از جمله بیماریهای تنفسی شایع در بین مردم، بیماری آسم است که در این بین، کودکان را نیز قربانی خود کرده است. عنوانی که در این مقاله به توضیح آن می پردازیم منایب ترین روش درمان خانگی-گیاهی آسم کودکان می باشد.
آیا تا به حال به علل بروز بیماری تنگی نفس فکر کرده اید؟ وجود برخی بیماریها، عوامل محیطی و آلاینده ها، مشکلات روحی و زمینه های ژنتیکی در بروز بیماری آسم نقش دارند. قطعاً هیچ پدر و مادری دوست ندارد ببیند که فرزندش دچار تنگی نفس یا همان آسم شده است. اما واقعاً چه راهکارهایی برای درمان موقت و همچنین درمان قطعی این بیماری وجود دارد؟ پاسخ این سؤالات، بخشی از اطلاعات مهم این مطلب می باشد.

۱- آسم و حمله های شدید آن
از نکاتی که توجه زیاد والدین را می طلبد اهمیت دادن به سرما خوردگی کودکان است. کودکان در سالهای اولیه زندگی خود به طور مکرر به سرماخوردگی مبتلا می شوند و عدم درمان به موقع این بیماری رفته رفته مشکلات جدی تنفسی را در همان دوران کودکی و در آینده برای آنها ایجاد می کند. حمله آسمی یا asthma attack زمانی رخ میدهد که شدت بیماری آسم بیش از همیشه باشد که این حملات ناگهانی و با شدت های متفاوت رخ میدهد و در هنگام این حملات، عضلات دور مسیر جریان هوا سفت گردیده و سبب باریک شدن این مسیر می گردد. در بیشتر موارد بیماری آسم در حوالی پنج سالگی تشخیص داده می شود به همین دلیل بیشتر افراد تصور می کنند که آسم بیماری کودکان است. اما احتمال کمی نیز وجود دارد که افراد در سنین مختلف دچار این بیماری شوند. هنوز مشخص نیست که چرا بیشتر کودکان مبتلا به آسم معمولاً در حوالی سنین بلوغ خوب می شوند و اگر بیماری در این سنین خوب نشود احتمالاً برای همیشه باقی خواهد ماند. اما شرایط بیماری را می توان به خوبی اداره کرد.

۲- علایم و نشانه های آسم
- افزایش تعداد تنفس در فرد
- سفتی یا درد قفسه سینه
- مشکل در خواب که به دلیل تنگی نفس، سرفه یا خس خس سینه ایجاد می شود.
- صدای خس خس یا سوت در زمان بازدم.
- حملات سرفه یا خس خس سینه که با ویروس های تنفسی مانند سرماخوردگی یا آنفلوانزا شدیدتر می شود.

۳- دلایل ابتلا به بیماری آسم
- ابتلا به عفونت های ویروسی و عدم درمان به موقع آنها
- داشتن نسبت خونی (مانند والدین یا برادر و خواهر) با فرد مبتلا به آسم
- ابتلا به سایر آلرژی ها مانند درماتیت آتوپیک یا رینیت (زکام در اثر حساسیت)
- داشتن اضافه وزن
- استعمال دخانیات و مواجهه با دود سیگار
- داشتن مادری که در دوران بارداری استعمال سیگار داشته است
- مواجهه با بخارها و سایر آلاینده ها
- مواجهه با محرک های شغلی مانند مواد شیمیایی که در کشاورزی، آرایشگری و کارخانجات مورد استفاده قرار می گیرد.
- مواجهه با آلرژن ها، مواجهه با برخی میکروب ها یا انگل ها و ابتلاء به انواع عفونت های ویروسی و باکتریایی

۴- انواع حالت های بیماری آسم
در جدول زیر نمونه های مختلف بیماری آسم همراه با علائم و نشانه های آن آورده شده است. با مطالعه جدول زیر شناخت بیشتری نسبت به این بیماری ها خواهید داشت.
شماره، انواع آسم، علائم و نشانه ها
۱- نوع متناوب خفیف: علایم خفیف به میزان ۲ بار در هفته و ۲ شب در ماه رخ می دهد
۲- نوع همیشگی خفیف: علایم بیش از ۲ بار در هفته بروز می دهد اما بیش از یک بار در روز بروز نمیدهد
۳- نوع همیشگی متوسط: علایم یک بار در روز یا بیشتر از یک شب در هفته بروز می دهد
۴- نوع همیشگی وخیم: علایم در اغلب روزها در تمام طول روز و در شب بطور مکرر وجود دارد

۵- راههای کنترل و درمان بیماری آسم
اجتناب از استنشاق گرده و دود زیاد، بخارات مسموم و مشتقات شیمیایی مثل آمونیک، آرسنیک و استون و …
استفاده از ماسک کاغذی و تعوض آن هر ۲ ساعت یکبار ضروریست.
در صورت داشتن آسم شدید، مصرف روزی ۲ تا ۳ استکان جوشانده برگ بارهنگ توصیه می شود.
در صورت داشتن آسم خفیف، مصرف روزانه ۲ استکان آب شلقم و همچنین ۲ استکان آب زردک سفارش شده است.
در صورت داشتن آسم متوسط، علاوه بر آب شلقم و آب زردک، مصرف خُردانه نیز توصیه می شود.

۶- معرفی دارو برای درمان آسم
تعیین نوع داروهای مناسب برای شما به برخی عوامل مانند سن، علایم بیماری، محرک های ایجاد علایم و اثر داروها برای کاهش علایم بستگی دارد. هم در طب رایج و هم در طب سنتی ایران درمان‌هائی برای آسم بکاربرده شده که به دو دسته تقسیم می‌شوند: برای کنترل فوری و برای کنترل بلندمدت بیماری
داروهائی که برای کنترل فوری آسم در طب رایج به‌کار رفته آنهائی بوده که انقباض مجاری هوائی را برطرف میکند و یا آنها را متسع میکنند که از معروف‌ترین آنها می‌توان به سالبوتامول، آترورنت و تئوفیلین اشاره نمود. همچنین داروهای کنترل طولانی مدت آسم عبارتند از:
- داروهای استنشاثی ترکیبی
- کوتیکواستروئیدهای استنشاقی(جزء کم خطر ترین داروهاست)
- مهارکننده های لکوترین ها (خوراکی)
- آگونیست های گیرنده های بتای طولانی اثر (این داروها را باید با داروهای کورتیکواستروئید استنشاقی استفاده کرد و در زمان حمله آسم شدید نباید از آنها استفاده کرد)
- تئوفیلین (بصورت قرص خوراکی است که باعث شل شدن عضلات اطراف مجاری تنفسی وباز نگه داشتن مسیرهای تنفسی می شود)
- داروهای استشاقی سریع اثر. این داروها در زمان نیاز به کاهش سریع و کوتاه مدت علایم بیماران در حملات آسم یا با توصیه پزشک قبل از انجام ورزش مورد استفاده قرار می گیرند.
-و اما داروی جدید!
به نقل از خبرگزاری صدا و سیما در مردادماه سال ۱۳۹۵: مصرف دو عدد قرص Fevipiprant (پیپرانت) در طول روز می تواند برای بیماران مبتلا به آسم جایگزین مناسبی برای اسپری باشد. بر اساس یک پژوهش که نتایج آن در ماه اوت (۱۶ مرداد ۹۵) در نشریه The Lancet Respiratory Medicine journal منتشر شد، این داروهای شگفت آور، توانسته به مبتلایان به آسم کمک فراوانی کند. آزمایشات اولیه انجام شده، احتمال می دهد با کمک این قرص بیماران بتوانند با این بیماری مبارزه کنند. این دارو قادر است سلول های ایمنی از نوع ائوزینوفیل را از حرکت به سوی دیواره های نایژک ها باز دارد تا از تنگ شدن این راه های هوایی مانع شود.

درمان جدید آسم بدون استفاده از دارو
همچنین در گزارشی از رسانه کلیک می خوانیم که دانشمندان دانشگاه وین درمانی برای این بیماری یافته اند که می تواند برای درمان قطعی این بیماری و جلوگیری از شدت آن کمک کند. در این درمان از سعی می شود از روشی مانند دیالیز برای استخراج آنتی بادی های موجود در خون استفاده شود. از این رو با توجه به روند ابتلا به این بیماری دانشمندان دانشگاه وین دستگاهی ساخته اند که از مهره هایی تشکیل شده است که از سفاروز ساخته شده است. سفاروز نوعی پلیمر است که از جلبک دریایی گرفته شده است. این دستگاه حامل پروتئین IgE است. وقتی خون بیمار به مخزن استوانه ای شکل این دستگاه وارد می شود، تمامی آنتی بادی های IgE توسط پروتئین موجود در دستگاه جذب می شود و خون تصفیه می شود. خون تصفیه شده دوباره وارد بدن بیمار می شود. همان طور که گفته شد این روش در واقع شبیه به روش دیالیز و یا همان تصفیه خون در بیماران کلیوی است.
طب رایج برای کنترل بلند مدت اسم استفاده کردن از داروهای ضد التهاب بوده که سر دسته آنها کورتیکو استروئیدها و کرومولین سدیم میباشد و برای افراد استفاده میشود و در طب سنتی ایران برای کنترل فوری آسم از روش‌هائی برای منحرف کردن بلغم به‌جائی غیر از مجاری هوائی و ریه‌ها و برای کنترل بلندمدت آن از دفع بلغم به‌طور کلی از بدن استفاده میگردد.
داروهای گیاهی برای درمان آسم که در طب گیاهی کاربرد دارد: Viola Odorata بنفشه، Sinica Ephedra ریش‌بز، Vera Aloe آلوئه ورا، Ferula sp باریجه و آنغوزه و همچنین عرقیاتی که درمان کننده آسم بود عبارتند از: عرق بابونه رومی، آویشن، باد رنجبویه و بولاغ اوتی می باشند.
۱- عسل
استفاده از عسل، به ویژه عسل گندم سیاه که از نوع پررنگ و سرشار از آنتی اکسیدان بوده که برای درمان سرفه توصیه میشود. افزودن عسل و روغن زیتون به شیر گرم خواهد توانست به دفع حملات آسم کمک نماید و مصرف انجیر خشک در درمان این بیماری بسیار موثر وضروری است.
۲- جعفری
میتوانید جعفری را خرد کنید و در شیر گرم بریزید و صبح ناشتا میل نمایید و همچنین خوردن خیسانده‌ زیره در سرکه مفید است.
۳- شلغم
درون یک شلغم را گود کرده در آن شکر ریخته و بگذارید مدتی خوب جا بماند تا آب بیندازد و این آب را در ظرفی نگهداری کنید که در مواقع حمله شدید آسم از آن میل نمایید و جوشانده برگ بارهنگ برای آسم مناسب می باشد.
۴- ماهی چرب
منبع اسید چرب امگا۳، ماهی تن، سالمون و ساردین میباشد که برای درمان آسم سودمند بوده که این ماهی ها را می توان دو بار در هفته مصرف نمود.
۵- موز
مصرف موز، نفس کشیدن را برای فرد آسان تر کرده که نتایج بررسی ها نشان داده که کودکان مبتلا به آسم که هفته ای یک بار موز مصرف کرده و کمتر دچار خس خس سینه خواهند شد. همچنین برای پیش گیری از حمله آسم، موز رسیده را در ماهیتابه حرارت قرار داده و سپس از روی حرارت برداشته و مقدار کمی هم فلفل سیاه بر روی آن بپاشید و آنرا میل نمایید تا مسیر لوله های تنفسی باز گردد که این کار سبب می شود فرد بدون سختی نفس بکشد.
۶- ورزش کردن
یکی از بهترین روش های طبیعی برای درمان آسم انجام روزانه ورزش تنفسی (هوازی مثل اروبیک) است. ورزش سبب می شود میزان دی اکسید کربن موجود در خون افزایش پیدا که و در نتیجه عضلات نرم و مجرای تنفسی شل شود که این امر باعث گشاد شدن مسیر تنفسی میگردد.
۷- مصرف سیر
در بیشتر موارد درمان طب سنتی از سیر برای درمان آسم استفاده می شود. مصرف محلولی از جوشانده چند حبه سیر با نصف پیمانه شیر برای درمان آسم مفید بوده که این مخلوط را ولرم و هر شب میل نمایید.
۸- کافئین
برای تسکین موقت خس خس سینه از نوشیدنی های حاوی کافئین مثل قهوه استفاده کرده و کسانی که روزانه قهوه داغ می نوشند حمله آسم راحت تر در چنین افرادی کنترل می شود. کافئین ماده تحریک کننده است که سبب گشاد شدن راه های هوایی میگردد
۹- آب میوه های سالم
نوشیدن آب میوه برای پیشگیری از حمله آسم مفید بوده زیرا به عنوان مثال، آب لیمو با آسم مقابله کرده زیرا سیستم ایمنی بدن را تقویت خواهد کرد. آب پرتقال و انار سرشار از ویتامین C نیز میباشند. این ویتامین حاوی آنتی اکسیدان بوده که از سلول های دیواره لوله های برونشیتی محافظت خواهد کرد. آب میوه غنی از فلاوانوئید، مثل سیب، انگور و گلابی نیز مفید میباشد. همچنین افراد میتوانند برای مقابله با ناراحتی تنفسی و درد آسم، آب زغال اخته مصرف نمایند.
۱۰- فلفل قرمز
کاپساسین ماده اصلی فلفل بوده که به طور مستقیم بر روی مخاط راه های هوایی و سینوزیت تاثیر خواهد گذاشت.
۱۱- مصرف نخود بو داده
نخود غنی از پروتئین بوده و در صورت مصرف آن با یک لیوان شیر، سبب باز شدن راه های تنفسی میگردد.
۱۲- شنبلیله
نوشیدن نصف لیوان جوشانده شنبلیله به همراه با آب زنجبیل یک روش درمانی طبیعی بسیارعالی برای این بیماری بوده و همچنین یکی دیگر از راه‌های موثر برای درمان این بیماری استفاده از چای زنجبیل به همراه آبلیمو میباشد. گفته شده که جوشانده برگ توت فرنگی با شیرین بیان برای درمان آسم مناسب است.

کودکانی که آسم دارند چه خوراکی هایی را نباید بخورند؟
افرادی که دچار این بیماری میشوند باید بدانند از مصرف غذاهایی چون: بادمجان، برنج، پنیر، خربزه، سرکه، سیب ترش، سیب زمینی، طالبی، کاکائو، کیوی، گردو، ماهی، میگو، نمک، آبگوشت، خورشت فسنجان، سالادالویه، شربت آبلیمو، شویدپلو، کله‌جوش، خیارشور و سس مایونز پرهیز کرده.

منبع: بهترین کودک