ریزش مو ارثی چیست و چه نشانه‌هایی دارد؟

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

ریزش مو ارثی شایع‌ترین نوع ریزش مو است و در آن فولیکول‌های حساس به هورمون، در هر چرخه موی نازک‌تر و کوتاه‌تری تولید می‌کنند تا جایی که دیگر دیده نمی‌شوند. بیشتر افراد اولین بار وقتی متوجهش می‌شوند که خط رویش موی پیشانی عقب رفته یا فرق سر پهن‌تر از قبل شده است. اما این نوع ریزش دقیقا چه فرقی با ریزش‌های موقتی دارد و از کجا می‌شود فهمید ریزش ما ارثی است؟ الگوی آن در زنان و مردان چه تفاوتی می‌کند و از چه سنی شروع می‌شود؟ در این مقاله از دکترتو با ماهیت ریزش مو ارثی، نشانه‌ها و الگوی آن و راه تفکیکش از انواع دیگر ریزش آشنا می‌شوید.

ریزش مو ارثی چیست؟

ریزش مو ارثی یکی از انواع ریزش مو پیشرونده است که در آن فولیکول‌های مو به‌دلیل زمینه ژنتیکی به هورمون‌های آندروژن حساس‌اند و به‌تدریج کوچک می‌شوند. نام پزشکی آن آلوپسی آندروژنیک است که با املای آلوپسی آندروژنتیک هم نوشته می‌شود. در متن‌های فارسی عنوان ریزش مو آندروژنیک را هم برایش به کار می‌برند. برخلاف ریزش‌های موقتی که بعد از برطرف شدن علتشان جبران می‌شوند، این نوع ریزش سیر رو به جلو دارد و خودبه‌خود متوقف نمی‌شود. همین ویژگی آن را از بقیه انواع ریزش جدا می‌کند.

واژه «ارثی» در این نام به خود ریزش اشاره نمی‌کند و آنچه به ارث می‌رسد حساسیت فولیکول به هورمون است. به همین دلیل سابقه خانوادگی بهترین پیش‌بینی‌کننده آن است، هرچند شدت و سن شروعش در اعضای یک خانواده هم متفاوت است. درمان ریزش مو ارثی این زمینه ژنتیکی را تغییر نمی‌دهد و روی کند کردن روند کار می‌کند.

مشاوره حضوری و آنلاین

چرا در ریزش مو ارثی موها نازک می‌شوند؟

در ریزش مو ارثی موها نازک می‌شوند چون فولیکول در هر چرخه رشد کوچک‌تر از قبل می‌شود. عامل این کوچک شدن هورمون دی هیدروتستوسترون یا همان DHT است که از تستوسترون ساخته می‌شود و به گیرنده‌های فولیکول می‌چسبد. با هر بار تکرار این چرخه، مرحله رشد کوتاه‌تر و تار تولیدشده نازک‌تر و کم‌رنگ‌تر می‌شود. در نهایت فولیکول تاری تولید می‌کند که آنقدر ظریف است که دیده نمی‌شود، هرچند خود فولیکول تا مدت‌ها زنده می‌ماند.

نکته تعیین‌کننده همین زنده ماندن فولیکول است. تا وقتی فولیکول کار می‌کند، امکان برگرداندن ضخامت مو وجود دارد و بعد از سال‌ها بی‌فعالیتی این امکان از بین می‌رود. سطح تستوسترون خون در این میان نقشی ندارد و آنچه اهمیت دارد حساسیت ارثی گیرنده‌های فولیکول است، برای همین دو مرد با هورمون یکسان می‌توانند وضعیت موی کاملا متفاوتی داشته باشند.

علائم ریزش مو ارثی چیست؟

علائم ریزش مو ارثی آهسته ظاهر می‌شوند و بیشترشان به کیفیت مو مربوط‌اند تا تعداد تارهای ریخته. بسیاری از افراد تا مدت‌ها متوجه نمی‌شوند، چون ریزش روزانه ممکن است طبیعی به نظر برسد، در حالی که تراکم کم شده است. نشانه‌های شایع به این ترتیب هستند:

• نازک و کم‌رنگ شدن تدریجی تارها در یک ناحیه مشخص
• پهن شدن خط فرق سر و دیده شدن پوست سر از لابه‌لای موها
• عقب رفتن خط رویش مو در دو طرف پیشانی
• کم‌پشت شدن ناحیه تاج سر
• نازک‌تر شدن دم‌اسبی و کم شدن حجم مو هنگام جمع کردن
• نبود خارش، پوسته یا زخم روی پوست سر

آخرین مورد اهمیت ویژه‌ای دارد. در ریزش ارثی پوست سر سالم است و وجود قرمزی، پوسته یا زخم نشان می‌دهد چیز دیگری هم در کار است.

الگوی ریزش مو ارثی در زنان و مردان چه تفاوتی دارد؟

الگوی ریزش ارثی در مردان از لبه‌ها شروع می‌شود و در زنان از وسط سر. همین تفاوت مهم‌ترین سرنخ تشخیص است. در مردان خط رویش مو در دو طرف پیشانی عقب می‌رود و شکل حرف M پیدا می‌کند و همزمان تاج سر کم‌پشت می‌شود، تا جایی که این دو ناحیه به هم می‌رسند. ریزش مو آندروژنیک در زنان تصویر دیگری دارد و به شکل کاهش تراکم منتشر در بالای سر ظاهر می‌شود، در حالی که خط رویش موی پیشانی معمولا حفظ می‌شود. موهای پشت و طرفین سر در هر دو جنس تا مدت‌ها باقی می‌مانند، چون فولیکول‌های آن نواحی به هورمون حساس نیستند.

متن انگلیسی:
“Female pattern baldness affects about one-third of all women at some point during their lives.”
ترجمه فارسی:
طاسی با الگوی زنانه حدود یک‌سوم زنان را در مقطعی از زندگی درگیر می‌کند.

به نقل از سایت my.clevelandclinic.org

ریزش مو ارثی از چند سالگی شروع می‌شود و تا کی ادامه دارد؟

ریزش مو ارثی معمولا از اواخر نوجوانی تا دهه سوم زندگی شروع می‌شود و سن پایان مشخصی ندارد. در مردان شروع زودتر است و بخشی از آن‌ها اولین نشانه‌ها را قبل از بیست و یک سالگی می‌بینند. در زنان معمولا دیرتر و اغلب در آستانه یائسگی آشکار می‌شود، چون با کم شدن استروژن تعادل هورمونی به سمت آندروژن‌ها می‌رود. سرعت پیشرفت در دوره‌های مختلف تغییر می‌کند و ممکن است چند سال ثابت بماند و بعد دوباره پیش برود.

شروع زودتر معمولا به معنای پیشرفت بیشتر ریزش مو در طول زندگی است. کسی که در بیست سالگی الگوی مشخصی دارد، به‌احتمال زیاد در دهه‌های بعد ریزش بیشتری را تجربه می‌کند و همین موضوع بررسی زودهنگام را در سنین پایین مهم‌تر می‌کند. بررسی وضعیت مو توسط بهترین دکتر درمان ریزش مو ایران مشخص می‌کند در کدام مرحله از این روند قرار دارید.

متن انگلیسی:
“Male pattern baldness affects two-thirds of all men, and your odds of experiencing some hair loss increase with age.”
ترجمه فارسی:
طاسی با الگوی مردانه دو سوم مردان را درگیر می‌کند و احتمال تجربه ریزش مو با بالا رفتن سن بیشتر می‌شود.

به نقل از سایت my.clevelandclinic.org

از کجا بفهمیم ریزش مو ارثی داریم؟

ریزش ارثی را از سه چیز می‌شود شناخت، الگودار بودن، آهسته پیش رفتن و سالم بودن پوست سر. ریزشی که در چند هفته ناگهان شدید می‌شود و از تمام سر است، معمولا تلوژن افلوویوم است و بعد از یک فشار جسمی یا روحی اتفاق می‌افتد و خودبه‌خود جبران می‌شود. لکه‌های گرد و کاملا بدون مو با مرز مشخص هم تصویر ریزش سکه‌ای است و ماهیت خودایمنی دارد. کم‌کاری تیروئید و کمبود آهن هم نازک شدن یکنواخت ایجاد می‌کنند و با درمان علتشان برطرف می‌شوند.

تفاوت ریزش ارثی و هورمونی هم در همین سیر است. ریزش با زمینه هورمونی مانند اختلال تیروئید یا دوره پس از زایمان می‌تواند موقت باشد و برطرف شود، در حالی که ریزش ارثی سیر پیوسته دارد. برای تفکیک قطعی، معاینه پوست سر و در صورت لزوم آزمایش خون لازم است و بهترین دکتر پوست و مو ایران می‌تواند مشخص کند ریزش شما در کدام دسته قرار می‌گیرد.

نتیجه گیری

در ریزش مو ارثی الگوی ریزش بیش از تعداد تارهای ریخته مشخص می‌کند با چه چیزی روبه‌رو هستید. آنچه به ارث می‌رسد حساسیت فولیکول به هورمون DHT است و همین حساسیت باعث می‌شود موها در هر چرخه نازک‌تر شوند. در مردان ریزش از شقیقه‌ها و تاج سر شروع می‌شود و در زنان از فرق سر. پوست سر در هر دو حالت سالم می‌ماند. پهنای فرق سر و خط رویش موی خود را با عکس‌های چند سال قبل مقایسه کنید و اگر الگوی مشخصی شکل گرفته، بررسی را به سال‌های بعد موکول نکنید.