تقریباً تمام ما با کمبودهایی در بودجه مواجه هستیم و سعی میکنیم توازن میان هزینهها و درآمدها را برقرار سازیم. این کار در مجموع چندان آسان نیست و نیاز به کاستن از هزینههای عمده و یا افزایش درآمد دارد. با این حال، برخی صرفهجوییهای کوچک نیز در طول زمان میتواند به توازن بودجه کمک زیادی کند. بسیاری از افراد در طول هفته یا ماه پولهای زیادی را بیهوده هدر میدهند. طبیعی است که این مبالغ در صورت حفظ شدن، به کنترل هزینهها یاری خواهند رساند و منابع مالی را حفظ میکنند.
هدر دادن پول روشهای مختلفی دارد و هر یک از افراد بر اساس پیشینه زندگی، توان مالی و موقعیت روانی خود بهصورت متفاوتی منابع خود را دور میریزند! اما موارد زیر از جمله مهمترین نمونههای هدر دادن پول است که در میان مردم عمومیت بیشتری دارد. اگر برخی از آنها را در زندگی خود مشاهده میکنید، در سریعترین زمان برای کنار گذاشتن آن برنامهریزی کنید و تأثیر قابل توجهی این صرفهجویی را بر کیفیت زندگی تجربه نمایید.
۱- خرید در زمان نادرست
بیشتر کالاها در دورههای زمانی خاص با قیمتی پایین عرضه میشوند. از این رو برنامهریزی برای خرید در ارزانترین قیمت میتواند مبالغ زیادی را برای شما حفظ کند. برای مثال، لباسهای تابستانی در فصول سرد و لباسهای زمستانی در فصول گرم با قیمت کم عرضه میشوند و خرید آنها در این دورههای زمانی بسیار مناسب است. خرید طلا نیز در ماههای عزاداری از جمله همین خریدهای بهینه محسوب میشود. در خصوص سفر نیز میتوانید در فصولی که افراد کمتر امکان مسافرت دارند، برنامههای گردشگری خود را به اجرا درآورید و در هزینههای خود صرفهجویی کنید.
۲- قطع نکردن برق محصولات الکتریکی
تلویزیون، وسائل صوتی، رایانه، لپتاپ و دیگر ابزارهایی که با برق کار میکنند، در زمان خاموشی نیز میتوانند به شما هزینه وارد سازند. متصل بودن این دستگاهها به شبکه الکتریسیته، در عین آنکه خاموش هستند، میزان قابل توجهی از برق را برای روشن نگاه داشتن چراغها و یا دیگر بخشهای دستگاه مصرف میکنند. مطابق برآوردها، اینگونه هدر رفتن برق در طول زمان بسیار هزینهزا است و شما با قطع کردن ارتباط اینگونه وسائل میتوانید منابع مالی خود را تقویت کنید.
۳- دمای نامناسب خانه
استفاده از وسائل گرمکننده یا خنککننده بخشی ضروری از زندگی امروز ما هستند. اما در موارد بسیاری استفاده نادرست از این دستگاهها صرفاً به هدر رفتن پول منجر میشود. خانههای زیادی در تابستانها بیش از حد ضروری گرم و در زمستانها بیش از میزان نیاز گرم هستند. این در حالی است که نخستین گام برای تطابق با تغییرات دمایی، تغییر در نحوه لباس پوشیدن است. بهعلاوه بدن قادر است به تدریج خود را با دما تطبیق دهد و از این رو بسیاری از کاربردهای وسائل گرمکننده یا سردکننده کاملاً بیهوده است. اگر برنامهای دقیق برای دمای منزل خود تدوین کنید، از میزان صرفهجویی ناشی از آن شگفتزده خواهید شد.
۴- خرید از فروشگاههای نامناسب
تنبلی باعث میشود ما برای خرید کالاهای مورد نیاز به نزدیکترین فروشگاه بسنده کنیم و تمایل داشته باشیم که تمام خریدهای خود را از یک محل انجام دهید. در حالی که این روش کاملاً نادرست است. بهتر است پیش از خرید، جستجویی کامل درباره فروشگاههای محل سکونت خود انجام دهید و بهترین و به صرفهترین مراکز را برای خرید انتخاب کنید. به علاوه فروش محصولات متفاوت در فروشگاههای مختلف با قیمتهای گوناگون انجام میشود. از اینرو بهتر است با شناسایی مراکز مطلوب، خریدهای خود را از محل بهینه انجام دهید و در هزینهها صرفهجویی کنید.
۵- عدم بازپرداخت بدهیها
یکی از عوامل اصلی هدر رفتن پول در تراز مالی خانوادهها، به تعویق انداختن پرداخت بدهیها است. مبالغ دریافت شده در قالب خریدهای اعتباری و وامها به صورت ماهانه با بهره افزایشی مواجه هستند. از اینرو پس از گذشت مدت زمانی، خرید شما ممکن است به صورت یک بحران جدی درآید. از اینرو باید بازپرداخت بدهیها را در اولویت قرار دهید و از این طریق، ضمن رهاسازی انرژی روانی خود از تفکر در باب بدهی، مانع هدر رفتن منابع مالی شوید.
۶- اصرار بر خرید محصولات برند
جهان امروز در تسلط برندهای مشهور است. انواع کالاها از پوشیدنیها گرفته و تا محصولات خوراکی هر یک توسط برندهایی تولید میشوند که علاوه بر بهای کالای فروخته شده، میزانی از هزینه را نیز به سبب نام خود به مشتری تحمیل میکنند. به همین دلیل، اگر اصرار به استفاده از برندهایی خاص داشته باشید، بدون شک زیان خواهید دید. البته خرید محصولات مشهور لزوماً کار اشتباهی نیست و در بسیاری از موارد باعث سهولت در خرید میشود. اما اگر محصولی با شهرت کمتر، اما کیفیت مناسب یافتید، به خرید برندها اصرار نداشته باشید و در خرید آن محصول تردید نکنید.
۷- بیمههایی که به آن نیاز ندارید
در کنار تمام توصیههایی که در خصوص لزوم توجه به بیمه صورت میگیرد، توجه بسیاری برای انتخاب بیمه مناسب لازم است، در غیر این صورت زیانهای زیادی به بار خواهد آمد. هر نوعی از بیمه متناسب با یک نوع خاص از دارایی و شرایط زندگی ویژهای است. از اینرو باید در هنگام انتخاب بیمه با دقت عمل کنید و پس از بررسی و مشاوره اقدام به خرید آنها نمایید.
۸- عادات نادرست و آسیبرسان
برخی از عادات زیانباری که به آسیب و کاهش سلامتی منجر میشوند، در کنار عواقبی که بر سلامتی دارند فشار مالی قابل توجهی را نیز در پی دارند. به طور مثال، سیگار در کنار زیانها و بیماریهای بسیاری که تولید میکند، منابع مالی خانواده را نیز به صورت بسیار بیفایده به هدر میدهد. از این جهت، ترک عادات نادرست هم در زمینه سلامتی به شما کمک کرده و از این طریق موجب حفظ منابع میگردد و هم با کاستن از هزینههای مرتبط، موجب صرفهجویی قابل توجهی میشود.
۹- بیتوجهی به نرخ سود بانکی
سرمایهگذاری مبالغ پساندازشده نیاز به دقت و بررسی بسیاری دارد. هر یک از بانکها مؤسسات اعتباری و یا صندوقهای سرمایهگذاری، درصد خاصی را به سود سالانه اختصاص میدهند و این سود با شرایط متفاوتی ارائه میشود. از اینرو برای افزایش کارآمدی سرمایه، بررسی دقیق و انتخاب محل مناسب اهمیتی بسیاری دارد.
۱۰- اصرار بر خرید محصولات نو
در مورد بسیاری از کالاها میتوان از محصولات دسته دوم به جای کالای نو استفاده کرد، بیآنکه کوچکترین تفاوتی در کیفیت و نحوه خدمات آن محصول احساس شود. با این وجود، بسیاری افراد اصرار به خرید کالای نو به هر قیمت و در هر شرایطی دارند و به این شکل زیان بسیاری را به خود و خانواده تحمیل میکنند. سعی کنید پیش از خرید هر محصول، امکان تهیه نمونه کارکرده آن را بررسی کنید و آنگاه اقدام به تصمیم و خرید محصول نمایید. در این مورد نیز نقش رقابتهای خانوادگی یا به اصطلاح چشم وهمچشمی بسیار جدی است که برای محافظت از منابع مالی خانواده، باید به سرعت راهکاری برای کنترل آن بیابید.
۱۱- پرداخت مبالغ بیشتر برای گارانتی
یکی از خدمات معمول که توسط برندهای مشهور جهانی ارائه میشود، ارائه گارانتی محصولات است. بر اساس این خدمات، شرکت ارائهکننده محصول مورد نظر کیفیت و طول عمر محصول خود را بیمه کرده و حاضر است در برابر ایرادات احتمالی قبول مسئولیت کند. با اینکه گارانتی در تمام موارد ضروری است اما چند مسأله وجود دارد؛ نخست آنکه گارانتی بسیاری از شرکتها اعتبار چندانی ندارد و برخورداری از آنها در زمان بروز مشکل کمک چندانی نمیکند. به علاوه برخی از محصولات، به لحاظ ویژگیهای خود اساساً نیازی به گارانتی نداشته و پرداخت هزینه در این زمینه صرفاً اتلاف پول است.
ماهنامه معیشت، شماره ۱۴، آبان ۹۴