بسیاری از افراد مبتلا به کمردرد یا سیاتیک این درد را بهعنوان گرفتگی عضلات کمر یا اسپاسم کمر توصیف میکنند. این گرفتگی ممکن است خفیف باشد و احساسی کنید که کسی با مشت به آرامی به یک طرف ستون فقرات شما فشار وارد میکند. همچنین ممکن است ناراحتی شدیدتری داشته باشد که مانع از نشستن، ایستادن یا راهرفتن راحت و طبیعی شما شود.
در این مطلب میخواهیم بدانیم چه چیزی باعث اسپاسم کمر میشود؟ گرفتگی کمر چه علائمی دارد؟ راه درمان دارویی و خانگی رفع اسپاسم کمر چیست؟ بهترین حرکت ورزشی برای رفع گرفتگی عضلات کمر چیست؟ گرفتگی عضلات پشت یا کمر ممکن است به حدی شدید شود که بر حفظ حالت طبیعی ایستادن تأثیر بگذارد. اگر اسپاسم کمر به حدی شدید شد که نتوانستید بهدرستی حرکت کنید، ممکن است نیاز باشد فوراً به دنبال مراقبتهای پزشکی باشید. پس اگر این مشکل را دارید بهتر است به متخصص ارتوپد مراجعه کنید. دکتر ارتوپد و فیزیوتراپیست میتوانند به شما در رفع این مشکل کمک کنند. در دکترتو همچنین میتوانید با پزشک به صورت آنلاین، متنی یا تلفنی مشورت کنید.
اسپاسم عضلانی کمر چیست؟
اسپاسم عضلانی یا گرفتگی عضلات پشت، گرفتگی ناگهانی و غیرارادی عضلات کمر را شامل میشود. معمولاً افراد احساس میکنند یک یا چند ماهیچه سفت شده است. گاهی این احساس آنچنان شدید میشود که مانع از حرکت عادی شما میشود. اسپاسم عضلات گاهی با نام گره عضلانی نیز شناخته میشود. برخی از افراد مبتلا به گرفتگی عضلات کمر به دلیل درد ناشی از گرفتگی در خم و راست شدن مشکل دارند.
علائم گرفتگی عضلات کمر چیست؟
احساسات و علائم رایجی که هنگام گرفتگی عضلات پشت احساس میشود ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- کمر درد در یک یا هر دو طرف.
- انقباض غیرارادی (اسپاسم یا گرفتگی) عضله.
- احساس سفتی در کمر و کاهش دامنه حرکتی، مشکل در تحرک.
- مشکل در خم کردن ستون فقرات
- ضعف عضلانی که ممکن است با ناتوانی در نحوه صحیح ایستادن همراه باشد.
گاهی اوقات این اسپاسمها ممکن است باعث احساس درد در باسن و ران شود. هنگامی که احساس درد واقعاً شدید شود، ممکن است با درد عصبی، بیحسی و سوزنسوزن شدن که به سمت یک یا هر دو پا منتشر میشود، همراه باشد.
گرفتگی عضلات کمر میتواند منجر به ایجاد درد شدیدی در کمر شود. علل گرفتگی عضلات کمر چیست؟
گرفتگی عضلات کمر میتواند در هر زمانی در هر فردی رخ دهد، بااینحال، برخی از علل شایع اسپاسم عضلانی به شرح زیر هستند:
۱. کشیدگی یا آسیب عضلانی
اسپاسم عضلانی پشت میتواند در نتیجه هر نوع فشار یا آسیب به بافتهای نرم کمر از جمله عضلات، رباطها و تاندونها رخ دهد. بهعنوانمثال، بلندکردن اجسام سنگین و همچنین ورزشهایی که شامل حرکات ناگهانی و تکراری هستند، از علل شایع اسپاسم عضلانی در پشت هستند. بااینحال، هر نوع فعالیتی که فشار بیش از حد بر عضلات کمر وارد کند، میتواند منجر به آسیب و در نتیجه اسپاسم عضلانی شود. قوز کمر که ناشی از بد نشستن است نیز از علل آسیب به کمر و ایجاد گرفتگی عضلات کمر است.
2. مشکلات اساسی در آناتومی ستون فقرات شما
اگر متوجه شدید که اسپاسم کمر شما بهتر نمیشود، یا اگر به طور مکرر در همان ناحیه پشت شما اتفاق میافتد، ممکن است یک مشکل زمینهای در ستون فقرات خود داشته باشید، مانند فتق دیسک، تنگی ستون فقرات، آرتریت یا سایر موارد.
گرفتگی عضلات کمر معمولا در اثر کشیدگی یا آسیب عضلانی، آسیب فیزیکی، ورزش، ضعف عضلات پشت، بد نشستن، و مشکلات آناتومی بدن ایجاد میشود.
3. ضعف عضلات پشت
عضلات قوی شکم و پشت به سلامت کمر و جلوگیری از اسپاسم عضلانی کمک میکنند. از طرف دیگر، عضلات ضعیف یا سفت میتوانند راحتتر آسیب ببینند و منجر به اسپاسم عضلانی کمر شوند.
4. گرفتگی عضلات بعد از ورزش
ورزشکاران تفریحی و رقابتی معمولاً گرفتگی عضلات مرتبط با ورزش را تجربه میکنند. این نوع گرفتگی عضلانی در طی یا مدت کوتاهی پس از ورزش در افراد سالمی که هیچ بیماری زمینهای ندارند، رخ میدهد.
سایر دلایل گرفتگی عضلات کمر شامل:
- بد نشستن،
- کمآبی بدن بهویژه در بدنسازان
- نداشتن ورزش و فعالیت بدنی کافی
- رگ به رگ شدن در ناحیه کمر
- آسیبهای عصبی مثل آسیب به عصب سیاتیک
- آسیب به دیسکهای مهرهای یا بهاصطلاح دیسک کمر
- استرس و اضطراب
- شکستگی استخوانهای کمر
- آرتروز کمر
- مشکلات ستون فقرات مثل اسکولیوز یا انحراف آن.
گرفتگی عضلات کمر میتواند علل مختلفی داشته باشد مانند مشکلات آناتومی بدن یا ورزش و کشیدگی عضلات. راه های درمان اسپاسم عضلانی کمر
به نقل از medicalnewstoday درمان گرفتگی عضلانی بستگی به علت گرفتگی دارد. درحالیکه ورزش و کشش ملایم ممکن است بسیاری از علل اسپاسم کمر را بهبود بخشد، اما ممکن است برای شرایط مزمن کافی نباشد. بسته به تشخیص، پزشک ممکن است روشهای درمانی زیر را توصیه کند:
- استفاده از داروهای ضد درد
- فیزیوتراپی
- جراحی برای ترمیم دیسکهای آسیبدیده
- جراحی رفع فشار ستون فقرات
- داروهای ضدافسردگی یا سایر داروها برای مدیریت استرس یا مقابله با تأثیر درد فیزیکی بر سلامت روان.
روشهای مختلفی برای درمان گرفتگی عضلات کمر وجود دارد مانند روشهای خانگی، برخی حرکات ورزشی، داروهای مسکن یا شل کننده عضلات و فیزیوتراپی.
اقدامات اولیه برای رفع گرفتگی عضلات کمر
برای اینکه گرفتگی ماهیچههای کمر را کمتر کنید کارهای زیر را انجام دهید:
- صاف به پشت دراز بکشید و پاهای خود را بالا ببرید.
- بهآرامی نفسهای عمیق و مداوم بکشید و سعی کنید عضلات پشت خود را شل کنید. نفسهای سطحی نکشید. ممکن است چند دقیقه یا حتی بیشتر طول بکشد تا درد شروع به کاهش کند.
- ۲۴ تا ۷۲ ساعت اول از یخ استفاده کنید. از یک پوشش روی یخ استفاده کنید مثلاً دور یخ یک حوله بپیچید و هر ۱-۲ ساعت به مدت ۲۰ دقیقه استفاده کنید.
- بعد از ۷۲ ساعت، کمپرس گرم حرارت را هر ۱-۲ ساعت یکبار و هر بار به مدت ۲۰ دقیقه روی محل گرفتگی اعمال کنید.
برای کم شدن گرفتگی به پشت دراز بکشید و پاها را بالا ببرید. درمان گرفتگی عضلات کمر در خانه
کارهایی وجود دارد که شما میتوانید در خانه برای اسپاسم عضلانی کمر انجام دهید؛ کارهایی مانند:
- ناحیه موردنظر را بهآرامی ماساژ دهید تا عضلاتی که دچار گرفتگی شدند شل شوند.
- از تکنیکهای آرامشبخش، مانند مدیتیشن و نفس عمیق کشیدن استفاده کنید.
- نوشیدن مقدار کمی آب ترشی، گرفتگی عضلات را در عرض ۳۰ تا ۳۵ ثانیه تسکین میدهد. تصور میشود که این کار با بازگرداندن تعادل الکترولیت کار میکند.
- استفاده از حمام آب گرم با نمک اپسوم درون وان. این نمک حاوی منیزیم است و ترکیب آن با آب گرم باعث میشود منیزیم به پوست شما نفوذ کند. انجام این کار به شل شدن عضلات، سمزدایی بدن و جلوگیری از کمبود منیزیم کمک میکند.
قرص برای گرفتگی عضلات؛ داروهای شل کننده عضلات کمر
داروهای تجویزی یا بدون نسخه زیادی در دسترس هستند که میتوانند اسپاسم عضلانی را تسکین دهند. انواع داروهای شلکننده عضلات اسکلتی با اثر بر اعصاب مرکزی برای گرفتگی عضلات کمر تجویز میشوند. این گروه از داروها در کنار استراحت و فیزیوتراپی برای کمک به گرفتگی عضلانی استفاده میشوند. تصور میشود که آها با ایجاد یک اثر آرامبخش یا با جلوگیری از ارسال پیغامهای درد توسط اعصاب به مغز کار میکنند.
با وجود اینکه میتوان از این دسته از داروها برای درمان اسپاسم عضلانی استفاده کرد، اما شواهدی مبتنی بر اینکه این داروها بهتر از داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) یا استامینوفن عمل میکنند وجود ندارد. علاوه بر این، عوارض جانبی بیشتری نسبت به داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی یا استامینوفن دارند. به دلیل داشتن عوارض جانبی مصرف این داروها حتما باید با نظر متخصص ارتوپد باشد.
متوکاربامول معروف ترین داروی شلکننده عضلات است. گاهی اوقات از متوکاربامول در درمان کزاز یا قفل فک هم استفاده میشود.
عوارض جانبی رایج این داروها عبارتاند از:
- خوابآلودگی
- سرگیجه
- سردرد
- عصبی شدن
- کاهش فشارخون در هنگام ایستادن.
در جدول زیر لیستی از این داروها را برای شما آوردهایم:
لیست داروهای شل کننده عضلات برای درمان گرفتگی عضلات کمربهترین پماد برای گرفتگی کمر چیست؟
کرمها و پمادهای مسکن بدون نسخه ممکن است به تسکین این گرفتگی کمک کنند. پمادهایی که حاوی لیدوکائین، کافور یا منتول هستند بهعنوان پماد برای گرفتگی عضلات کمر استفاده میشوند. ژل نرمکننده ساختهشده از زردچوبه و دانه کرفس هم به کاهش درد و التهاب اسپاسم عضلانی کمک میکند.
گاهی ممکن است بخواهید از داروهای بدون نسخه برای درمان گرفتگی عضلات کمر استفاده کنید. این کار را بدون مشاوره دارویی با دکتر داروساز در دکترتو انجام ندهید.
راهی برای پیشگیری از گرفتگی عضلات کمر وجود دارد؟
برای پیشگیری از گره عضلانی یا اسپاسم عضلات کمر میتوان از راهکارهای زیر بهرهمند شد:
- حفظ وزن مناسب و سالم: اگر اضافهوزن دارید، فشار بر ستون فقرات و مفاصل شما افزایش مییابد.
- قراردادن بدن در موقعیت و وضعیتهای مناسب: وضعیتهای نامناسب مانند قوز کردن در تمام روز میتواند احتمال اسپاسم کمر را افزایش دهد. اطمینان از حفظ وضعیت بدنی مناسب و استفاده از وسایل کمکی در صورت نیاز، ثبات و استحکام موردنیاز برای کمر را فراهم میکند و این خطر را به حداقل میرساند.
- قبل از ورزش بدن خود را گرم و سرد کنید: گرمکردن و سردکردن مناسب قبل و بعد از ورزش میتواند به جلوگیری از خستگی، کشیدگی یا آسیبدیدگی عضلات شما کمک کند.
- تأمین آب کافی: کمآبی بدن میتواند منجر به گرفتگی عضلات کمر شود.
بارداری و گرفتگی عضلات کمر
برای گرفتگی عضلات کمر زنان باردار چند علت متفاوت وجود دارد. دلیل اول شاید واضحترین و اصلیترین دلیل باشد؛ افزایش وزن. بارداری میتواند باعث افزایش وزن قابلتوجه زنان بهخصوص در ناحیه شکم شود. این امر مرکز ثقل بدن را تغییر میدهد و تمایل به تنظیم وضعیت بدن دارد.
درحالیکه اسپاسم کمر اغلب بیضرر هستند و خودبهخود رفع میشوند، اما میتوانند عاملی برای برخی از عوارض اضافی باشند.
متخصصین میگویند گاهی اوقات درد ناشی از انقباضات رحمی بهاشتباه به کمردرد و اسپاسم عضلانی کمر تعبیر میشود. البته باید توجه داشت که انقباضات رحمی ممکن است منجر به گرفتگی یا گره عضلانی در کمر شوند. تعیین اینکه آیا کمردرد شما به دلیل انقباضات رحمی است یا خیر، مهم است.
توصیه میشود که اگر انقباضات رحمی در عرض یک ساعت شش بار یا بیشتر اتفاق افتاد، با یا بدون علائم هشداردهنده اضافی، اقدامات پزشکی لازم است. در زایمان واقعی، انقباضات طولانیتر، قویتر و به هم نزدیکتر میشوند. گاهی اوقات، انقباضات فقط در قسمت پایین کمر احساس میشود، به این معنی که دردی که تجربه میکنید ممکن است گرفتگی عضلات کمر باشد و ارتباطی با رحم نداشته باشد.
سنگینی ناحیه شکم و جابجاشدن مرکز ثقل بدن از علل اصلی گرفتگی عضلات کمر در بارداری است. چه زمان برای گرفتگی عضلات کمر باید به دکتر مراجعه کرد؟
اکثر دورههای اسپاسم کمر خودبهخود از بین میروند، اما گاهی اوقات ممکن است شرایط شما نیاز داشته باشد که برای درمان مناسب به پزشک مراجعه کنید. علائمی که نشان میدهد باید فوراً برای اسپاسم کمر به پزشک متخصص مراجعه کنید شامل موارد زیر است:
- اسپاسمهایی که پس از ضربه شدید ایجاد میشوند.
- اسپاسم کمر که با گزگز (سوزنسوزن شدن)، بیحسی یا ضعف در یک یا هر دو پا همراه است.
- اسپاسم همراه با مشکل در ادرار یا مشکل در نگهداشتن مدفوع (این امر به مراقبتهای پزشکی فوری برای درمان نیاز دارد).
- اسپاسم کمر که مانع از نشستن یا ایستادن شما با حالت صاف و مناسب میشود.
- اسپاسمهایی که با تب همراه هستند.
- اسپاسمهایی که با یک یا دوهفته استراحت بهبود نمییابند.
به طور طبیعی، اگر علائمی دارید که باعث نگرانی شما میشود، بهترین کار این است که به متخصص ارتوپدی یا فیزیوتراپیست مراجعه کنید.
سؤالات متداول شما
در ادامه به برخی از سؤالاتی که در مورد گرفتگی عضلات کمر برای شما پیش میآید پاسخ دادهایم. اگر سؤالی دارید که پاسخ آن را در متن پیدا نکردید در انتهای مطلب بپرسید تا همکاران ما در مجموعه دکترتو در اولین فرصت پاسخ آن را بدهند.
گرفتگیهای عضلات کمری که خود به خود رفع میشوند از چند ساعت تا چند روز طول میکشند. اگر بیش از حد از عضلات پشت خود استفاده کنید، ممکن است برای چند روز دچار اسپاسم شوید. اگر فشار عضلانی وجود داشته باشد ممکن است این اسپاسم چند هفته طول بکشد.
اگر علاوه بر اسپاسم کمر، هر یک از علائم زیر را تجربه کردید، باید فوراً به پزشک خود مراجعه کنید:
۱. ازدستدادن کنترل مثانه یا روده.
۲. ضعف عضلانی در بازوها یا پاها.
۳. احساسهای عجیب، بیحسی یا ضعف در یک طرف بدن شما.
۴. ازدستدادن تعادل و هماهنگی.
۵. ازدستدادن حس در یک اندام.
اگر اسپاسم پشت شما در عرض ۱ تا ۲ هفته بهبود نیافت، یا بهمرورزمان در همان ناحیه پشت شما ظاهر شود و از بین برود، ممکن است یک مشکل آناتومیک زمینهای در ستون فقرات خود داشته باشید. برخی از مشکلاتی که میتوانند باعث اسپاسم کمر به صورت مداوم شوند عبارتاند از:
آرتروز مفصل
بیماری دیسک کمر
تنگی کانال نخاعی
فتق دیسک
شکستگی استخوان.
هنگامی که این موارد یا سایر مشکلات آناتومیکی زمینهای در ستون فقرات وجود داشته باشند، اسپاسم عضلانی به دلیل وجود التهاب یا بیثباتی مداوم، عود میکند. در این موارد به جای از بین بردن علائم به دنبال درمان علت زمینهای باشید. برای پیدا کردن علت اصلی این مشکل باید از دکتر ارتوپد در دکترتو نوبت بگیرید.
در هنگام گرفتگی عضلات یا اسپاسم آنها، ورزش و تمرینات شدید به گرفتگی بیشتر منجر میشود. حرکات کششی، پیادهروی، درجا دویدن و سایر ورزشهای ملایم که به کمر فشار نمیآورند میتوانند گزینههای مناسبی باشند.
سیاتیک یک اصطلاح پزشکی برای درد ناشی از فشرده شدن یا آسیبدیدن عصب سیاتیک (که از کمر و پایین پاها میگذرد) گفته میشود. بسته به محل برخورد عصب سیاتیک، درد را میتوان در هرجایی از پایین بدن، مانند بخش پایینی کمر، باسن، ران یا ساق پا احساس کرد.
در واقع سیاتیک وضعیتی است که با درد شدید ناشی از فشار روی عصب سیاتیک ایجاد میشود. اما اسپاسم عضلانی دلایل مختلفی دارد و با درد شدید عضلات و گرفتگی آنها مشخص میشود.
دیسک کمر معمولا زمانی ایجاد میشود که دیسک بین مهرههای ستون فقرات از جای خود بیرون میلغزد و باعث درد و ناراحتی شدید میشود. علت این مشکل میتواند بلندکردن اجسام سنگین یا صرفاً در اثر افزایش سن باشد.
هنگامی که دیسک لیز میخورد، به طور بالقوه میتواند باعث آسیب عصبی شود که باعث بیحسی، درد، سوزنسوزن شدن و بیحرکتی میشود. مانند بسیاری از قسمتهای بدن، کمر این توانایی را دارد که خود را ترمیم کند. وقتی صحبت از لغزش احتمالی دیسک به میان میآید، ضروری است که دراسرعوقت به متخصص ارتوپد و یا فیزیوتراپیست مراجعه کنید تا از آسیب جدی عصبی، درد دائمی و عوارض شدیدتر آن جلوگیری کنید.
به گفته healthline بدن درد و درد عمومی از جمله شایعترین علائم گزارششده کرونا است. کمر یکی از رایجترین مکانهایی است که افراد مبتلا به کووید -19 در آن احساس درد میکنند. کمردرد اغلب در مراحل اولیه بیماری ظاهر میشود، اما میتواند یک عارضه طولانیمدت هم باشد که هفتهها یا ماهها پس از عفونت باقی میماند.
یکی از مشکلات شایعی که ممکن است برای شما هم پیش آمده باشد گرفتگی عضلات کمر در خواب است. علت اصلی گرفتگی عضلات کمر در خواب، اسپاسمهای غیرارادی عضلات یا میوکلونوس است. نمونهای از میوکلونوس سکسکه است.
علائم میوکلونوس خواب زمانی که فرد به خواب میرود یا در حین خواب رخ میدهد. این پدیده باعث تکان یا اسپاسمهای غیرقابلپیشبینی و غیرارادی عضلانی میشود که ممکن است یک عضله یا چندین گروه عضلانی را تحتتأثیر قرار دهد. نوعی از میوکلونوس که با انقباض عضلات همراه هست ممکن است منجر به گرفتگی عضلات در نواحی مختلف بدن از جمله کمر بشود.
شاید این سؤال برای شما پیش بیاید که رابطه بدنسازی و گرفتگی عضلات کمر چیست؟ گرفتگی کمر در بدنسازی علل مختلفی دارد. کمآبی بدن احتمالاً شایعترین علت آن است، اما علل دیگر عبارتاند از:
۱. کمبود پتاسیم (به همین دلیل است که خوردن یک موز قبل از تمرین ایده خوبی است)
۲. انجام یک حرکت سنگین و سپس نگهداشتن آن عضله در آستانه فشار.
بهعنوانمثال، اگر حرکات عضله دوسر بازو را با وزنه سنگین انجام دهید. سپس در خانه بخواهید موی خود را با شامپو بشوئید، با توجه به اینکه این عضله با بالابردن دست منقبض شده و درگیر میشود، ممکن است دچار اسپاسم شود.
همچنین باید به شرایط محیطی مانند هوای بیش از حد مرطوب یا بسیار سرد توجه کنید. این تغییرات آبوهوایی میتواند گرمکردن و سردکردن مناسب را دشوارتر کند. همچنین مدیریت و تامین آب کافی را برای شما دشوارتر میکنند.
نتیجهگیری
گرفتگی عضلات کمر دلایل متنوعی دارد و معمولاً کوتاه هستند و خود به خود رفع میشوند. اسپاسم پشت میتواند به دلایلی مانند حرکت بد و کشیدگی و آسیب عضلات باشد. مسائل دیگری مانند مشکلات آناتومیک، ورزش یا بد خوابیدن هم میتوانند باعث گرفتگی عضلات کمر شوند. راههای مخالفی برای درمان این عارضه وجود دارد. ابتدا راههای خانگی را امتحان کنید. در صورت طولانی شدن یا همراهی با علائم دیگر بهتر است حتماً به پزشک یا مراکز درمانی مراجعه شود.
برای تشخیص علت اسپاسم عضلات کمر و درمان آن میتوانید به متخصص ارتوپد مراجعه کنید. دکتر ارتوپد و فیزیوتراپیست میتوانند به شما در رفع این مشکل کمک کنند. در دکترتو همچنین میتوانید با پزشک به صورت آنلاین، متنی یا تلفنی مشورت کنید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
https://www.spinalbackrack.com/what-is-a-back-muscle-spasm/
https://www.medicalnewstoday.com/articles/321916#causes
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22881-back-spasms
https://www.medicalnewstoday.com/articles/321916#treatment
https://www.prophysiomt.com/index.php?p=525111 action=view post_id=1815
https://www.healthline.com/health/muscle-spasm-treatment#oral-remedies
https://www.healthline.com/health/back-pain/lower-back-spasms#first-aid
https://www.medicalnewstoday.com/articles/321916#home-management-and-first-aid
https://www.healthline.com/health/muscle-relaxers
https://www.healthline.com/health/muscle-spasm-treatment#topical-pain-relief
https://www.healthline.com/health/pregnancy/back-spasms-management#What-causes-back-spasms
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22881-back-spasms
https://www.verywellhealth.com/causes-of-back-spasms-5095832
https://www.spine-health.com/blog/what-your-back-muscle-spasm-telling-you
https://www.advancedboneandjoint.com/is-it-sciatica-or-muscle-spasms
https://www.orthopedicandlaserspinesurgery.com/how-to-determine-if-back-pain-is-musce-or-disc-related
https://www.healthline.com/health/back-pain-covid
https://www.medicalnewstoday.com/articles/sleep-myoclonus
https://www.menshealth.com/health/a19757969/what-causes-muscle-spasms-during-workout/
