شفقنا -حجت الاسلام والمسلمین هادی سروش در سلسه نوشتارهایی با عنوان « انتخاب از سُفره خوبِ خدا » به تفسیری ساده ازچند آیه هرجزء قرآن پرداخته است؛ او درتفسیر جزءچهاردهم آورده است :
دردعا اینگونه مباشیم ..
ومَا بِکُمْ مِنْ نِعْمَهٍ فَمِنَ اللَّهِ ثُمَّ إِذَا مَسَّکُمُ الضُّرُّ فَإِلَیْهِ تَجْأَرُونَ ثُمَّ إِذَا کَشَفَ الضُّرَّ عَنْکُمْ إِذَا فَرِیقٌ مِنْکُمْ بِرَبِّهِمْ یُشْرِکُونَ﴿نحل/۵۳﴾ همه نعمت های در دسترس از خداست، هرگاه که آسیبی به شما رسد، ناله و فریادتان را به التماس و زاری به درگاه او بلند می کنید. بعد هنگامی که آسیب را از شما برطرف کند گروهی از شما به پروردگارشان شرک می آورند!!
شخصیت روانی انسان های ساخته نشده این است که در راحتی دوست دارند دنبال خوشگذرانی ها باشند و در سختی ها دعایشان مستجاب شود!
این روش نه با وجدان و نه با منطق و وحی ، سازگار است .
بلکه اینگونه باشیم؛
اولا؛
همیشه اهل دعا و نیاز و ناز باشیم ، در اینصورت ؛ صدای مان درمیان فرشتگان شناخته شده خواهد بود و در استجابت دعا بسیار موثر است.
ثانیا؛
بعد از استجابت ، منشا استجابت را درچیزی دیگری غیرازخدا، دنبال نکرده و معرفی نکنیم ،که این خلاف ادب دعا و لطف الهی است.
چون او فقط سبب استجابت است و اوست که همه امکانات و واسطه ها را ردیف میکند تا ما را به حاجتمان برساند.
سوگند خوردن
ولَا تَتَّخِذُوا أَیْمَانَکُمْ دَخَلًا بَیْنَکُمْ فَتَزِلَّ قَدَمٌ بَعْدَ ثُبُوتِهَا وَتَذُوقُوا السُّوءَ بِمَا صَدَدْتُمْ عَنْ سَبِیلِ اللَّهِ وَلَکُمْ عَذَابٌ عَظِیمٌ ﴿ابراهیم /۹۴﴾ و سوگندهایتان را میان خود مایه خیانت و فساد قرار ندهید که در نتیجه، قدمی پس از استواریش بلغزد؛ و به سبب آنکه مردم را از راه خدا بازداشتید سختی و ناگواری بچشید، و برای شماعذابی بزرگ باشد.
سوگندخورنده باید مراقب باشد که خلاف قسم خود نکند .
چون آدمی در سوگند و قسم، اولا ؛ پای دیگری را وسط اورده و این یک نوع “حق” است که نباید تضییع شود. و ثانیا ؛ استفاده کردن از عواطف و باورهای مردمان است.
حال ، از خود سوگند که بگذریم که ابتداً پسندیده نیست و در شرع مطهر هم فقهاء فتوا به کراهت آن داده اند ، سوگند به مقدسات است، که بسیار سخت است.
آنچه این آیه ؛ آن را رهنمون فرموده این است که نباید با سوگندها با اعتقادات مردم بازی شود.
ابراهیم یک امت بود…
إنَّ إِبْرَاهِیمَ کَانَ أُمَّهً قَانِتًا لِلَّهِ حَنِیفًا وَلَمْ یَکُ مِنَ الْمُشْرِکِینَ شَاکِرًا لِأَنْعُمِهِ اجْتَبَاهُ وَهَدَاهُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِیمٍ ﴿۱۲۰﴾ بدون تردید، ابراهیم [به تنهایی] یک امت بود، برای خدا از روی فروتنی فرمانبردار و حق گرا بود واز مشرکان نبود.سپاس گزار نعمت های او بود، خدا او را برگزید وبه راهی راست راهنمایی اش کرد.
ابراهیم(ع) درظاهر، یک فرد بود اما خدا از او بعنوان یک “امت” نام برده . چه بسا که به اندازاه یک امت ؛ معنویت و شجاعت و تاثیر بر ازدیاد ایمان مومنان و نیز تاثیر تخریبی بر مشرکان داشت.
براساس همین آیه بالا؛ با این اوصاف ابراهیمی میتوان از فردیت تا حدودی خارج شد :
۱- فروتنی کامل دربرابر خدا
۲- حق گرا
۳- حفظ فاصله با مشرکین
۴- شکرگذاری.
