به گزارش رکنا، بسیاری از افراد تجربه کرده اند که پس از مسواک زدن، وقتی آب می نوشند یا نفس می کشند، در دهان خود حس خنک و تازه ای را احساس می کنند. این احساس به ترکیبی طبیعی به نام منتول برمی گردد که اغلب در خمیردندان ها و آدامس های حاوی نعناع یافت می شود.

منتول چگونه باعث ایجاد حس خنکی می شود؟

منتول از گیاه نعناع استخراج می شود و مهم ترین نقش آن تحریک گیرنده های حساس به سرما، موسوم به TRPM8، در پایانه های عصبی داخل دهان است. این گیرنده ها معمولاً وظیفه دریافت حس سرما را بر عهده دارند. منتول با فریب دادن مغز، حس سرما را ایجاد می کند؛ فرآیندی مشابه آنچه فلفل برای ایجاد حس گرما انجام می دهد.

با اتصال منتول به این گیرنده ها، شکل آن ها تغییر یافته و ورود کلسیم به پایانه های عصبی ممکن می شود که در نهایت سیگنال حس سرما به مغز ارسال می شود. وقتی آب یا هوای خنک با منتول ترکیب شود، این ماده در دهان پخش شده و گیرنده های بیشتری فعال می شوند. از این رو، حتی مایعات کمی سرد نیز خیلی خنک تر احساس می شوند.

موارد استفاده منتول در محصولات مختلف

خواص منحصر به فرد منتول، یعنی توانایی ایجاد حس سرما، تنها محدود به تازه کردن نفس نیست. شرکت ها از این ویژگی برای بهبود تجربه مصرف کننده در محصولات خود استفاده می کنند. برخی از کاربردهای منتول عبارت اند از:

خمیردندان و آدامس: ایجاد حس تازگی و پاکیزگی دهان که مغز به عنوان نشان دهنده تمیزی دهان تعبیر می کند.
قرص های سرفه: القای حس باز شدن راه های تنفسی. هرچند منتول گرفتگی را مستقیم رفع نمی کند، اما حس خنکی باعث جریان بهتر هوا می شود.
کرم ها و ژل های موضعی: ایجاد حس خنکی روی پوست و کاهش درد با تحریک گیرنده های حسی، که به کاهش حساسیت و درد کمک می کند.

منتول همین ویژگی را با فعال کردن گیرنده های سرما روی پوست، برای کاهش درد و خنکی استفاده می کند. ابتدا گیرنده های درد تحریک شده و سپس حساسیت آن ها کمتر می شود، که موجب تسکین موقت درد می گردد.

منتول و عملکرد ورزشی

اثر خنک کننده منتول می تواند در ورزش نیز مفید باشد. پژوهشی در سال ۲۰۱۵ نشان داد که استفاده از محلول منتول برای شستشوی دهان به دوندگان کمک کرد تا در دمای ۳۳ درجه سانتی گراد، گرما را کمتر احساس کنند و سریع تر حرکت کنند. این روش حتی اثربخش تر از نوشیدنی های بسیار سرد عمل کرده است.

با این حال، استفاده از منتول در ورزش همچنان مورد بحث است. ممکن است در شرایط گرم باعث ایجاد حس خنکی شود و ورزشکار را به فعالیت بیشتر تحریک کند، که در برخی موارد خطر گرمازدگی را افزایش می دهد. با این وجود، انجمن بین المللی ورزش تأیید کرده است که وقتی منتول طبق دستورالعمل ها استفاده شود، ایمن خواهد بود.

جمع بندی

حس خنکی بعد از مسواک زدن یا استفاده از محصولات دارای منتول، در واقع یک فریب احساسی است که به کمک گیرنده های TRPM8 ایجاد می شود. این ترکیب طبیعی علاوه بر ایجاد طراوت، در مواردی نظیر کاهش درد، تقویت عملکرد ورزشی یا بهبود تجربه مصرف کننده نیز کاربرد دارد.