شب پرتنش ایران و آمریکا؛ جزئیات درگیری‌های نظامی شب گذشته

درگیری ایران و آمریکا در ساعات پایانی سه‌شنبه و بامداد چهارشنبه وارد یکی از شدیدترین مراحل خود در ماه‌های اخیر شد؛ درگیری‌ای که از حمله آمریکا به پنج نفتکش ایرانی آغاز شد و با حمله موشکی ایران به یک پایگاه آمریکا در اردن، هدف قرار گرفتن ناوشکن‌های آمریکایی و حملات گسترده به شناورها در تنگه هرمز ادامه یافت.

، همزمان هشدارهای سپاه درباره کشتی‌های مستقر در بنادر بحرین و کویت، مواضع کشورهای عربی و کاهش شدید تردد دریایی در تنگه هرمز، ابعاد تازه‌ای به بحران داده است.

حمله آمریکا به پنج نفتکش ایرانی

نقطه آغاز تحولات شب گذشته، عملیات نیروهای آمریکایی علیه پنج نفتکش ایرانی بود. فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، مدعی شد این نفتکش‌ها را پس از حملات موشکی سپاه علیه یک ناو جنگی آمریکا هدف قرار داده و منهدم کرده است.

بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی سنتکام، چهار نفتکش با نام‌های Kivik، Charminar، Horizon 1 و Riesco در خلیج عمان و نفتکش Derya در نزدیکی جزیره خارک هدف قرار گرفتند. سنتکام مدعی شد پیش از حمله به خدمه این پنج شناور دستور داده شده بود کشتی‌ها را ترک کنند.

واشنگتن این عملیات را پاسخ به حملات موشکی اخیر سپاه به شناورهای نیروی دریایی آمریکا عنوان کرد. سنتکام گفت ناو آمریکایی مورد حمله از موشک‌ها عبور کرده و به مأموریت خود در آب‌های منطقه ادامه داده و هیچ نیروی آمریکایی در این حملات آسیب ندیده است.

این حمله تنها سه روز پس از عملیات قبلی آمریکا علیه سه نفتکش ایرانی انجام شد؛ در نتیجه، هدف قرار دادن نفتکش‌ها به یکی از اصلی‌ترین ابزارهای فشار نظامی آمریکا علیه ایران در جنگ دریایی تبدیل شده است.

هشدار فوری نیروی دریایی سپاه

در واکنش به حمله آمریکا، نیروی دریایی سپاه به خدمه نفتکش‌های حاضر در محدوده اسکله‌های کویت و بحرین هشدار داد که شناورهای خود را ترک کنند.

سپاه اعلام کرد این هشدار به دلیل حضور نیروهای آمریکایی در این دو کشور صادر شده و کشتی‌هایی که در لنگرگاه یا اسکله‌های این بنادر قرار دارند ممکن است هدف قرار بگیرند. 

پاسخ موشکی ایران؛ پایگاه آمریکا در اردن هدف قرار گرفت

پس از حمله آمریکا به نفتکش‌های ایرانی، ایران پاسخ خود را با حمله موشکی به مواضع آمریکا در اردن آغاز کرد.

سپاه پاسداران اعلام کرد نیروی هوافضای سپاه با یک موج گسترده موشکی، پایگاه هوایی الازرق در اردن را هدف قرار داده است. در اطلاعیه سپاه، این عملیات پاسخی مستقیم به حمله آمریکا به نفتکش‌های ایرانی عنوان شده و تأکید شده است که عملیات نیروهای مسلح ایران ادامه خواهد داشت.

سپاه همچنین اعلام کرد که محل استقرار و آشیانه جنگنده‌های آمریکایی از جمله F-35، F-16 و F-15 در این عملیات هدف قرار گرفته است.

ایران پیش از این حمله نیز هشدار داده بود که هرگونه حمله آمریکا به نفتکش‌های ایرانی با حمله به پایگاه‌های آمریکا در منطقه پاسخ داده خواهد شد؛ بنابراین حمله به اردن در چارچوب همان تهدید قبلی انجام شد.

روایت اردن: ۲۰ موشک شلیک شد

ارتش اردن در بیانیه‌ای اعلام کرد در جریان حمله، ۲۰ موشک بالستیک از خاک ایران به سمت اردن شلیک شد.

ارتش اردن همچنین مدعی شد سامانه‌های پدافند هوایی این کشور ۱۸ موشک را رهگیری و منهدم کردند و دو موشک دیگر در مناطق غیرمسکونی سقوط کردند. ارتش اردن اعلام کرد این حمله تلفاتی در پی نداشته است.

حمله سپاه به ناوشکن‌های آمریکایی

در ادامه این درگیری، سپاه پاسداران در اطلاعیه شماره چهاردهم اعلام کرد نیروی هوافضای سپاه در عملیاتی با رمز «یا حیدر کرار»، دو ناوشکن آمریکایی را با موشک‌های بالستیک هدف قرار داده است.

سپاه نام این دو شناور را DDG-119 و DDG-53 اعلام کرده و گفته است این ناوشکن‌ها مجهز به سامانه‌های موشکی کروز و پدافند «ایجیس» هستند. بر اساس اطلاعیه سپاه، این دو شناور در واکنش به حملات آمریکا علیه نفتکش‌ها و شناورهای ایرانی هدف قرار گرفته‌اند و به آنها خسارت‌های سنگینی وارد شده است.

DDG-119 و DDG-53 به‌ترتیب به ناوشکن‌های آمریکایی USS Delbert D. Black و USS John Paul Jones مربوط می‌شوند.

در منابع آمریکایی که تاکنون منتشر شده، تأیید مستقلی درباره میزان خسارت واردشده به این دو ناوشکن منتشر نشده است؛ بنابراین وضعیت عملیاتی آنها همچنان یکی از مهم‌ترین نقاط مورد توجه در ادامه درگیری است.

سپاه: هشت نفتکش و ۱۰ کشتی دیگر هدف قرار گرفتند

در ادامه عملیات دریایی، سپاه پاسداران اعلام کرد نیروی دریایی این نهاد در پاسخ به حمله آمریکا به پنج نفتکش ایرانی، دو فروند شناور آمریکایی، هشت نفتکش و ۱۰ کشتی را در منطقه هدف قرار داده است.

بر اساس اطلاعیه سپاه، هشت نفتکش در خلیج فارس هدف قرار گرفتند و ۱۰ کشتی دیگر نیز که قصد عبور از منطقه ممنوعه و ناایمن تنگه هرمز را داشتند، مورد حمله قرار گرفتند. سپاه اعلام کرد به این شناورها خسارت‌های زیادی وارد شده است.

این اطلاعیه از آن جهت اهمیت دارد که نشان می‌دهد دامنه عملیات دریایی ایران تنها به شناورهای نظامی آمریکا محدود نشده و تردد تجاری در تنگه هرمز نیز به‌طور مستقیم تحت تأثیر عملیات نظامی قرار گرفته است.

تنگه هرمز؛ قلب درگیری

درگیری‌های شب گذشته در شرایطی رخ داد که تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز از قبل نیز به‌شدت کاهش یافته بود.

بر اساس داده‌های اولیه شرکت کپلر که رویترز منتشر کرده، روز سه‌شنبه تنها شش کشتی حامل کالا از تنگه هرمز عبور کردند؛ این رقم در روز دوشنبه ۹ فروند و میانگین ۱۰ روزه ۱۲ فروند بوده است. از این شش کشتی، پنج فروند وارد خلیج فارس شدند و تنها یک کشتی از خلیج فارس خارج شد.

کاهش رفت‌وآمد در این آبراه، که یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان است، اکنون به یکی از پیامدهای مستقیم درگیری تبدیل شده است.

واکنش آمریکا؛ تهدید به ادامه حملات به نفتکش‌ها

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز سه‌شنبه مدعی شد ایران همچنان تلاش می‌کند به کشتی‌های جنگی آمریکا حمله کند و در صورت تکرار این اقدامات، نفتکش‌های بیشتری را از دست خواهد داد. این اظهارات عملاً نشان می‌دهد دولت آمریکا حمله به نفتکش‌های ایرانی را بخشی از راهبرد پاسخ متقابل خود می‌داند.

سنتکام نیز اعلام کرده بود حمله به نفتکش‌های ایرانی پس از تلاش‌های موشکی سپاه علیه شناورهای آمریکایی انجام شده است.

نفت به مرز ۱۰۰ دلار رسید

بازتاب این درگیری‌ها تنها به عرصه نظامی محدود نمانده است. تشدید حملات در تنگه هرمز و نگرانی درباره کاهش بیشتر صادرات نفت خلیج فارس، قیمت نفت برنت را به محدوده ۹۹ دلار در هر بشکه رساند.

رویترز گزارش داده است که قیمت نفت برنت در معاملات چهارشنبه تا حدود ۹۹.۳۷ دلار افزایش یافته است؛ بازاری که به‌شدت نسبت به هرگونه اختلال بیشتر در مسیر صادرات نفت خلیج فارس حساس شده است.