بر اساس مطالعات جدید پژوهشگران، نقش «ذهن» در افزایش کارایی مداخلات پزشکی بیش از آن است که تاکنون تصور می‌شد.

به گزارش همشهری آنلاین به نقل از ساینس‌آلرت، پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد افرادی که موفق شده‌اند فعالیت بخشی از مغز مرتبط با پاداش و انتظار مثبت را افزایش دهند، پس از دریافت واکسن، سطح بالاتری از آنتی‌بادی‌ها را در بدن خود تولید کرده‌اند. پژوهشگران تأکید می‌کنند که این یافته‌ها می‌تواند نمونه‌ای از تأثیر «از بالا به پایین» مغز بر عملکرد سیستم ایمنی باشد.

در این تحقیق، ۸۵ داوطلب به سه گروه تقسیم شدند. گروه نخست تحت آموزش «نوروفیدبک» قرار گرفت؛ روشی که به افراد امکان می‌دهد با مشاهده فعالیت مغزی خود از طریق fMRI، یاد بگیرند چگونه نواحی خاصی از مغز را فعال کنند. تمرین‌های ذهنی این گروه بر فعال‌سازی مسیر مزولیمبیک، موسوم به مسیر پاداش، متمرکز بود. در این فرآیند، افزایش موفق فعالیت مغزی با نمایش چهره‌ای شادتر روی صفحه‌نمایش همراه می‌شد.

گروه دوم نیز آموزش نوروفیدبک دید، اما تمرکز آن‌ها بر نواحی مغزی نامرتبط با پاداش بود و گروه سوم هیچ‌گونه آموزش ذهنی دریافت نکرد. پس از پایان سه تا چهار جلسه تمرین، تمامی شرکت‌کنندگان واکسن هپاتیت B دریافت کردند؛ واکسنی که به‌طور رایج در مطالعات علمی برای بررسی پاسخ ایمنی استفاده می‌شود. سطح آنتی‌بادی‌های اختصاصی این ویروس در روزهای ۱۴ و ۲۸ پس از واکسیناسیون اندازه‌گیری شد.

نتایج نشان داد افرادی که توانسته بودند ناحیه‌ای از مسیر پاداش مغز به نام VTA را فعال کنند، آنتی‌بادی‌های بیشتری تولید کرده‌اند؛ نشانه‌ای از پاسخ ایمنی قوی‌تر، هرچند اثربخشی بالینی نهایی واکسن به‌طور مستقیم سنجیده نشده است.

نکته قابل‌توجه آن بود که این افزایش پاسخ ایمنی، زمانی قوی‌تر دیده شد که افراد در حال فکر کردن به رویدادهای خوشایند آینده، مانند یک سفر تفریحی، بودند؛ موضوعی که نقش «انتظار مثبت» و اثر پلاسیبو را پررنگ می‌کند.

پژوهشگران با اشاره به محدود بودن تعداد شرکت‌کنندگان، تأکید می‌کنند که برای نتیجه‌گیری قطعی به مطالعات گسترده‌تری نیاز است. با این حال، آن‌ها معتقدند این یافته‌ها می‌تواند مسیر تازه‌ای برای تقویت غیرتهاجمی سیستم ایمنی باز کند؛ رویکردی که شاید در آینده در حوزه‌هایی مانند ایمنی‌درمانی سرطان یا درمان التهاب‌های مزمن نیز کاربرد پیدا کند.