چرخه‌های قاعدگی نامنظم گاهی طبیعی است، اما زمانی که به علت عدم تعادل در هورمون‌های زنانه این اتفاق رخ بدهد، ممکن است موجب سایر اختلالات نیز بشود. درمان عقب افتادگی پریود با آمپول پروژسترون است معمول‌ترین روش درمانی است، اما درمان‌های دیگری نیز وجود دارد.
بسیاری از زنان چرخه‌های قاعدگی نامنظم را در برخی مواقع در سال‌های باروری خود تجربه می‌کنند. بی نظمی در قاعدگی می‌تواند از زمان بلوغ و یا زمانی که سال‌های باروری زن به پایان می‌رسد و به یائسگی نزدیک می‌شود، آغاز شود. سایر موارد، سیکل‌های قاعدگی غیرطبیعی به علت شرایط پزشکی که موجب عدم تعادل در هورمون‌های جنسی می‌شوند، مانند سندرم تخمدان پلی کیستیک یا بی اشتهایی رخ می‌دهد. در این مقاله ما قصد داریم در رابطه با درمان عقب افتادگی قاعدگی با آمپول صحبت کنیم.

چرخه قاعدگی نامنظم
در طول یک دوره قاعدگی طبیعی، غده هیپوفیز، هورمون تحریک کننده فولیکول، یا FSH، و هورمون لوتئینیزه یا LH را ترشح می‌کند. آزاد شدن این هورمون‌ها سبب می‌شود اندام‌های تولید مثل استروژن و پروژسترون تولید کنند. این هورمون‌ها در یک چرخه حساس قرار دارند که به طور معمول ۲۸ روزه است. با این حال، مشکلات مربوط به هورمون‌های غده هیپپوفیز می‌تواند منجر به با افزایش یا کاهش استروژن یا پروژسترون منجر به اختلال در پروژسترون شود. این اتفاق موجب خونریزی شدید، انقباض، چرخه‌های قاعدگی کوتاه مدت و یا لکه بینی بین دوره‌ها شود.

درمان عقب افتادن پریود با پروژسترون
پروژسترون هورمونی است که توسط تخمدان‌ها در دوران تخمک گذاری، یعنی تقریبا در هفته دوم چرخه قاعدگی یک زن، ترشح می‌شود. پروژسترون و استروژن مسئول تنظیم چرخه قاعادگی و تخمک گذاری هستند. پروژسترون و یا نوع مصنوعی آن پروژستین، معمولا به عنوان قرص‌های جلوگیری از بارداری و یا همراه با درمان جایگزینین استروژن برای درمان عقب افتادگی پریود و یا خونریزی شدید برای زنان تجویز می‌شود.
از سال ۲۰۱۰، چهار نوع مختلف پروژسترون وجود دارد که می‌تواند تجویز شود: قرص، کرم، تزریق یا شیاف. قرص پروژسترون، با توجه به منابع بهداشت زنان، به مدت یک تا چهار ساعت به جریان خون جذب می‌شود. شما باید این قرص را همراه با غذا بخورید تا به جذب آن کمک شود. آمپول پروژسترون برپایه روغن است و به صورت عصلانی تزریق می‌شود. مدت زمان تاثیر تزریق آمپول پروژسترون حداکثر ۱۲ ساعت است. اما معمولا بعد از گذشت دو هفته تا ده روز پریود اتفاق می‌افتد، که اگر غیر از این بود لازم است به پزشک مراجعه کنید. شکل شیاف آن، در عرض چهار ساعت اثر می‌کند و کرم پوستی پروژسترون یکبار در روز، توسط پوست جذب می‌شود.
توجه کنید که اگر خونریزی بعد از رابطه جنسی، لکه بینی، خونریزی شدید، دوره‌هایی کوتاه‌تر از ۲۱ روز و یا خونریزی بیش از هفت روز مشاهده کردید، لازم است آزمایش خون بدهید تا سطح هورمون هایتان بررسی شود. به گفته دکتر رحیم هالووب از بیمارستان Nuffield، پروژسترون کم همچنین می‌تواند باعث علائمی مانند افسردگی و بی نظمی در کارکرد تیروئید شود.
عوارض جانبی تزریق پروژسترون
هیچگونه اثر جانبی منفی جدی از پروژسترون تراپی گزارش نشده است. این آمپول موجب لخته شدن خون، سردرد‌های میگرینی یا افزایش خطر ابتلا به سرطان پستان نمی‌شود. با این حال، برای درمان عقب افتادگی پریود، متوقف کردن این درمان، می‌تواند میگرن را تحریک کند. سایر عوارض جانبی عبارتند از:
-درد ناشی از تزریق
-سردرد
-حساسیت پستان
-تغییر در وزن بدن
-تحریکات پوست
-تهوع
-رشد بیشتر مو‌های بدن
-ریزش مو
-خستگی
-سرگیجه

موارد احتیاط
در صورتی که هر یک از موارد زیر را دارید، از تزریق آمپول پروژسترون اجتناب کنید:
-حساسیت به دارو‌های مشابه با پروژسترون
-در صورت ابتلا به بیماری‌های مربوط به کبد
-در صورتی که به سرطان سینه و دستگاه تناسلی مستعد هستید.
-اگر سابقه سقط داشته اید و هنوز محتویات رحم را کاملا دفع نکرده اید
-اگر لخته خون در پا، شش، چشم و سایر نقاط بدن دارید

درمان عقب افتادن پریود
۱. قرص مدروکسی پروژسترون (Medroxyprogesterone)
قرص مدروکسی پروژسترون دارویی شبیه به پروژسترون است. این قرص حاوی هورمون‌های زنانه است و به باز شدن قاعدگی و منظم کردن دوره‌های آن کمک می‌کند. البته این دارو برای موارد دیگری مانند سرطان پستان و جلوگیری از بارداری نیز تجویز می‌شد. با ده روز مصرف این قرص، درمان صورت می‌گیرد و احتمالا ظرف ۲ تا ۱۰ روز بعدی پریود آغاز خواهد شد.
عوارض جانبی
-حالت تهوع
-کاهش وزن
-ورم
-درد و حساسیت سینه
-افزایش رشد مو‌های بدن
-ریزش موی سر
-لکه بینی یا بی نظمی در قاعدگی
-اختلال در خواب
-ایجاد لخته خون در پا
-اختلال در دستگاه گوارش
-تغییر در میل جنسی
-واکنش پوستی
-بالا رفتن قند خون
۲. قرص دوفاستون (Duphaston)
این قرص حاوی هورمون‌های زنانه است که یکی از کاربردهایش بازکردن قاعدگی است. مصرف دارو از روز ۱۶ دوره قاعدگی شروع می‌شود و تا ده روز ادامه می‌یابد. پس از آن از ۳ تا ۱۰ روز بعد قاعدگی شروع می‌شود.
این قرص، که درواقع پروژسترون مصنوعی است، ساختاری مشابه با نوع طبیعی این هورمون دارد و با ساختار هورمون مردانه فاصله دارد؛ بنابراین مصرف این دارو، علائم و تاثیرات مردانه مثل افزایش مو‌های زائد بدن ندارد.
عوارض جانبی
-حالت تهوع
-حساسیت و درد سینه‌ها
-بی نظمی در قاعدگی
-کاهش وزن
-سرگیجه
-واکنش چوستی
-لکه بینی
-آمبولی
-تغییرات اشتهایی
-ورم پا
-تغییر در دید
۳. ول وومن (Well Woman)
از آنجا که گاهی عقب افتادن قاعدگی به دلایلی مانند ضعف بدن است، برخی قرص‌های تقویتی مانند ول وومن می‌توانند به درمان عقب افتادگی قاعدگی کمک کنند. این دارو ترکیبی از انواع ویتامین‌ها و مواد معدنی مورد نیاز بدن است که علاوه بر تقویت سیستم ایمنی بدن خانم ها، به تنظیم دوره‌های قاعدگی نیز کمک می‌کند. اینکه قرص ول وومن در عرض چند روز تاثیر می‌گذارد، بسته به بدن افراد متفاوت است، اما زمان معمول آن یک تا سه ماه است.

تنظیم کردن دوره‌های قاعدگی
۱. تمرین یوگا
ثابت شده است که تمرینات یوگا، برای درمان مسائل مختلف مربوط به قاعدگی موثر است. در سال ۲۰۱۳ با بررسی روی ۱۲۶ نفر، مشخص شده است که ۳۵ تا ۴۰ دقیقه یوگا، ۵ روز در هفته و به مدت ۶ ماه، میزان هورمون‌های مربوط به قاعدگی نامنظم را کاهش می‌دهد. ورزش یوگا همچنین به کاهش درد قاعدگی، علائم احساسی مرتبط با قاعدگی مانند افسردگی و اضطراب نیز کمک می‌کند.
۲. حفظ وزن سالم
تغییرات وزن شما می‌تواند بر دوره‌های قاعدگی تاثیربگذارد. اگر وزن بیش از حد دارید، با از دست دادن مقداری وزن می‌توانید به تنظیم کردن دوره‌های قاعدگیتان کمک کنید. همچنین، کاهش وزن ناگهانی می‌تواند باعث بی نظمی در قاعدگی شود، بنابراین حفظ وزنی سالم و ثابت کلید قاعدگی منظم است.
۳. زنجبیل
زنجبیل به عنوان یک درمان خانگی برای دوره‌های قاعدگی نامنظم مصرف می‌شود، اما تا کنون شواهد علمی برای اثبات این موضوع وجود ندارد. به نظر می‌رسد زنجبیل دارای مزایای دیگری در ارتباط با قاعدگی باشد. نتایج یک مطالعه بر روی ۹۲ خانم با خونریزی قاعدگی شدید، نشان داد که مکمل‌های روزانه حاوی زنجبیل ممکن است به کاهش میزان خونریزی قاعدگی کمک کند، اما همچنان به تحقیقات بیشتری در این رابطه نیاز است.
۴. دارچین
دارچین نیز، به نظر می‌رسد برای بسیاری از اختلالات مربوط به قاعدگی مفید باشد. مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۴ نشان داد که دارچین چرخه‌های قاعدگی را تنظیم می‌کند و گزینه‌ای مناسب برای درمان زنان مبتلا به تخمدان پلی کیستیک است. همچنین نشان داده شده است که دارچین به کاهش درد قاعدگی، خونریزی و حالت تهوع نیز کمک می‌کند.
۵. تامین ویتامین‌ها
سطح پایین ویتامین دی ممکن است شما را با احتمال بی نظمی در قاعدگی روبرو کند. مصرف مکمل روزانه ویتامین D. می‌تواند به تنظیم دوره‌های قاعدگی و باز شدن پریود کمک کند. ویتامین B. نیز می‌تواند علائم پیش از قاعدگی را کاهش دهد.
۶. سرکه سیب
نتایج یک تحقیق که در سال ۲۰۱۳ منتشر شد، نشان داده است که مصرف ۱۵ میلی لیتر سرکه سیب به صورت روزانه می‌تواند بر عادت ماهانه تخمک گذاری را در زنان مبتلا به تخمدان پلی کیستیک تجدید کند. البته تحقیقات بیشتری برای اعتبار این نتایج مورد نیاز است.
۷. آناناس
اعتقاد بر این است که آناناس برای تنظیم دوره‌های قاعدگی مفید است، گرچه شواهد علمی کمی برای حمایت از این ادعا وجود دارد. یک آنزیم موجود در آناناس ممکن است به کاهش برخی علائم پیش از قاعدگی کمک کند.
خوردن آناناس می‌تواند به شما کمک کند مواد مورد نیازی که روزانه باید از میوه جات دریافت کنید، تامین شود. ۸۰ گرم آناناس (یک فنجان) به اندازه یک میوه کامل ارزش غذایی دارد. توصیه کلی این است که حداقل در روز یک وعده از این میوه مصرف کنید.
شما می‌توانید چرخه قاعدگی خود را با برخی تغییرات در شیوه زندگی و دارو‌هایی که ذکر شد، منظم کنید. در رابطه با درمان خانگی به تحقیقات بیشتری نیاز است. اگر در مورد عقب افتادگی پریود خود نگران هستید، با پزشک خود مشورت کنید.

منبع: ستاره