به گزارش خبرنگار گروه قرآن و معارف خبرگزاری شبستان، با توجه به آنکه حوادث مهم کربلا در روزهای نهم و دهم ماه محرم‌الحرام اتفاق افتاد، این دو روز برجسته و به نام تاسوعا و عاشورا مشهور شده و در فرهنگ مسلمانان به ویژه شیعیان، از جایگاه ویژه ای برخوردار است. پس از آنکه امام حسین (ع) در کربلا به شهادت رسیدند، روز عاشورا در میان مردم به روز حزن و اندوه مشهور و شیعیان، آن را روز سوگ و عزاداری قرار دادند؛ از این رو به نام عاشورای حسینی شهرت یافت.
امام صادق (ع) فرمود: «عاشورا روزی است که امام حسین (ع) میان یارانش کشته شد و بر زمین افتاد. یاران او نیز پیرامون او به خاک افتاده و عریان بودند».
تأثیر فرهنگ عاشورا را می‌توان در همه زوایای زندگی شیعیان همچون مسائل اجتماعی، فرهنگی، علمی، هنری، شعر، نثر و موسیقی مشاهده کرد. قیام امام حسین (ع) و واقعه عاشورا از عوامل مهم تأثیرگذار در زندگی ایرانیان است به طوری که با گذشت قرن‌ها از آن واقعه، نویسندگان و شاعران در نوشته‌های مکتوب خود وام‌دار این واقعه‌اند. ادبیات عاشورایی از غنی‌ترین و حماسی‌ترین ذخایر فکری و احساسی مکتب شیعه است و به تبع آن، نویسندگان متعددی به خلق آثار داستانی و غیرداستانی، متون علمی و پژوهشی، ادبیات نمایشی و مقتل‌نگاری پرداخته‌اند.
مطالعه آثار و کتب عاشورایی می تواند نقش مهمی در ترویج سبک زندگی اهل بیت (ع) داشته باشد. از طرفی مطالعه آثار مرتبط با واقعه کربلا در ایام سوگواری سیدالشهدا (ع) و یاران باوفایش می تواند بر آگاهی مسلمانان بیفزاید و عزاداری و سوگواری امام حسین (ع) را توام با شور و شعور سازد. عزاداری همراه با آگاهی، اندیشه و تفکر در ترویج سبک زندگی حسینی موثر بوده و اثرگذاری آموزه های اخلاقی بر منش و سبک زندگی خانواده ها را افزایش خواهد داد. در ادامه به معرفی برخی کتاب هایی که واقعه کربلا را روایت می کنند، می پردازیم.
فتح خون
فتح خون اثر مرتضی آوینی است که به تجزیه و تحلیل اتفاقات ماجرای عاشورا می‌پردازد؛ او کتاب را به دو بخش تقسیم کرده و از دو زاویه به واقعه عاشورا نگریسته است: در بخش نخست، رویدادهای مهمی را که نقشی در شکل‌گیری این حادثه داشته‌اند از نظر می‌گذارند. این وقایع عموماً از سال ۶۰ تا سال ۶۱ هجری است. در این صورت، خواننده نگاهی کلی و جامع از عملکرد شخصیت‌های اثرگذار و دگرگونی وضیعت فردی و اجتماعی آنان در واقعه‌ی کربلا را در دست دارد. آوینی، سپس، با نگاهی عارفانه و شاعرانه ماجراها را تحلیل می‌کند طوری که طرز فکر و دیدگاهش در میان سطور کتاب خودنمایی می کند. وی، با بهره گیری از آیات و احادیث، نمایشی حیرت‌انگیز از فطرت الهی و ذات معنوی انسان را به تصویر می کشد. با این رویکرد، عاشورا فقط رویدادی به‌جامانده از تاریخ نیست، بلکه مضمونی جاری در زندگی هر انسان حقیقت‌طلب و حق‌پرست است. آوینی فتح خون را در محرم سال ۱۳۶۶ نوشت و دو فصل ششم و نهم آن را تحت عناوین «ناشئه‌اللیل» و «سیارۀ رنج» نگاشت و برای چاپ به ماهنامه سوره و کتاب مقاومت سپرد.
کتاب فتح خون در سال ۱۳۹۳ توسط انتشارات واحه منتشر شده است. علاقه مندان برای تهیه این کتاب می توانند اینجا کلیک کنند.
صحنه گردان عاشورا؛ پاسخ به سوالات و شبهات
صحنه‌گردان عاشورا کتابی نوشته محمدهادی مصلحی است که به تحلیل معرفتی و شناختی واقعه بزرگ عاشورا می پردازد. این کتاب سال ۱۳۹۹ توسط انتشارات شهید کاظمی منتشر شده است. در این کتاب با استفاده از آیات قرآن کریم، روایات، ادعیه و زیارات اهل بیت (ع)، نقش صحنه گردان عاشورا به نمایش گذاشته شده است. در این کتاب نگاه های جزیره‌ای به وقایع عالم به سوی نگرشی یکپارچه رهنمون شده است؛ نگرشی که در همه چیز و هر حادثه، توجه به حضور پررنگ خداوند متعال دارد؛ یعنی نگاه به حوادث عالم از دریچه تقدیر‌ها و نقشه‌ها و مدیریت‌های الهی.
در آن هنگام که حوادث عالم را از دریچه نظام مُقدّرات الهی به نظاره بنشینیم، به این نتیجه می رسیم که صحنه‌گردان همه حوادث عالم، یکی است. آن زمان که عاشورا را از دریچه صحنه‌گردانی خداوند متعال ببینیم، تازه خواهیم فهمید که پیش از این، بیشتر ندانستن بود، تا دانستن. گویا عاشورا تازه برای ما عاشورا میشود. آن زمان است که دیگر هیچ تقابلی بین «دستگاه خدا» و «دستگاه امام حسین (ع)» نخواهیم دید.
خواندن کتاب صحنه‌گردان عاشورا را به تمام ارادتمندان و محبین حضرت اباعبدالله (ع) توصیه می کنیم.
حسین از زبان حسین؛ زندگی با امام حسین (ع)
«کتاب حسین (ع) از زبان حسین (ع): زندگی و زمانه امام حسین (ع) از زبان ایشان» تالیف محمد محمدیان که چاپ پنجم آن در سال ۱۳۹۹ توسط نشر معارف منتشر شده است. این کتاب در هشت فصل دوران ولادت امام حسین (ع) تا شهادت آن حضرت و پس از آن را روایت می کند. همچنین ماجرای اسارت کاروان تا بازگشت به کربلا و سپس مدینه از زبان حضرت زینب (س) روایت می شود.
فصل های این کتاب عبارت اند از «دوران رسول خدا (ص)، دوران امیرالمومنین (ع)، دوران امام حسن (ع)، امامت، آغاز مبارزه آشکار با حاکمیت اموی، از مکه تا کربلا، و تو چه می دانی کربلا چیست، پس از شهادت امام حسین (ع)».
در بخشی از کتاب می خوانیم: «در مجموعه معارف عاشورایی آن بخشی که از درخشندگی خاصی برخوردار است سخنان رهبر این نهضت، حضرت اباعبدالله الحسین (ع) است که محور و اساس همه این معارف به شمار می رود. سخنان امام حسین (ع) سرچشمه اصلی و زلال ترین منبع برای معارف عاشورایی است که شرایط آن روزگار را با دقت ترسیم و اهداف قیام و نهضتش را تبیین می کند. سخنان امام حسین (ع) از چنان شفافیتی برخوردار است که نیاز به تفسیر و تحلیل ندارد و تمامی ابهامات و شبهات را بر طرف می سازد و به بهترین شکل، وضعیت جبهه حق و جبهه باطل را روشن می سازد و منطق قوی و مستحکم اهل حق را به نمایش می گذارد.»
برای تهیه این کتاب می توانید اینجا کلیک کنید.
پایان پیام/47
