در هنگام استفاده از روش اپیزیاتومی، در بافت های اطراف واژن برای بازتر کردن مدخل آن و تسهیل خروج جنین برش کوچکی ایجاد می شود. این کار به دو روش برش در خط میانی (Midline Episiotomy) و برش در خط میانی طرفی (Mediolateral Episiotomy) انجام می شودکه هر کدام از انها مزایا و معایب خاص خود را دارند.

انواع درجه اپیزیوتومی
براساس آنکه درهنگام انجام برش اپیزیوتومی، بافت های اطراف واژن تا چه عمقی بریده می شوند، آن را به چهار درجه تقسیم می کنند.
اپیزیوتومی درجه اول
در این نوع فقط بافت خود واژن بریده شده و هیچ گونه برشی در بافت ها و عضلات زیر واژن ایجاد نمی شود.
اپیزیوتومی درجه دوم
در این روش علاوه بر بافت واژن، عضلات زیر آن نیز بریده می شوند اما به عضلات اسفنگتر مقعد آسیبی وارد نخواهد شد.
اپیزیوتومی درجه سوم
در این روش برش عمیقی در ناحیه پرینه ایجاد می شود که علاوه بر دیواره واژن و عضلات زیر آن، بخش زیادی از عضلات اطراف مقعد را نیز درگیر خواهد کرد.
اپیزیوتومی درجه چهارم
در این نوع اپیزیوتومی تمامی بافت دیواره واژن، عضلات زیرین، عضلات اسفنگتری اطراف مقعد و نیز جدار مقعد درگیر شده و پارگی به خود کانال مقعد می رسد.

زمان لازم برای بهبود پس از اپیزیوتومی
برش های درجه سوم و خصوصا چهارم، ممکن است که یکی از عوارض ناخواسته زایمان های طولانی و سخت باشند که در طی آنها برش های درجه یک و دو، در هنگام عبور عریض ترین بخش های بدن جنین یعنی سر و شانه ها، طی یک زایمان سخت و طولانی و گاها با حمایت نامناسب و یا ایجاد یک برش نامناسب ایجاد می شوند.
لازم به ذکر است که هر قدر درجه اپیزیوتومی ایجاد شده کمتر باشد یعنی عمق بافت های درگیر شده کمتر است. در نتیجه ترمیم ان برای ماما ساده تر بوده و پیش آگهی بهتری را نیز برای مادر به دنبال خواهد داشت.

کمک به کاهش درد پس از اپیزیوتومی
در هر زایمان واژنی با یا بدون پارگی، خصوصاً با اپیزیوتومی، ناحیه میان دوراه پس از آن ملتهب و دردناک خواهد بود. برای کمک به کاهش درد، برخی از راهکار‌های زیر را امتحان کنید.
- اغلب در اولین بیست و چهار ساعت پس از زایمان قرار دادن کمپرس یخ روی ناحیه میان دوراه به شکل چشمگیری تورم و التهاب را کاهش می‌دهد.
- پس از آن، گرما یا استفاده از چراغی گرم که نزدیک میان دوراه قرار دارد یا نشستن در آب گرم بسیار آرام بخش است.
- می توانید هر روز دو قاشق بتادین را در یک لگن آب گرم ریخته و به مدت 5 تا 10 دقیقه در آن بنشینید و سپس محل را خشک کنید.
- این ناحیه را پاکیزه و خشک نگه دارید.
- خونریزی یا چرک نشانه عفونت است، با پزشک تماس بگیرید.
- به مدت حداقل ۴۰ روز از داشتن رابطه جنسی اجتناب کنید.
- هنگام آمیزش جنسی، از روان کننده مناسب استفاده کنید.
- اگر هنوز هم پس از چند ماه آمیزش جنسی دردناکی دارید یا اگر دچار بی اختیاری ادرار هستید، با پزشک مشورت کنید. پس از رفتن به توالت ناحیه پرینه را با کلایمت از جلو به عقب شسته و خشک نمایید.
- جهت تسریع در روند بهبودی بخیه ها، پس از هربار توالت رفتن، با گرمای ملایم سشوار به مدت سه دقیقه، محل را خشک نگه دارید.
- از وارد کردن فشار به قسمت پایین بدن خود پرهیز کنید. از نشستن و ایستادن طولانی نیز خودداری کنید. به پهلو دراز بکشید تا فشاری به ناحیه پرینه وارد نشود.
- لباس زیرهای نرم، راحت و نخی بپوشید تا هوا به راحتی بتواند به زخم برسد و حساسیت پوستی ایجاد نشود. این کار به ترمیم سریع تر زخم ها کمک می کند.
- به علت مشکل تنبلی روده ناشی از بارداری، لازم است مایعات زیاد بنوشید و غذاهای پر فیبر استفاده کنید. این عمل سبب جلوگیری از یبوست می شود. زیرا ابتلا به یبوست با داشتن بخیه هایی در ناحیه پرینه، شرایط را بسیار دشوار خواهد کرد.
- اگر درد شما غیر قابل تحمل است از داروی مسکنی که پزشکتان تجویز کرده باشد استفاده کنید. بدون مشورت با پزشک هیچگونه دارویی مصرف نکنید.
- ورزش کگل کمک خواهد کرد تا حمایت و توازن کف لگن را بازیابید.

منبع: نی نی پلاس