احتمالا شنیده‌اید که ویروس زیکا تهدیدی جدی برای جنین انسان و نوزادان تازه متولدشده محسوب می‌شود، اما جالب است بدانید که همین ویروس مزاحم می‌تواند در درمان تومور مغزی مؤثر واقع شود. مطالعات جدید نشان داده است که زیکا از توانایی نابودی سلول‌های گلیوبلاستوما که شایع‌ترین نوع تومور مغزی به‌شمار می‌رود، برخوردار است.

سالانه ۱۲ هزار آمریکایی به این تومور بدخیم دچار می‌شوند و معمولا در کمتر از دو سال به کام مرگ فرو می‌روند. زیکا به سلول‌های پیش‌ساز عصبی در مغز حمله می‌کند. شمار این سلول‌های بنیادی در مغز انسان‌های بالغ زیاد نیست و به‌همین علت، ویروس زیکا در بزرگسالان چندان مخرب عمل نمی‌کند. اما شمار سلول‌های پیش‌ساز عصبی در نوزادان به‌مراتب بیشتر است و از این‌رو، نوزادان در برابر زیکا آسیب‌پذیرترند. آلودگی جنین انسان به زیکا می‌تواند به میکروسفالی بینجامد که به عدم تکامل طبیعی سر و مغز منجر می‌شود.

اما به‌تازگی پژوهشگران دانشگاه واشنگتون در سنت لوئیس و دانشگاه کالیفرنیا در سن دیه‌گو دریافتند که ویروس زیکا قادر است به سلول‌های بنیادی تومورهای گلیوبلاستوما حمله کند. این سلول‌های سرطانی معمولا در اثر رادیوتراپی، شیمی‌درمانی یا جراحی از بین نمی‌روند و همچنان پس از درمان به رشد و تکثیر خود ادامه می‌دهند، به‌طوری که بیمار علی‌رغم تدابیر درمانی با تشکیل یا رشد مجدد تومور مواجه می‌شود. اینجاست که زیکا به‌کار می‌آید، چرا که این ویروس به‌علت توانایی حمله به سلول‌های بنیادی قادر است دقیقا به سلول‌های بنیادی سرطان‌زا در مغز حمله کند.

در مطالعات اخیر، پژوهشگران در پی آلوده‌سازی بافت تومور مغز انسان به ویروس زیکا در آزمایشگاه مشاهده کردند که این ویروس توانست سلول‌های بنیادی تومور را از بین ببرد. انجام این آزمایش روی بافت‌های مغزی سالم نشان داد که زیکا سلول‌های عادی مغز را آلوده نمی‌کند. همچنین آلوده‌سازی موش‌های آزمایشگاهی مبتلا به تومور مغزی نشان داد که تومور موش‌های آلوده‌شده به زیکا در مقایسه با موش‌هایی که دارونما دریافت کرده بودند، خیلی بزرگ نشد و این موش‌ها عمر طولانی‌تری پیدا کردند. گفته می‌شود که زیکا ‌همراه شیمی‌درمانی می‌تواند در بهبود مبتلایان به گلیوبلاستوما بسیار مؤثر واقع شود. شیمی‌درمانی بیشتر روی سلول‌های تومور موجود تأثیر می‌گذارد و در نابودی سلول‌های بنیادی کارایی بسزایی ندارد، اما زیکا از توانایی نابودی سلول‌های بنیادی برخوردار است.

jamejamdaily.‎ir