سرانه خودرو

در گزارشی که روز شنبه ۲۷ آبان، در صفحه سوم چاپ شده بود، آمده است: «... در کل کشور ۲۰میلیون خودرو شمارهگذاری شده است که یک پنجم آن، معادل ۴میلیون خودرو، سهم شهر تهران است...
در تهران هر روز 1033 خودروی جدید و بهعبارتی در هر ساعت از شبانهروز 43دستگاه خودروی جدید وارد معابر تهران میشوند». به زبان بهتر هر 1/5 دقیقه، یک عدد خودرو! و این در حالی است که در شهر خودرومحور تهران- بلایی که برسر تمامی شهرهای کشور اعم بزرگ و کوچک آمده و خیال نکنیم این معضل، فقط مختص تهران است- خودرویی را میتوان یافت که کمتر از 2/5متر طول داشته باشد و علاوه بر مصرف بنزین بالا هنگام حرکت، حداقل فضایی بیش از 20 متر را اشغال میکند و در پارکینگ نیز جای زیادی را طلب میکند و از آنجا که در بهترین حالت، اکثر ساختمانهای تجاری و اداری و مسکونی حداکثر ظرفیت پذیرش 50درصد این تعداد خودرو را دارند، طبیعی است که 50درصد بقیه، فضایی بهتر از کنار خیابانها نمییابند و به این ترتیب فضای تمام خیابانها و معابر شهر به اشغال خودروها درآمده و جایپارک، حکم کیمیا را پیدا کرده و حکایت پارکینگهای عمومی هم که نگفته پیداست. درضمن اگر مقایسهای کنیم میان قیمتهای جهانی خودرو با ارزانترین خودروهای تولید داخل، در مییابیم مردم برای دریافت یک خودروی صفرکیلومتر مثلا ارزان باید جمعا حداقل 6هزار دلار به قیمت امروزی بالای 4هزار تومان بپردازند و این در حالی است که کمترین قیمت خودروهای 3 ستاره و 4ستاره مورد تایید اداره استاندارد، قیمتی بالای میانگین 75میلیون تومان دارند و 19 تا 20هزار دلار را طلب میکنند.
62سال پیش، درحالی که جمعیت تهران کمتر از 1/5میلیون نفر بود و رغبت عمومی جامعه آن روز پایتخت به سمت خریدن خودروهای عریض و طویل آمریکایی میل کرده بود یک واردکننده خودروهای خارجی خودروی «ایزتا» را وارد کرد که علاوه بر قیمت بسیار ارزان، مختصات جالبی داشت. شکل ظاهری این خودرو «تخممرغی» بود و اتاق آن بهقدری عجیب بود که کسی قبلا مشابه آن را ندیده بود و با طول 1/37 و عرض 1/29 متری، مشکل جای پارک نداشت.
از دیگر خصوصیات این خودرو، درِ آن بود که جلوی بدنه قرار داشت و در مواقع باز شدن فرمان را نیز با خود بلند میکرد. این خودروی دونفره فضایی برای قراردادن وسایل و لاستیک زاپاس داشت و با داشتن موتور 2 سیلندر و مصرف 4لیتر در هر 100کیلومتر، حجم موتورش 236سیسی با 9/5 اسب بخار توان و حداکثر سرعت آن 60کیلومتر بود. حجم بسیار بالایی از خیابانها، بزرگراهها و معابر تهران را خودروهای تکسرنشین اشغال کرده و میکنند و «ظرف و مظروف» با هم، همخوانی ندارند و باید همانند کشورهایی چون ایتالیا و فرانسه، به سمت تولید خودروهایی برویم که علاوه بر حجم و مصرف کم، از سرعت حداکثر 80 تا 90 کیلومتر برخوردارند و طبیعی است که علاوه بر باصرفهبودن تولید اینگونه خودروها و هدرندادن میلیاردها لیتر بنزین در طول سال، از آلودگی هوا نیز میتوانیم بکاهیم. قیمت این خودرو آن روزگار 9 هزار تومان، و قیمت هر دلار 63 ریال بود!