فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
عفونت مثانه در کودکان میتواند با علائمی متفاوت بر اساس سن ظاهر شود و در کودکان بزرگتر سوزش و تکرر ادرار شایع است در حالی که در نوزادان علائم مبهمتری مانند تب یا بیقراری دیده میشود. اهمیت تشخیص سریع در جلوگیری از گسترش عفونت به کلیهها نهفته است، زیرا کودکان کمسن آسیبپذیرترند. در این مقاله از دکترتو، علائم، علل و روشهای درمان بررسی میشود. هدف آن است که با توضیح تفاوتها در دختران و پسران، راههای تشخیص و اقدامات پیشگیرانه، تصویر روشنی از مدیریت ایمن این عفونت ارائه شود تا والدین بتوانند بهموقع اقدام کنند و از عوارض جلوگیری شود.
علائم عفونت مثانه در کودکان چیست؟
علائم عفونت مثانه به سن کودک بستگی دارد. در کودکان بزرگتر، سوزش یا درد هنگام ادرار کردن، تکرر ادرار، احساس نیاز فوری به دستشویی، خروج مقدار کمی ادرار، درد پایین شکم و ادرار کدر، بدبو یا خونی از علائم شایع هستند. گاهی کودک پس از اینکه مدتی کنترل ادرار داشته، دوباره دچار شبادراری یا خیس کردن لباس میشود. در کودکان زیر ۲ سال، علائم ممکن است مبهمتر باشند و شامل تب، بیقراری، کاهش اشتها، استفراغ یا اسهال شوند.
| گروه | علائم | نکته خاص |
|---|---|---|
| دختران | سوزش هنگام ادرار؛ تکرر ادرار؛ فوریت ادرار؛ درد زیر شکم؛ تغییر بوی ادرار؛ ادرار کدر یا خونی؛ بیاختیاری ناگهانی ادرار | مجرای ادرار کوتاهتر و نزدیکتر به مقعد است؛ علائم بهتنهایی برای تشخیص قطعی کافی نیست و آزمایش ادرار لازم است. |
| پسران | سوزش ادرار؛ تکرر ادرار؛ درد پایین شکم؛ ادرار بدبو یا کدر؛ تب | در بیشتر سنین کمتر از دختران شایع است؛ در نوزادان ممکن است فقط تب یا بیقراری دیده شود؛ در پسران زیر یک سال ختنهنشده احتمال عفونت بیشتر است. |
۱. علائم عفونت مثانه در کودکان دختر چیست؟
دختران به دلیل کوتاهتر بودن مجرای ادرار و نزدیک بودن آن به ناحیه مقعد، بیشتر در معرض عفونتهای ادراری قرار دارند. سوزش هنگام ادرار، تکرر ادرار، احساس فوریت برای رفتن به دستشویی، درد زیر شکم و تغییر بوی ادرار از علائم شایع هستند. ممکن است ادرار کدر یا گاهی خونی شود و کودک بهطور ناگهانی دچار بیاختیاری ادرار شود. با این حال، علائم بهتنهایی برای تشخیص قطعی کافی نیستند و آزمایش ادرار اهمیت دارد.
۲. علائم عفونت مثانه در کودکان پسر چیست؟
پسران نیز ممکن است به عفونت مثانه مبتلا شوند، هرچند این عفونت در بیشتر سنین در دختران شایعتر است. علائمی مانند سوزش ادرار، تکرر ادرار، درد پایین شکم، ادرار بدبو یا کدر و تب میتوانند دیده شوند. در پسران کمسن، بهویژه نوزادان، تب یا بیقراری ممکن است تنها نشانه عفونت باشد. در پسران زیر یک سال که ختنه نشدهاند، احتمال عفونت ادراری کودکان بیشتر است، اما بیشتر پسران ختنهنشده نیز دچار عفونت نمیشوند.
چه چیزی باعث عفونت مثانه در کودکان میشود؟
مهمترین علت عفونت مثانه در کودکان، ورود باکتریها از اطراف مقعد و ناحیه تناسلی به مجرای ادرار و سپس مثانه است. نگه داشتن ادرار برای مدت طولانی، تخلیه ناقص مثانه و یبوست میتوانند احتمال عفونت را افزایش دهند. بعضی کودکان نیز به دلیل مشکلات ساختاری دستگاه ادراری، برگشت ادرار از مثانه به سمت کلیهها یا اختلال عملکرد مثانه بیشتر دچار عفونت میشوند. دیابت، ضعف سیستم ایمنی و سابقه قبلی عفونت ادراری نیز از عوامل خطر هستند.
راه های تشخیص عفونت مثانه در کودک چیست؟
تشخیص معمولاً با بررسی علائم، معاینه و آزمایش ادرار انجام میشود. آزمایش ادرار میتواند وجود گلبولهای سفید، خون و نشانههای التهاب یا عفونت را مشخص کند. کشت ادرار نیز برای شناسایی باکتری عامل عفونت و کمک به انتخاب آنتیبیوتیک مناسب استفاده میشود. در نوزادان و کودکانی که هنوز دستشویی رفتن را یاد نگرفتهاند، ممکن است نمونه ادرار با روشهایی مانند کاتتر گرفته شود. اگر عفونتها تکرار شوند یا پزشک به مشکل ساختاری مشکوک باشد، سونوگرافی یا سایر تصویربرداریها نیز ممکن است لازم شود.
برای عفونت مثانه کودکان چه باید کرد؟
اگر احتمال عفونت مثانه وجود دارد، برای درمان عفونت مثانه کودکان بهتر است کودک توسط پزشک معاینه شود و در صورت نیاز آزمایش ادرار انجام دهد. عفونت باکتریایی مثانه معمولاً با آنتیبیوتیک درمان میشود و نوع و مدت مصرف دارو بر اساس سن کودک، شدت عفونت، باکتری عامل بیماری و حساسیتهای دارویی انتخاب میشود. دادن آنتیبیوتیک باقیمانده از بیماری قبلی یا داروی خودسرانه مناسب نیست. در کنار پیگیری درمان سریع عفونت مثانه، مصرف مایعات کافی و تخلیه منظم و کامل مثانه میتواند به بهبود کودک کمک کند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت niddk.nih
Children older than age 2 months usually take an antibiotic by mouth as a liquid or tablet. Children younger than age 2 months or children who are vomiting may go to a hospital for intravenous (IV) antibiotics. Your child may take antibiotics to treat a bladder infection.
ترجمه فارسی:
کودکان بالای ۲ ماه معمولاً آنتیبیوتیک را به صورت خوراکی و در قالب شربت یا قرص مصرف میکنند. کودکان زیر ۲ ماه یا کودکانی که استفراغ میکنند ممکن است برای دریافت آنتیبیوتیک وریدی به بیمارستان منتقل شوند. ممکن است برای درمان عفونت مثانه کودک، آنتیبیوتیک تجویز شود.
علت شب ادراری در کودکان چیست؟
برای عفونت مثانه کودکان چی خوب است؟
آب و مایعات کافی میتوانند به هیدراته ماندن کودک و دفع بهتر ادرار کمک کنند، اما جای درمان پزشکی را نمیگیرند. بهتر است کودک ادرارش را نگه ندارد و هنگام رفتن به دستشویی برای تخلیه کامل مثانه عجله نکند. اگر درد دارد، استفاده از گرمای ملایم روی شکم میتواند تا حدی ناراحتی را کاهش دهد. آب زغالاخته ممکن است در پیشگیری از برخی عفونتها نقش داشته باشد، اما برای درمان عفونت فعال کافی نیست و نباید جای آنتیبیوتیک یا ارزیابی پزشک را بگیرد.
آیا عفونت مثانه در کودکان خطرناک است؟
در بیشتر موارد، اگر عفونت زود تشخیص داده شود و درمان مناسب انجام شود، بدون عارضه جدی برطرف میشود. نگرانی اصلی زمانی است که عفونت درمان نشود و از مثانه به کلیهها برسد و باعث عفونت کلیه شود. تب و لرز، استفراغ، تهوع یا درد در پهلو و پشت میتوانند نشانه درگیری کلیه باشند و نیاز به ارزیابی سریع پزشکی توسط بهترین دکتر مثانه ایران دارند. در کودکان کمسن، خطر آسیب کلیوی ناشی از عفونت درماننشده بیشتر است؛ بنابراین تب بدون علت مشخص یا علائم عفونت ادراری را نباید نادیده گرفت.
چگونه از عفونت مثانه در کودکان پیشگیری کنیم؟
برای کاهش احتمال عفونت، کودک باید به اندازه کافی مایعات بنوشد و ادرارش را برای مدت طولانی نگه ندارد. تخلیه کامل مثانه و درمان یبوست نیز اهمیت زیادی دارد، زیرا یبوست و اختلال در تخلیه مثانه میتوانند زمینه عفونتهای مکرر را فراهم کنند. در دختران، آموزش پاک کردن از جلو به عقب پس از استفاده از توالت میتواند به کاهش انتقال باکتریها کمک کند. تعویض مرتب پوشک و تمیز کردن ملایم ناحیه تناسلی نیز برای نوزادان و کودکان پوشکی توصیه میشود. بهتر است که با مراجعه به بهترین دکتر کودکان و اطفال ایران، بهترین روند پیشگیری را برای فرزند خود پیدا کنید.
نتیجه گیری
عفونت مثانه در کودکان معمولاً یک عفونت باکتریایی قابل درمان است، اما نباید علائم آن را نادیده گرفت. سوزش ادرار، تکرر ادرار، درد شکم، تغییر بوی ادرار و تب از نشانههای مهم هستند، در حالی که در نوزادان ممکن است فقط تب و بیقراری دیده شود. تشخیص معمولاً با آزمایش و گاهی کشت ادرار انجام میشود و در عفونت باکتریایی، پزشک آنتیبیوتیک مناسب تجویز میکند. مراجعه بهموقع، مصرف صحیح دارو و رعایت عادات سالم ادراری میتواند از عوارض و عود بیماری جلوگیری کند.