وقتی فقدان یک عزیز به یک فوران ناگهانی از احساسات شدید تبدیل می‌شود، افراد ممکن است با حملات سوگ مواجه شوند؛ پدیده‌ای که روان‌شناسان آن را مطالعه کرده و راهکارهایی برای مقابله و بازسازی آرامش ارائه می‌دهند.

به گزارش فرارو به نقل از نیویورک تایمز، جین گریفین، ۷۱ ساله، از مدت‌ها پیش می‌دانست که همسرش در حال مرگ است. اما جین هرگز انتظار نداشت که از دست دادن او تا چه اندازه روی او اثر بگذارد. او می‌گوید: «یک چیز کوچک، مثل دیدن یکی از خوراکی‌های مورد علاقه‌اش در فروشگاه، می‌تواند مرا در یک سقوط ناگهانی از احساسات غرق کند.» جین توصیف می‌کند که ناگهان تنش در بدنش بالا می‌رود، قلبش تند می‌زند و موجی از احساسات بر او غلبه می‌کند. او می‌گوید: «هیچ‌کس نمی‌توانست مرا برای این احساس اضطراب شدید آماده کند.»

آنچه جین تجربه می‌کند، چیزی است که برخی پژوهشگران آن را «حمله سوگ» می‌نامند؛ پدیده‌ای که سال‌هاست برای توصیف یک فوران ناگهانی و طاقت‌فرسای اندوه به کار می‌رود. این حمله گاهی با نام‌های دیگری هم شناخته می‌شود: دردهای سوگ، اسپاسم‌های سوگ یا حمله اضطراب مرتبط با فقدان.

اگرچه این تجربه برای بسیاری از درمانگران و کسانی که عزیز خود را از دست داده‌اند آشناست، کارشناسان غم و اندوه اکنون به بررسی دقیق علائم و شرایط وقوع حملات غم می‌پردازند و تلاش می‌کنند شدت آن را اندازه‌گیری کنند، شدت‌هایی که می‌تواند از ناخوشایند تا ناتوان‌کننده متغیر باشد.

شرمن لی، استاد روانشناسی در دانشگاه کریستوفر نیوپورت، می‌گوید: «این پدیده شبیه حمله پانیک است با این تفاوت که غم عمیق بر آن افزوده شده و همه‌ی علائم همزمان رخ می‌دهد. واقعاً پدیده‌ای شگفت‌انگیز است که اگر تجربه‌اش کنید، تا عمق وجودتان را تکان می‌دهد.»

حمله غم چگونه ظاهر می‌شود؟

در مطالعه‌ای که در نوامبر منتشر شد، ۲۴۷ بزرگسال داغدار که تجربه حمله سوگ داشتند، مورد بررسی قرار گرفتند. تقریباً نیمی از آن‌ها حمله را یک یا دو بار در روز تجربه می‌کردند. نتایج نشان داد که حملات سوگ غالباً با علائم حمله پانیک ظاهر می‌شوند، از جمله لرزش، تعریق، بی‌حسی و سرگیجه. این حملات همچنین با سه جنبه از غم همراه هستند: اشتیاق و دلتنگی، ناامیدی و اختلال در تفکر منسجم.

حملات سوگ می‌توانند در هر زمانی رخ دهند. رابرت آ. نیمایر، مدیر مؤسسه پرت‌لند برای مطالعه و گذار از فقدان، می‌گوید گاهی چیزی خاطرات یک عزیز را تداعی می‌کند و ناگهان «سیلاب احساسات» باز می‌شود. اما بیشتر اوقات، این حملات در لحظات آرام و معمول در خانه به‌طور ناگهانی رخ می‌دهند.

این حملات زمانی نگران‌کننده هستند که فرد را در معرض خطر جسمی قرار دهند، مثل تجربه حمله هنگام رانندگی، یا اگر مدت طولانی ادامه یابند، کاهش نیابند یا توانایی فرد در انجام فعالیت‌های روزمره را مختل کنند.

فواید احتمالی حمله سوگ

با وجود سختی آن، حمله سوگ می‌تواند بخشی طبیعی و حتی درمانگرانه از روند سوگواری باشد. ترِز راندو، روانشناس بالینی در مؤسسه مطالعه و درمان فقدان، توضیح می‌دهد: «اگر تاکنون غم خود را سرکوب کرده‌اید، یک حمله غم می‌تواند شما را وادار کند با واقعیت فقدان روبه‌رو شوید.»

حمله سوگ می‌تواند خاطرات از دست دادن عزیزان را زنده کند و شما را به تأمل درباره جنبه‌های مختلف این فقدان وادارد. به عنوان مثال، والدینی که سالی که فرزندشان باید از دبیرستان فارغ‌التحصیل می‌شد را تجربه می‌کنند، ممکن است نیاز به عزاداری آن مرحله مهم داشته باشند.

راندو که والدین خود را در نوجوانی از دست داده، می‌گوید هرچند دهه‌هاست حمله غم تجربه نکرده، اما گهگاه دچار موج‌های سوگ بدون علائم پانیک می‌شود.

در همین باره:

تفاوت بین حمله پانیک و حمله اضطرابی

راهکارهای مقابله با حمله سوگ

مدیریت حمله سوگ تا حدی شبیه مقابله با حمله پانیک است. تنفس عمیق از شکم می‌تواند مفید باشد، همچنین حرکات فیزیکی تکراری مثل ضربه زدن به پا.

لینیتا ا. متیو، مشاور راهنمایی در کلگری، می‌گوید پس از مرگ پدرش، حملات سوگ را به‌طور مکرر تجربه می‌کرد. او توضیح می‌دهد: «گاهی مجبور بودم به دستشویی بروم چون فکر می‌کردم هر لحظه ممکن است استفراغ کنم.» قرار دادن دست‌ها زیر آب سرد و تمرکز روی عکس پدرش به تثبیت چشم‌ها و کاهش علائم کمک می‌کرد.

از آنجا که حملات سوگ می‌توانند با محرک‌های خاص، مانند اشیای متعلق به عزیزان از دست رفته، مرتبط باشند، توسعه مهارت‌های مقابله‌ای برای مواجهه تدریجی با این محرک‌ها ضروری است. این کار باعث کاهش قدرت تحریک آن‌ها می‌شود.

علاوه بر این، متخصصان تأکید می‌کنند لازم است همچنان راه‌هایی برای نشان دادن عشق به عزیزان از دست رفته حتی در نبود آن‌ها پیدا کنیم. هدف این نیست که «گذشته را فراموش کنیم»، بلکه «راهی برای حفظ ارتباط متفاوت» بیابیم.

حمله سوگ، اگرچه ممکن است ناگهانی و طاقت‌فرسا باشد، بخشی از فرآیند سوگواری و یادآوری ارزش‌های عاطفی است و یادگیری مدیریت آن می‌تواند به فرد کمک کند با فقدان عزیزان خود به شیوه‌ای سالم و معنادار کنار بیاید.