بیشتر ما در خصوص مسائل مالی و مدیریت بهینه پول دچار ضعف هستیم، اما ضعف اصلی آنجا است که اغلب از این ضعف خود آگاه نیستیم. از اینرو با نوعی توهم آگاهی اقدام به عمل میکنیم و زندگی مالی خود و دیگران را با دشواری مواجه میسازیم. ارتقای دانش مدیریت مالی و شناسایی اشتباهات عمده پولی یکی از راههایی است که از طریق آن میتوان به موفقیت دست یافت و با پرهیز از زیان و بحران، ایجاد عادات مثبت و تقویت رویکردهای درست، آینده را تضمین کرد.
شش خطای زیر از جمله مهمترین اشتباهاتی هستند که افراد در نحوه مواجهه و خرج کردن پول مرتکب میشود. برای افزایش کارآمدی مالی پرهیز از این خطاها ضروری است:
۱- ولخرجی
آیا پول خود را بدون در نظر گرفتن ملاحظات و بی حساب و کتاب خرج میکنید؟ طبیعی است که خرج کردن پول از تلاش برای پسانداز و کنترل هزینهها بسیار آسانتر است. اما این انتخاب آسان در ادامه شما را به دردسر خواهد انداخت. برای موفقیت در کنترل خرج کردن پول، ابتدا باید اولویتها و ارزشهای زندگی خود را معین سازید و اهداف مالی را با دقت مشخص نمایید. پس از این گام، میتوانید مسیر مالی و هزینهای خود را در نسبت با اهداف تعیینشده اصلاح کنید و بر آنها متمرکز بمانید.
البته باید به یاد داشته باشید که پرهیز از ولخرجی و تمرکز به صرفهجویی به خساست تبدیل نشود. نیازهای اولیه و ثانویه خانواده باید به طور کامل برآورده شود و حتی بخشی از پول شما در هزینههای تفریحی صرف گردد. در واقع ولخرجی به معنای صرف بیهوده منابع است، بیآنکه حاصل مادی، روانی یا ذهنی خاصی از آن حاصل شده باشد.
۲- پسانداز برای اهداف کوتاه مدت
پسانداز کردن برای دستیابی به اهداف کوتاهمدت به خودی خود ایرادی ندارد. مسأله آنجا است که نباید به اینگونه پسانداز اکتفا کنید. بخشی از پول خود را برای تقویت صندوق هزینههای اضطراری و بازنشستگی کنار بگذارید. برای ایجاد توازن در این زمینه، میتوانید برنامهای را برای پسانداز کردن خود طراحی کنید. در این برنامه مبلغی را که امکان کنار گذاشتن آن به صورت ماهانه وجود دارد مشخص نموده و سپس آن را میان اولویتهای پسانداز خود تقسیم نمایید. با این کار مطمئن خواهید بود که هیچ حوزهای از چشمان شما دور نمانده است.
۳- انباشته شدن صـورتحسابها و تعهدات
گاهی اوقات، افراد تحت فشار مالی کنترل شرایط را از دست میدهند. نیروی آنها به مرور کاهش یافته و اوضاع دشوار بر ایشان مسلط میشود. اجازه ندهید چنین اتفاقی برای شما بیفتد. همواره سعی کنید کنترل شرایط را در اختیار داشته باشید. صورتحسابها و بازپرداخت وامها را به هر صورت انجام دهید و با تمام توان خود سعی کنید به برنامههای از پیش تعیینشده وفادار بمانید. اگر برنامهها به مرور زمان کارایی خود را از دست دادهاند، آنها را اصلاح کنید. اما به هر حال خود را به دست وقایع نسپارید. هیچ مشکلی خود به خود برطرف نمیشود.
۴- بازپرداخت کُند و دیرهنگام بدهیها
اگر توانایی مالی شما اجازه میدهد، هر چه زودتر خود را از شر وامها و بدهیها خلاص کنید. نرخ بهره وامها به مانند انگلی پنهان، آرام آرام منابع درآمدی و سرمایه شما را تحلیل میبرد، در حالی که در اغلب موارد از این مسأله آگاه نیستید. از طریق بازپرداخت به موقع و حتی زود هنگام میتوانید در بهره پرداختی صرفهجویی کنید. ضمن آنکه روحیه و اعتماد به نفس شما نیز پس از رهایی از فشار بدهیها بالاتر خواهد رفت.
۵- شانه خالی کردن از مسئولیتهای مالی
فشارها و دشواریها میتوانند باعث خستگی شده و به مسئولیتپذیری شما آسیب بزنند. به علاوه در شرایط عادی نیز ممکن است در اثر دلمشغولی زیاد، برخی از کارها و اقدامات ضروری را فراموش کنید. اما به یاد داشته باشید که فراموش کردن این مسئولیتها باعث از بین رفتن آنها نمیشود. شما به هر حال مجبور خواهید بود کارهای ضروری را شخصاً انجام دهید. به تعویق انداختن آنها تنها باعث پیچیدهتر شدن مسائل میشود.
۶- بیتفاوتی نسبت به آینده
در شرایطی که اوضاع به خوبی پیش میرود، بسیاری از ما تمایل داریم که وضعیت کنونی را به آینده بسط دهیم. به این معنا که تصور میکنیم کارها همیشه به خوبی پیش خواهد رفت و هیچ گرفتاری پیش روی ما نخواهد بود. اینگونه نگاه به مسائل در جوانان بیشتر به چشم میخورد. امید به آینده و تجربه اندک باعث میشود که افراد در این مقطع سنی با خوشبینی زیاده از حد به آینده نگاه کنند. طبیعی است که با این رویکرد، استفاده از روشهای تضمین آینده از جمله بیمه یا پسانداز به فراموشی سپرده میشود. کاری که بدون شک به فاجعه ختم خواهد شد. از یک سو افت و خیز طبیعی بازارها امکان شکست و زیان را ایجاد میکند و از سوی دیگر با افزایش سن، توان درآمدزایی کاهش مییابد. از این رو پیش از بروز مشکل و در زمان مناسب باید برای آینده برنامهریزی کنید.
ماهنامه معیشت، شماره ۱۴، آبان ۹۴