اگر مثل من علاقمند به مباحث روانشناسی کودک هستید این مطلب را حتما تا انتها بخوانید تا ۴ گونه از انواع کودک را بشناسید. قبل از هر چیز باید بگویم عجیب است که من به عنوان یک مادر تمام وقت که شبانه‌روز در خدمت فرزندانم هستم، چندان اهل مطالعه‌ی کتاب‌های مخصوص والدین نیستم. نمی‌دانم، شاید به این دلیل که من به حدی درگیر نقش خود هستم که نمی‌توانم زمانی را برای مطالعه‌ درباره‌ی آن کنار بگذارم‌. اما پس از آن‌که یک کتاب در زمینه‌ی پدر و مادر بودن به عنوان هدیه دریافت کردم، آن‌قدری کنجکاو شدم که کتاب را مطالعه کنم.
همه‌ی ما در شگفتی هستیم که هر کدام از فرزندان‌مان چه‌قدر متفاوت و خاص هستند؛ چگونه هر کدام از آنها با ویژگی‌های طراحی شده‌ی منحصر به فردشان پا به زندگی ما می‌‌گذارند.
در کتاب "تربیت کودک، " نویسنده‌ی آن کارول تاتل این حقیقت را اذعان می‌دارد و آن را یک "نمایه‌ی انرژی" می‌نامد که کودک‌تان با آن متولد شده‌است. به عنوان مادر چهار کودک کاملا متفاوت، می‌توانم با این موضوع موافق باشم. اما سپس تاتل پا را فراتر می‌گذارد و با قاطعیت ادعا می‌کند که بچه‌ها به چهار دسته‌ی اصلی تقسیم می‌شوند.
نخستین واکنش طبیعی من این بود که فریاد زدم، "فقط چهار نوع… دیوانه شده‌ای؟ شما نمی‌توانید یک آدم را در جعبه‌ای کوچک شسته و رفته قرار بدهید! "و هنوز هم، پس از خواندن کتاب، من سرسختانه با این ایده که همه‌ی ما در یک دسته‌بندی قرار می‌گیریم، مخالف هستم. ذات انسان پیچیدگی‌های بسیار زیبایی دارد. اما چهار "نمایه‌ی انرژی" تاتل به اندازه‌ی کافی جذاب و قابل توجه هستند. در این نوشتار چهار نوع متفاوت کودک (و بزرگسال) را می‌بینید- ببینید که آیا این دسته‌بندی‌ها در خانواده‌ی شما هم نمود دارند یا خیر!
اگر چه کودکان می‌توانند تمام چهار نوع از ویژگی‌های شخصیتی را بروز بدهند، اما یکی از آنها معمولا شاخص‌تر از بقیه است.

۱. کودک سرزنده
کودکان سرزنده، پر جنب و جوش، پرنشاط، و اجتماعی هستند. آنها ایده‌های فراوانی دارند و بازیگوش و پرتحرک هستند. گاهی اوقات ممکن است انرژی‌شان مانند یک مشکل به نظر برسد، به خصوص زمانی که نمی‌خواهند آرام بنشینند یا زمانی که برای به اشتراک گذاشتن ایده‌های‌شان مزاحم شما می‌شوند. اما پدر و مادرهایی که تشخیص می‌دهند پویایی آنها نقص و اشکال نیست و یک استعداد طبیعی است، می‌توانند آنها را کمک کنند که بزرگسالانی خلاق و خوشحال باشند.
مانترای کودک سرزنده این است: من یک ایده‌ی جدید دارم و ما می‌توانیم آن را به انجام برسانیم.
چند نکته روانشناسی کودک که شما نیز ممکن است کودکی سرزنده داشته باشید
۱. آنها کنجکاو هستند و عاشق امتحان کردن و اکتشاف هستند.
۲. آنها عاشق سر و صدا راه انداختن، خندیدن و بازی کردن هستند.
۳. خلاق / دارای قدرت تخیل زیاد هستند.
۴. مشتاق خشنود کردن دیگران هستند- دوست دارند که دیگران خوشحال باشند و به طور خاصی نیاز دارند که شما شاد باشید.
۵. ممکن است دوستان زیادی داشته باشند یا دائم دوستان‌شان را عوض کنند.
بهترین راه برای ارتباط با یک کودک سرزنده:
۱. ایده‌های خوب آنها را مورد تمجید و ستایش قرار بدهید و آنها را تشویق کنید که ایده‌های‌شان را با دیگران به اشتراک بگذارند.
۲. یاد بگیرید با این موضوع که گاهی چیزی را شروع می‌کنند و سپس نظرشان را عوض می‌کنند، مشکلی نداشته باشید. آنها در حال بررسی این هستند که چه چیزی برای‌شان موفقیت‌آمیز است.
۳. با آنها بازی و تفریح کنید! خودتان را پایین بیاورید و هم‌سطح آنها شوید، با آنها توپ به این طرف و آن طرف پرتاب کنید، و یا به بازی خلاقانه‌ی آنها بپیوندید.
۴. سپاسگزار انرژی مثبتی باشید که آنها برای خانواده به ارمغان می‌آورند‌.
۵. به آنها آزادی بدهید که کاوش کنند و خلاقیت و ایده‌های‌شان را به عرصه‌ی آزمایش بگذارند.

۲. کودک حساس
شخصیت کودک حساس به طور طبیعی آرام و سازگار است. آنها اغلب لقب "صلح‌آور" خانواده را می‌گیرند چرا که درگیری را دوست ندارند. کودکان نوع ۲ در رابطه با احساساتی که خیلی زود خودشان را نشان می‌دهند کم‌طاقت و حساس هستند.
آنها به طور کلی ساکت هستند و اغلب از آنها درخواست می‌شود که بلندتر صحبت کنند یا عجله کنند. آنها کارها را مطابق با وقت خودشان انجام می‌دهند.
پدر و مادر ممکن است مایوس شوند، زمانی که از کودک‌شان که شخصیت نوع ۲ دارد، بخواهند اتاق‌اش را تمیز کند، زیرا بعد از ۱۵ دقیقه که برمی‌گردند، می‌بینند هنوز هیچ چیزی تکان نخورده‌است. شناخت شخصیت ذاتا "حساس" فرزندتان، شما را کمک می‌کند که چراییِ کارهایی که آنها انجام می‌دهند را درک کنید.
مانترای کودک نوع این است: من تماشا خواهم کرد، مشاهده خواهم کرد و سپس برنامه‌ریزی خواهم کرد.
چند نکته‌ی کلیدی روانشناسی کودک که ممکن است شما هم کودکی حساس داشته باشید
۱. آنها به طور ذاتی رفتاری آرام دارند.
۲. آنها دوست دارند برنامه‌ریزی کنند و برنامه‌ریزی کردن آنها گاهی اوقات ممکن است مدت زیادی طول بکشد.
۳. کودکان دارای شخصیت نوع ۲، نگران هستند. آنها مایلند بدانند که در هر موقعیتی چه چیزی در انتظارشان است، تا به این صورت بتوانند خودشان را برای آن آماده کنند.
۴. مشاجره در خانه تا حد زیادی آنها را ناراحت می‌کند.
بهترین راه برای ارتباط با یک کودک حساس
۱. به آنها احساس امنیت بدهید. بگذارید بدانند که شما در هر موقعیتی که پیش بیاید، در کنارشان هستید.
۲. تمام جزییات را در اختیار آنها بگذارید. اگر اگر قرار است وارد یک موقعیت ناآشنا بشوید، آنها را از قبل با آن‌چه قرار است اتفاق بیفتند، آماده کنید.
۳. یک مکان صلح‌آمیز برای آنها آماده کنید. بدیهی است، که خانه‌تان همیشه نمی‌تواند آرام و بدون مشکل باشد، اما یک اتاق داشته باشید که در زمان به هم ریختن امور و نبودن آرامش، کودک‌تان بتواند در آن‌جا باشد.
۴. آنها را مجبور نکنید که برون‌گرا و پر جنب و جوش باشند. آنها همه چیز را به شیوه‌ی خوشان امتحان می‌کنند.

۳. کودک سمج
آه پسر، اگر یک کودک سمج داشته باشید، قطعا خودتان مطلع هستید چرا که کودک نوع ۳ قابل‌توجه‌ترین کودک است. کودک سمج به طور طبیعی بیش‌تر فیزیکی، فعال، و… سرسخت است. او با این انگیزه به دنیا آمده که کارها را به طور کامل و معمولا به شیوه‌ی خاص خودش به انجام برساند. به کودک نوع ۳ معمولا گفته می‌شود: "آرام باش" و یا "این‌قدر پرتوقع نباش! "
مانترای کودک سمج این است: بزن بریم تا تهش و به نتیجه برسیم!
چند نکته‌ی کلیدی روانشناسی کودک که ممکن است شما هم کودک سمج داشته باشید
۱. آنها اراده‌ای قوی دارند.
۲. آنها چند هدف بزرگ را به طور همزمان دنبال می‌کنند.
۳. کودکان سمج به طور طبیعی فعال و ماجراجو هستند. آنها همواره برای رفتن، انجام دادن، و کشف کردن آماده هستند.
۴. آنها دوست دارند پست رهبری را در مدرسه، خانه، یا محل کار امتحان کنند.
۵. خودشان به خودشان انگیز می‌دهند به جای این‌که از دیگران انگیزه بگیرند.
۶. می‌توانند مصر، و نیرومند باشند و راجع به موضوعات مستقیما صحبت می‌کنند (همچنین دیده می‌شود که گاهی صریح و صادق هستند).
بهترین راه برای ارتباط با یک کودک سمج
۱. سعی کنید اجازه ندهید که شخصیت سرسخت‌تان با شخصیت سرسخت او تقابل داشته باشد.
۲. به جای تلاش برای سلطه بر آن‌ها، سعی کنید به یک کودک سمج کمی بیش‌تر آزادی بدهید تا برای خودش‌ کشفیاتی داشته باشد.
۳. آنها را برای رسیدن به اهداف‌شان تشویق کنید!
۴. اعتماد به نفس وشور و شوق‌شان را تحسین کنید.
۵. به جای پرسیدن این‌که، " فکر می‌کنی که این ایده‌ی خوبی است؟" بگویید: "من که حسابی هیجان‌زده هستم و برای کمک به تو آماده‌ام! اما آیا تا به حال فکر کرده‌ای که…… "

۴. کودک جدی
کودکی که جدی‌تر از سایر کودکان است معمولا منطقی، مستقل و متمرکز است. مردم اغلب در حیرت هستند که " آنها چه‌قدر نسبت به سن‌شان بالغ هستند." آنها در بسیاری از مسائل صاحب اختیار هستند و از کامل بودن لذت می‌برند.
مانترای کودک جدی این است: بیایید ببینیم این چیست، بیایید تجزیه و تحلیل‌اش کنیم؛ من یک راهی برای بهتر ساختن آن بلدم!
چند نکته‌ی کلیدی روانشناسی کودک که ممکن است شما هم کودک جدی داشته باشید
۱. آنها به اندازه‌ی باقی بچه‌ها شاد و بازیگوش هستند.
۲. آنها می‌توانند نسبتا سفت و سخت و غیر قابل انعطاف باشند زمانی که پای انجام کاری در میان باشد.
۳. کودک نوع ۴ یک کمال‌گرای ذاتی است.
۴. ایده‌های آنها برای راه‌های بهتر کردن چیزها اغلب مانند انتقاد مطرح می‌شوند.
۵. آنها دوست دارند وسایل را (ماشین اسباب بازی، مداد شمعی، و غیره) در یک ردیف خاص مرتب کنند.
بهترین روش برای ارتباط با یک کودک جدی
۱. قبل از برقرار ارتباط عاطفی، سعی کنید با آنها به طور ذهنی ارتباط برقرار کنید. به جای درک احساسات آن‌ها، آن‌چه می‌اندیشند را درک کنید.
۲. در بین انواع کودک کودکان جدی طالب احترام از سوی بزرگسالان هستند؛ اجازه دهید آنها بدانند که به افکار و نظرات‌شان احترام می‌گذارید.
۳. در هنگام برقراری ارتباط، منطقی صحبت کنید چرا که آنها درک خواهد کرد. بعضی از بچه‌ها به جمله‌ی "خیلی خوشحال خواهم شد اگر اتاقت را تمیز کنی.." واکنش نشان می‌دهند، اما یک بچه‌ی جدی به این جمله بهتر واکنش نشان می‌دهد: "لازم است اتاقت را تمیز کنی زیرا ممکن است پای‌ام به چیزی گیر کند و مچ پایم پیچ بخورد."
۴. بیش‌تر مواقع نظرات و راه‌حل‌های آنها را بپرسید.
خوب شما چه فکر می‌کنید؟ فقط چهار نوع کودک وجود دارد و آیا فرزندان شما با دسته‌بندی‌های گفته شده در این نوشتار و چهارچوب روانشناسی کودک تناسب دارند؟ من کاملا مطمئنم که خودم یک کودک سمج بودم و هنوز هم یک فرد بالغ سمج هستم. باید یک گپ درست و حسابی با پدر و مادرم در مورد این موضوع داشته باشم. در هر صورت، فکر کردن به آن جالب است، این‌طور نیست؟

منبع: بازده