سفر به سرزمین افسانه‌ای
براساس اسناد تاریخی فراوان و نظریه‌ی دکتر «والتر هینتس»، ایران‌شناس بزرگ و مشهور آلمانی، استان ایلام کنونی یکی از مهم‌ترین بخش‌های امپراتوری عیلام باستان بوده که حدود شش‌قرن پیش از میلاد مسیح(ع)، با حمله‌های پیاپی «آشور بانی‌پال» منقرض شد.
در کتیبه‌های بابِلی، عیلام را «آلامتو» یا «آلام» خوانده‌اندکه گفته می‌شود به‌معنای «کوهستان» یا «کشور طلوع خورشید» است.
با این‌که چندهزار سال از پیدایش تمدن باستانی عیلام می‌گذرد، اما هنوز هم دشت‌ها، کوه‌ها و رودهای بکر و دست‌نخورده‌ی این سرزمین حال و هوای افسانه‌ها را دارد و ببینده‌ی این منظره‌ها را به‌یاد قصه‌ها و افسانه‌های شاهنامه و حتی داستان «ارباب‌حلقه‌ها» می‌اندازد.
ایلام سرشار از دیدنی‌های طبیعی و تاریخی است. به این منطقه‌ی زیبا سفر می‌کنیم تا با برخی از این دیدنی‌ها آشنا شویم.
منطقه‌ی کولگ/ عکس: میلاد موسى‌نژاد، سایت ایلام امروز
---%D8%A7%D9%8A%D8%B3%D9%86%D8%A7.jpg)
شهر باستانی سیمره (مادآکتو)/ عکس: خبرگزاری ایسنا
شهر باستانی «سیمره» که در گذشته به «مادآکتو» مشهور بوده است، در حاشیه‌ی غربی دره‌شهر در استان ایلام قرار دارد. این شهر باستانی مربوط به اواخر دوره‌ی ساسانی است و مرکز ایالت «مهرجانقذق» یا «مهرجانکدک» بوده است. دیوارهای این شهر از سنگ لاشه و گچ ساخته شده‌اند.
گفتنی است این اثر تاریخی با وسعت 200 هکتار، بزرگ‌ترین محوطه‌ی تاریخی ایلام به‌شمار می‌رود. سیمره از اولین آثار ثبت‌شده در فهرست آثار ملی ایران است که در سال 1310 هجری‌خورشیدی و به شماره‌ی 6 در فهرست آثار ملی کشور ثبت شد.
گفته می‌شود این شهر تاریخی بر اثر زلزله‌ای در سال 334 هجری‌قمری تخریب و خالی از سکنه شده است. در کاوش‌های باستان‌شناسی در این شهر رازآلود، گچ‌بری‌های منحصر‌به‌فردی به‌دست آمده که در نوع خود بی‌نظیرند.
سنگ‌نگاره‌ی زن عیلامی و ندیمه
تنگه‌ی بهرام چوبین/ عکس: سایت تیشینه
«تنگه‌ی بهرام چوبین»، آثار باقی‌مانده از دیوار قلعه و دژ نظامی منسوب به بهرام چوبین، از سرداران دوره‌ی ساسانی است و گفته می‌شود محلی است که بهرام چوبین در زمان شورش علیه «خسرو پرویز» در آن پناه گرفت.
این تنگه‌ی کم‌عرض و مرتفع در دامنه‌ی «کبیرکوه» و در مجاورت روستای «ارمو» در مسیر جاده‌ی «دره‌شهر» به «پل‌دختر» است.
آثار باقی‌مانده از قلعه، سنگ و گچ و پلکان‌هایی بر دیواره‌های سنگی کوه است. چهار آب‌انبار سنگی هم در دل این صخره‌ها تراشیده شده که از آن‌ها، برای نگه‌داری آب به‌مدت طولانی، استفاده می‌شده است.
زیبایی‌های وصف‌ناپذیر طبیعی و آثار پلکان‌های سنگی بر دیواره‌ها و نقاط صعب‌العبور داخل تنگه بسیار دیدنی است و گردشگران زیادی را به‌خود جلب می‌کند.
صحنه‌ی نبرد «بهرام چوبین» با «ساوه‌شاه» در شاهنامه‌ی فردوسی
سکه‌ی بهرام چوبین
سنگ‌نوشته‌ی «تخت‌خان» یادگار اواخر دوره‌ی قاجار است و در شهرستان ایلام، بخش صالح‌آباد، روستای بانروشان قرار دارد. ابعاد این سنگ‌نوشته، 190 در 145 سانتی‌متر است.
در ابتدا برای آماده‌شدن سطح صاف آن، تخته‌سنگ را حدود دو سانتی‌متر تراش داده‌اند و سپس حروف و کلمات را با خط نستعلیق روی آن حک کرده‌اند.
گفتنی است متن این کتیبه، شجره‌نامه‌ی والیان و برخی از خدمات عمرانی «غلامرضاخان فیلی» است که سال 1325 هجری‌قمری دستور نوشتن آن را داد.
منطقه‌ی تخت‌خان/ عکس: میثم ناصری، سایت ایلام امروز
قلعه‌ی شیخ‌مکان/ عکس: سایت تیشینه
در داخل روستای «شیخ‌مکان» در شش کیلومتری جنوب‌شرقی دره‌شهر، بخش‌هایی از دژ یا قلعه‌ی شیخ‌مکان وجود دارد که گفته می‌شود از دوران ساسانی باقی مانده است. خرابه‌های این قلعه‌ی زیبا و طبیعت شگفت‌انگیز اطرافش حال و هوای داستان‌های باستانی را دارد.
عکس: دکتر حبیب‌الله محمودیان، سایت ایلام امروز
کوه «قلاقیران» با ارتفاع 2152 متر، یکی از کوه‌های استان ایلام است که به لحاظ جلوه‌ی طبیعی، از بهترین و زیباترین نقاط کوهستانی ایران به شمار می‌رود.
این کوه زیبا از نظر مردم‌شناسی در گذشته اهمیت فراوانی داشته و به‌نوعی در ادبیات شفاهی، نماد شهر ایلام به شمار می‌آید.
گوجه‌پلو
ایلام هم مثل دیگر بخش‌های ایران پر از غذاها و خوراکی‌های خوش‌مزه است؛ مثل خورشت تره‌کوهی، ترخینه، کوفته‌سیرابی، شله‌امیری، قله‌ماسوا، مَکش، گوجه‌پلو و شیرینی‌های بژی‌برساق، حلوای بگل، شله‌کینه، نان‌گرده، نان پپگ، کله‌کنجی و...
پل گاومیشان/ عکس: جابر کاکایی، سایت ایلام امروز
عکس: آرشیو عکس روزنامه‌ی همشهری
پل باستانی «گاومیشان» هم مربوط به دوره‌ی ساسانیان است. این پل در مرز بین دو استان لرستان و ایلام و روی رودخانه‌ی سیمره ساخته شده است. با این‌که بیش از 90درصد این سازه‌ی باستانی در استان لرستان قرار گرفته، اما در ثبت آثار ملی ایران در محدوده‌ی استان ایلام به‌ثبت رسیده است.
قلعه‌ی والی/ عکس: سایت تیشینه
«قلعه‌ی والی» برروی تپه‌ای به‌نام «چقامیرگ» (در محل فعلی خیابان پاسداران شهر ایلام) در سال 1326 هجری‌قمری و در دوره‌ی حکومت محمدعلی‌شاه قاجار ساخته شده است. وسعت این قلعه‌ی زیبا 2500 متر است و معمار آن «حاجی‌درویش‌علی کرمانشاهی» بوده است.
عکس: علی کریمی/ آژانس عکس همشهری
ایلام چهارفصل است؛ سرسبزی دشت‌هایش و تلاطم رودخانه‌هایش در بهار زیبایی خودش را دارد و محصولات خوش‌مزه‌ی تابستانی و دنیای رنگ‌های پاییزی و سفیدی و بی‌رنگی زمستان‌هایش ایلام را در تمام سال دیدنی و متفاوت می‌کند.
