درمان ریزش مو هورمونی چگونه انجام می‌شود؟

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

درمان ریزش مو هورمونی بر پایه کم کردن اثر هورمون‌های آندروژن بر فولیکول مو انجام می‌شود و انتخاب دارو در زنان و مردان کاملا فرق دارد. بسیاری از افراد بعد از ماه‌ها امتحان کردن شامپو و مکمل به این نتیجه می‌رسند که ریزش موهایشان زمینه هورمونی دارد و دنبال گزینه موثرتری می‌گردند. اما کدام داروها در این نوع ریزش جواب می‌دهند و چرا نسخه مردان برای زنان تجویز نمی‌شود؟ اثر درمان چه زمانی دیده می‌شود و آیا باید تا همیشه ادامه پیدا کند؟ در این مقاله از دکترتو با داروهای درمان ریزش مو هورمونی، تفاوت آن‌ها در زنان و مردان، عوارضشان و روش‌هایی که در این نوع ریزش کاری نمی‌کنند آشنا می‌شوید.

چرا درمان ریزش مو هورمونی با بقیه ریزش‌ها فرق دارد؟

درمان ریزش مو هورمونی با بقیه ریزش‌ها فرق دارد، چون علت آن برطرف‌شدنی نیست و باید به‌طور مداوم کنترل شود. در ریزش ناشی از کمبود آهن یا استرس، با رفع علت زمینه‌ای موها خودشان برمی‌گردند. در ریزش هورمونی حساسیت ارثی فولیکول به آندروژن‌ها سر جایش می‌ماند و دارو فقط تا زمانی که مصرف می‌شود جلوی اثر آن را می‌گیرد. به همین دلیل هدف درمان در بیشتر افراد حفظ موهای موجود و کند کردن روند است و بازگرداندن کامل موهای ازدست‌رفته انتظار واقع‌بینانه‌ای نیست.

نکته دوم زمان است. فولیکولی که هنوز زنده و فعال باشد به درمان پاسخ می‌دهد و فولیکولی که کاملا از بین رفته با هیچ دارویی برنمی‌گردد. شروع زودتر درمان به همین دلیل بیشترین تفاوت را در نتیجه ایجاد می‌کند و بهترین دکتر درمان ریزش مو ایران می‌تواند مشخص کند در چه مرحله‌ای از این روند هستید.

مشاوره حضوری و آنلاین

کدام داروها برای ریزش مو هورمونی استفاده می‌شوند؟

داروهای هورمونی برای ریزش مو دو دسته‌اند، داروهای موضعی که روی پوست سر استفاده می‌شوند و خوراکی‌هایی که اثر آندروژن‌ها را در کل بدن کم می‌کنند. ماینوکسیدیل داروی خط اول در ریزش با الگوی مردانه و زنانه به شمار می‌رود و در مردان معمولا همراه با فیناستراید خوراکی تجویز می‌شود. بقیه گزینه‌ها معمولا وقتی مطرح می‌شوند که این دو کافی نباشند یا مناسب فرد نباشند. هر قرص برای ریزش مو هورمونی نسخه‌ای است و هیچ‌کدام از این داروها را نباید خودسرانه شروع کرد. گزینه‌های اصلی به این ترتیب هستند:

• ماینوکسیدیل موضعی، برای زنان و مردان
• فیناستراید خوراکی، فقط برای مردان
• داروهای ضدآندروژن مانند اسپیرونولاکتون و سیپروترون استات، برای زنان
• قرص‌های ضدبارداری ترکیبی، در زنانی که همزمان به آن نیاز دارند.

۱. ماینوکسیدیل موضعی

ماینوکسیدیل تنها دارویی است که هم در زنان و هم در مردان برای ریزش هورمونی کاربرد دارد و به دو شکل محلول و فوم موضعی موجود است. این دارو مرحله رشد مو را طولانی‌تر می‌کند و فولیکول‌های کوچک‌شده را به تولید موی ضخیم‌تر برمی‌گرداند. غلظت مناسب در زنان و مردان یکسان نیست و پزشک آن را تعیین می‌کند. در هفته‌های اول ممکن است ریزش موقتا بیشتر شود، که نشانه شروع چرخه تازه است و دلیلی برای قطع دارو نیست. اثر ماینوکسیدیل تا زمانی باقی می‌ماند که مصرف ادامه داشته باشد.

۲. فیناستراید خوراکی

فیناستراید ساخت هورمون DHT را کم می‌کند و در مردان مبتلا به ریزش با الگوی مردانه موثرترین داروی خوراکی به شمار می‌رود. با کم شدن DHT، فشار هورمونی روی فولیکول‌های حساس برداشته می‌شود و روند کوچک شدنشان کند می‌شود. زنان در سنین باروری نباید این دارو را مصرف کنند و حتی نباید قرص شکسته یا خردشده آن را لمس کنند، چون برای جنین پسر خطر ایجاد می‌کند. نتیجه مصرف فیناستراید معمولا بعد از سه تا شش ماه قابل ارزیابی است.

۳. داروهای ضدآندروژن در زنان

داروهای ضدآندروژن اثر هورمون‌های مردانه را در بدن زنان کم می‌کنند و در ریزش با الگوی زنانه که به ماینوکسیدیل پاسخ نداده مطرح می‌شوند. اسپیرونولاکتون شناخته‌شده‌ترین آن‌هاست و گیرنده‌های آندروژن را مسدود می‌کند. زنانی که امکان بارداری دارند باید همزمان از روش پیشگیری مطمئن استفاده کنند، چون این داروها برای جنین خطرناک‌اند. پزشک در طول مصرف اسپیرونولاکتون سطح پتاسیم خون را هم بررسی می‌کند.

۴. قرص های ضدبارداری ترکیبی

قرص‌های ضدبارداری ترکیبی برای زنانی تجویز می‌شوند که همزمان با ریزش مو به پیشگیری از بارداری هم نیاز دارند یا زمینه هورمونی مانند تخمدان پلی‌کیستیک دارند. این قرص‌ها با کم کردن آندروژن‌های در گردش خون عمل می‌کنند و همه انواعشان اثر یکسانی ندارند، چون نوع پروژسترون موجود در آن‌ها تفاوت ایجاد می‌کند. بعضی ترکیبات حاوی سیپروترون استات خاصیت ضدآندروژنی بیشتری دارند. انتخاب نوع قرص را پزشک بر اساس سن، سابقه لخته و فشار خون انجام می‌دهد.

مقایسه این گزینه‌ها از نظر گروه هدف و زمان اثر، تصویر روشن‌تری می‌دهد.

درمان ریزش مو هورمونی در مردان و زنان چه تفاوتی دارد؟

درمان ریزش مو هورمونی مردان و زنان در داروی خوراکی کاملا از هم جدا می‌شود، هرچند داروی موضعی هر دو یکی است. در مردان فیناستراید ستون درمان خوراکی است و ماینوکسیدیل موضعی کنارش استفاده می‌شود. درمان ریزش مو هورمونی در زنان با ماینوکسیدیل موضعی شروع می‌شود و در صورت نیاز داروهای ضدآندروژن به آن اضافه می‌شوند، چون فیناستراید در درمان استاندارد زنان جایی ندارد. دلیل این جدایی هم اثر این داروها بر هورمون‌های جنسی است که پیامدهایش در زن و مرد یکسان نیست.

یک تفاوت عملی دیگر هم وجود دارد. در زنان قبل از شروع درمان معمولا باید علت‌های دیگر ریزش کنار گذاشته شوند، چون کم‌کاری تیروئید و کمبود آهن تصویر مشابهی می‌سازند و با درمان درست، خودشان برطرف می‌شوند.

متن انگلیسی:
“Minoxidil can also be used to treat female pattern baldness. Women should not use finasteride.”
ترجمه فارسی:
ماینوکسیدیل برای درمان طاسی با الگوی زنانه هم قابل استفاده است. زنان نباید از فیناستراید استفاده کنند.

به نقل از سایت nhs.uk

درمان ریزش مو هورمونی چقدر طول می‌کشد؟

درمان ریزش مو هورمونی پایان دوره ندارد و تا زمانی که ادامه پیدا کند اثرش باقی می‌ماند. اولین تغییری که دیده می‌شود کم شدن ریزش روزانه است و این معمولا زودتر از ضخیم‌تر شدن موها اتفاق می‌افتد. ارزیابی واقعی نتیجه سه تا شش ماه بعد از شروع ممکن می‌شود و در داروهای ضدآندروژن این فاصله تا یک سال هم می‌رسد. قضاوت درباره اثر دارو قبل از این مدت زودهنگام است و باعث می‌شود بسیاری از افراد درمانی را که جواب می‌داد، نیمه‌کاره رها کنند.

با قطع قرص هورمونی برای ریزش مو، موهایی که با درمان حفظ شده بودند طی چند ماه دوباره کم می‌شوند و وضعیت به روند قبلی برمی‌گردد. به همین دلیل تصمیم درباره قطع یا تغییر دارو را با پزشک بگیرید و آن را به خودتان واگذار نکنید.

عوارض داروهای ریزش مو هورمونی چیست؟

عوارض داروهای ریزش مو هورمونی در بیشتر افراد خفیف است، اما چند مورد آن‌ها جدی‌اند و باید قبل از شروع درمان بررسی شوند. ماینوکسیدیل موضعی گاهی خارش، پوسته‌ریزی و افزایش موهای زائد صورت ایجاد می‌کند، به‌خصوص اگر محلول روی پوست صورت بریزد. فیناستراید در بخش کوچکی از مردان کاهش میل جنسی و اختلال نعوظ ایجاد می‌کند که معمولا با قطع دارو برطرف می‌شود. اسپیرونولاکتون می‌تواند پتاسیم خون را بالا ببرد و باعث نامنظمی قاعدگی و حساس شدن سینه‌ها شود.

مهم‌ترین محدودیت این داروها بارداری است. زنان باردار یا کسانی که قصد بارداری دارند نباید فیناستراید، اسپیرونولاکتون و سیپروترون استات مصرف کنند، چون این داروها روی رشد جنین اثر می‌گذارند. اگر در دوره مصرف باردار شدید، همان روز دارو را قطع و با پزشک تماس بگیرید.

چه روش هایی برای ریزش مو هورمونی جواب نمی‌دهند؟

روش‌هایی که فقط روی ساقه مو کار می‌کنند در ریزش هورمونی جلوی روند اصلی را نمی‌گیرند، چون مشکل از فولیکول شروع می‌شود. شامپو و تونیک ضد ریزش پوست سر را تمیز و مو را مقاوم‌تر می‌کنند و همین باعث می‌شود مو کمتر بشکند و پرپشت‌تر به نظر برسد، اما اثری بر حساسیت فولیکول به آندروژن ندارند. ماسک حنا، دمنوش و روغن‌های گیاهی هم در این نوع ریزش شواهد قابل اتکایی ندارند و استفاده از آن‌ها به‌جای درمان، ماه‌های ارزشمند اول را از دست می‌دهد. مکمل‌ها فقط وقتی کمک می‌کنند که کمبودی در آزمایش ثابت شده باشد.

این به معنای بی‌فایده بودن مراقبت روزمره نیست. کنترل التهاب و شوره پوست سر و کم کردن آسیب حرارتی و شیمیایی، فشار اضافی را از موهای باقی‌مانده برمی‌دارد و در کنار درمان اصلی ارزش دارد.

برای شروع درمان ریزش مو هورمونی به کدام پزشک مراجعه کنیم؟

شروع درمان ریزش مو هورمونی کار متخصص پوست و مو است، چون انتخاب دارو به الگوی ریزش، جنسیت، سن و شرایط بارداری بستگی دارد. پزشک قبل از تجویز، سابقه دارویی و بیماری‌های زمینه‌ای را بررسی می‌کند و در زنان معمولا وضعیت پیشگیری از بارداری را هم می‌پرسد. در مواردی که ریزش همراه با پرمویی صورت، نامنظمی قاعدگی یا آکنه دیرهنگام باشد، ممکن است ارزیابی غدد هم لازم شود. تصمیم درباره اینکه درمان با کدام دارو شروع شود، بعد از همین بررسی گرفته می‌شود.

خرید خودسرانه این داروها از داروخانه یا اینترنت خطرناک است. تشخیص نوع ریزش و انتخاب دارو را بهترین دکتر پوست و مو ایران انجام می‌دهد و مصرف بدون نسخه، هم اثر درمان را از بین می‌برد و هم شما را در معرض عوارض قابل پیشگیری قرار می‌دهد.

نتیجه گیری

در درمان ریزش مو هورمونی، تداوم درمان بیش از انتخاب یک داروی خاص نتیجه را تعیین می‌کند. ماینوکسیدیل موضعی برای هر دو جنس قابل استفاده است و در داروی خوراکی مسیر زنان و مردان از هم جدا می‌شود، چون فیناستراید فقط برای مردان است. اثر درمان سه تا شش ماه بعد قابل ارزیابی می‌شود و با قطع دارو وضعیت به روند قبلی برمی‌گردد، پس رها کردن زودهنگام، رایج‌ترین دلیل بی‌نتیجه ماندن است. برای شروع، به‌جای امتحان کردن شامپو و مکمل، از یک متخصص پوست و مو وقت بگیرید و درمان را زودتر شروع کنید.