خیلی از ما لرزش دست یا هر نوع اختلال حرکتی در میانسالی را ناشی از بالا رفتن سن تلقی می‌کنیم. در حالی‌که علت بیشتر این اختلالات ابتلا به بیماری پارکینسون است که شخص بیمار از آن آگاه نیست. به بیان دیگر، اختلالات حرکتی افراد میانسال لزوما به معنای از کار افتادگی و کهولت سن نیست، بلکه گاهی ممکن است ناشی از ابتلا به بیماری پارکینسون باشد. ناگفته نماند پارکینسون بعد از آلزایمر دومین بیماری دگرگونی سیستم عصبی محسوب می‌شود که شیوع آن نیز در حال افزایش است.

پارکینسون یک بیماری دستگاه عصبی مرکزی است که معمولا بعد از ۶۰ سالگی بروز می‌کند، ولی گاهی در سنین پایین‌تر هم دیده می‌شود که حدود ۱۰ درصد موارد را تشکیل می‌دهد. در این بیماری دوپامین در مغز کاهش می‌یابد و باعث بروز علائمی همچون سفتی عضلانی، لرزش و کندی می‌شود.

اولین لرزش‌ها را جدی بگیرید

در مراحل اولیه بیماری، علائم خفیف است و معمولا لرزش یک طرفه دست بروز می‌کند که باعث ناتوانی بیمار نمی‌شود، به‌تدریج با پیشرفت بیماری لرزش باعث اختلال در عملکرد روزانه فرد می‌شود؛ به طور مثال هنگام غذا خوردن یا بستن دکمه‌های لباس برای بیمار محدودیت ایجاد می‌کند. همچنین کندی حرکات منجر به آن می‌شود که بیمار زمان بیشتری صرف فعالیت‌های روزمره مانند برخاستن از حالت نشسته، استحمام و راه رفتن کند.

سفتی عضلانی ممکن است در مراحل اولیه با بیماری‌های اسکلتی اشتباه شود و بیمار درد شانه یا کاهش حرکت در مفصل شانه را تجربه کند. همچنین این بیماری باعث آهسته شدن صدا و همچنین کندی در صحبت کردن می‌شود.

آلزایمر و پارکینسون با هم می‌آیند

بررسی‌ها نشان داده است که پارکینسون به اختلال حافظه نیز منجر می‌شود؛ یعنی علاوه بر این‌که سیستم حرکتی را درگیر می‌کند، سیستم حافظه را نیز درگیر می‌کند. این بیماری در هر دو جنس مرد و زن یکسان است، اما در مردان کمی بیشتر است. گرچه این پارکینسون بیشتر در دهه ۵۰ و ۶۰ سالگی بروز می‌کند، اما ممکن است از نوع زودرس باشد و در سنین کمتر از ۵۰ سالگی، حتی ۴۰ سالگی نیز اتفاق بیفتد که بیشتر جنبه ارثی خواهد داشت. با این حال مشخص شده که محیط و وجود سموم کشاورزی و البته آلاینده نیز نقش اساسی در ابتلا به پارکینسون دارد.

پیشگیری با ورزش و تغذیه سالم

۹۰ درصد ابتلا به این بیماری بدون علت است و با مرگ سلول‌های عصبی آغاز شده و پیشرفت می‌کند. ۱۰ تا ۲۰ درصد علت این بیماری نیز خانوادگی و ژنتیکی است که حتی ممکن است در سن پایین نیز فرد را درگیر کند. بهترین راه‌های پیشگیری از بیماری پارکینسون تغذیه و ورزش است. داشتن فعالیت فیزیکی مداوم در طول زندگی از جمله راهکارهای مفید در پیشگیری از این بیماری است. به بیان دیگر، انجام حرکات ورزشی ساده به صورت مرتب و همچنین مصرف برخی از مواد غذایی به خصوص میوه و سبزیجات تازه احتمال ابتلا به این بیماری را کاهش می‌دهد. حتی تنها راه‌هایی که از نظر علمی ثابت شده و کمک بسیاری به بهبود بیماران می‌کند، تعدیل رژیم غذایی، مصرف کمتر مواد پروتئینی و چرب و پر کالری و مصرف سبزیجات و میوه‌جات است. کاهش مصرف گوشت قرمز، افزایش مصرف سبزیجات به‌خصوص میوه‌های قرمز مثل توت فرنگی، تمشک، شاه‌توت

قره قات، زغال اخته، چای سبز و ماست در بهبود علائم پارکینسون بسیار کمک‌کننده است .

فقط درمان کنترلی با دارو

متاسفانه در حال حاضر بیماری پارکینسون درمان قطعی ندارد، ولی خوشبختانه یکی از بیماری‌هایی است که امکان کنترل علائم بیماری در آن وجود دارد. با توجه به این‌که در این بیماری سطح دوپامین در مغز کاهش می‌یابد، درمان این بیماری داروهایی است که سطح این ماده را در مغز بالا می‌برند. انتخاب دارو بر اساس شرایط کلینیکی بیمار و به عهده پزشک متخصص مغز و اعصاب است که این داروها به صورت خوراکی و تزریقی در دسترس هستند.

یکی دیگر از درمان‌ها جراحی است که در این روش با کارگذاری یک الکترود در مغز باعث کنترل علائم بیمار می‌شوند. ولی باید به این نکته توجه کرد که جراحی برای هر بیماری مناسب نیست و تشخیص آن به عهده پزشک متخصص در این رشته است‌. البته جراحی باعث بهبود کامل بیماری نمی‌شود و فقط به بهبود علائم بیمار و کاهش دوز دارو کمک می‌کند. روش‌های دیگر همچون سلول‌های بنیادی در حال حاضر در دست تحقیق است و هنوز اثر مطلوب آن اثبات نشده است. استفاده از روش‌های بازتوانی مانند فیزیوتراپی، گفتاردرمانی و کاردرمانی نیز می‌تواند باعث بهبود کیفیت زندگی بیماران شود. روش‌هایی مثل زنبوردرمانی، طب سوزنی و ماساژدرمانی نیز از نظر علمی هنوز مورد تایید نیستند.

jamejamdaily.‎ir