ او در ربیع الآخر سال دویست و چهل و هشت در سن بیست و شش سالگی رخ داد.(پدرش-متوکل-رانیزترکان کشته بودند!)
مدت خلافت منتصر ۶ ماه وعمروی ۲۶ سال بوده است.
