دنیای نبردهای هوایی شاهد یک جهش تاکتیکی است. گزارش‌های میدانی و تصاویر منتشر شده نشان می‌دهد که ارتش روسیه با استفاده از پهپادهای بزرگ‌تر به عنوان «ناو هواپیمابر هوایی»، پهپادهای کوچک انتحاری (FPV) را به عمق خاک دشمن منتقل و از هوا پرتاب می‌کند. این تکنولوژی که پیش از این تنها در فیلم‌های علمی-تخیلی دیده می‌شد، حالا معادلات نظامی را تغییر داده است.

پهپاد جدید روسیه که به نام گل «ژربرا» (Gerbera) نام‌گذاری شده، علیرغم ظاهر ساده و بدنه ساخته شده از چوبِ سه‌لایه و فوم، به یک سلاح استراتژیک تبدیل شده است. این پهپاد با طول بال حدود ۲.۵ متر، برخلاف پهپادهای سنگین، بسیار سبک و ارزان (حدود ۲۰۰۰ دلار) است و می‌تواند تا ۶۰۰ کیلومتر پرواز کند.

تا پیش از این، پهپادهای FPV (که توسط اپراتور با عینک مخصوص هدایت می‌شوند) به دلیل باطری ضعیف، برد کوتاهی داشتند. اما حالا «ژربرا»، این ریزپرنده‌ها را بر پشت خود سوار کرده و در نزدیکی هدف رها می‌کند تا از دقت بی‌نظیر آن‌ها برای ورود به پنجره ساختمان‌ها یا انهدام تانک‌ها استفاده کند.

یکی از چالش‌های بزرگ هدایت پهپاد در فواصل دور، قطع ارتباط رادیویی است. پس از مسدود شدن دسترسی روسیه به اینترنت ماهواره‌ای استارلینک، آن‌ها به تکنولوژی Mesh Radio روی آورده‌اند. در این سیستم، مجموعه‌ای از پهپادها در آسمان نقش «تقویت‌کننده» را بازی می‌کنند و سیگنال را دست‌به‌دست به اپراتور می‌رسانند. این یعنی اپراتور می‌تواند از فرسنگ‌ها دورتر، دوربینِ ریزپرنده‌ای را ببیند که تازه از پهپاد مادر جدا شده است.

چرا از خودِ پهپاد مادر برای انفجار استفاده نمی‌شود؟

«دیمیتری کوزیاکین»، طراح ارشد مرکز راهکارهای بدون‌سرنشین روسیه، در پاسخ به این سوال می‌گوید: «یک پهپاد بزرگ برای مسافت‌های دور عالی است، اما چابکی لازم برای زدن اهداف متحرک یا ورود به سنگرها را ندارد. اما کوادکوپتر FPV می‌تواند مثل یک جراح، هدف را در یک اتاق خاص یا جاده‌ای خلوت شکار کند.»

این ترکیب جدید، توازن قدرت را برهم زده است. یک موشک نقطه‌زن مثل «جاولین» حدود ۲۰۰ هزار دلار قیمت و تنها ۴ کیلومتر برد دارد، اما ترکیب «ژربرا و FPV» با هزینه‌ای ناچیز، می‌تواند اهدافی را در صدها کیلومتر دورتر با همان دقت نابود کند.

کارشناسان معتقدند این تنها شروع ماجراست و به زودی شاهد «مادر-پهپادهای» بزرگ‌تری خواهیم بود که همزمان ۱۰ یا ۲۰ ریزپرنده را حمل کرده و مثل یک اسکادران جنگی به اهداف حمله می‌کنند.